←جستارهای وابسته
بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
== [[اسلام]] و [[صلح]] میان تمام انسانها == | == [[اسلام]] و [[صلح]] میان تمام انسانها == | ||
موضوع "آشتی" در [[دین اسلام]] و در تمام [[ادیان آسمانی]] به عنوان راه حلی برای [[اختلافات]] و رفع [[منازعات]] در سرلوحه [[وظایف]] [[پیامبران]] [[ثبت]] گردیده است: {{متن قرآن|وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ}}<ref>«و با آنان کتاب (آسمانی) را به حق فرو فرستاد تا میان مردم در آنچه اختلاف داشتند داوری کند و در آن جز کسانی که به آنها کتاب داده بودند، اختلاف» سوره بقره، آیه ۲۱۳.</ref> بر این اساس [[پیامبران]]، موظف به [[داوری]] در میان [[مردم]] در باب [[منازعات]] [[اجتماعی]] آنها و ایجاد آشتی در میان آنان بودهاند و درباره روش آشتی هم از راه تحریک عاطفه [[برادری]]، [[عفو]] و اغماض و گذشت از [[حقوق]] شخصی، [[موعظه]] و [[نصیحت]] و وعدههای [[پاداش اخروی]] سفارشهای لازم در [[قرآن]] و [[روایات]] دیده میشود. با این همه آشتی با [[دشمنان]] [[محارب]] در صورتی که منجر به وهن و [[سستی]] و [[ذلّت]] [[مؤمنان]] بشود و [[دشمنان]] را [[سلطه]]، و [[قدرت]] بخشد روا دانسته نشده است: {{متن قرآن|فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ}}<ref>«پس، سستی نکنید و (دشمنان را) به سازش فرا مخوانید در حالی که شما برترید» سوره محمد، آیه ۳۵.</ref><ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[آشتی - کوشا (مقاله)|مقاله «آشتی»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۹-۵۰.</ref> | موضوع "آشتی" در [[دین اسلام]] و در تمام [[ادیان آسمانی]] به عنوان راه حلی برای [[اختلافات]] و رفع [[منازعات]] در سرلوحه [[وظایف]] [[پیامبران]] [[ثبت]] گردیده است: {{متن قرآن|وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ}}<ref>«و با آنان کتاب (آسمانی) را به حق فرو فرستاد تا میان مردم در آنچه اختلاف داشتند داوری کند و در آن جز کسانی که به آنها کتاب داده بودند، اختلاف» سوره بقره، آیه ۲۱۳.</ref> بر این اساس [[پیامبران]]، موظف به [[داوری]] در میان [[مردم]] در باب [[منازعات]] [[اجتماعی]] آنها و ایجاد آشتی در میان آنان بودهاند و درباره روش آشتی هم از راه تحریک عاطفه [[برادری]]، [[عفو]] و اغماض و گذشت از [[حقوق]] شخصی، [[موعظه]] و [[نصیحت]] و وعدههای [[پاداش اخروی]] سفارشهای لازم در [[قرآن]] و [[روایات]] دیده میشود. با این همه آشتی با [[دشمنان]] [[محارب]] در صورتی که منجر به وهن و [[سستی]] و [[ذلّت]] [[مؤمنان]] بشود و [[دشمنان]] را [[سلطه]]، و [[قدرت]] بخشد روا دانسته نشده است: {{متن قرآن|فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ}}<ref>«پس، سستی نکنید و (دشمنان را) به سازش فرا مخوانید در حالی که شما برترید» سوره محمد، آیه ۳۵.</ref><ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[آشتی - کوشا (مقاله)|مقاله «آشتی»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۹-۵۰.</ref> | ||
==[[آشتی دادن]] [[زن]] و شوهر== | |||
از روابط بسیار عمیق و [[پایدار]] که [[اسلام]] به آن اهمیت زیادی داده است، رابطه [[زن]] و شوهر است. اسلام در گام نخست سفارش زیادی نموده است که این پیوند [[مقدس]] صورت گیرد و تا حد امکان باید [[اخلاق]] آنها مبتنی بر [[عفو و گذشت]] و [[بردباری]] باشد تا زمینه درگیری و [[ناراحتی]] بین آنها به وجود نیاید و اگر یکی از دو طرف اخلاق درست نداشته باشد توصیه شده [[تحمل]] و [[سازش]] کند که این خود [[ثواب]] زیادی دارد. اگر به هر دلیل در روابط[[ زن]] و شوهر مشکلی پیش بیاید، در [[اسلام]] سیاستی اتخاذ شده تا این ارتباط تا حد امکان برقرار گردد که در ذیل به این مراحل اشاره میشود: | |||
#در گام نخست باید با آنان به خوبی [[رفتار]] شود، اما اگر یکی از آنها بگوید که [[دوست]] نمیدارم با وی [[زندگی]] کنم صرفا این حرف موجب نمیشود ارتباط آنها به هم خورد زیرا ممکن است خیر آنان در این باشد. [[خداوند]] میفرماید وَ{{متن قرآن|عَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ}}<ref> سوره نساء، آیه 19.</ref>!. | |||
#اگر [[زن]] [[تمکین]] نکند و [[نشوز]] نماید، باید او را [[نصیحت]] و با سخن منطقی <ref>{{متن قرآن|فَعِظُوهُنَّ}} سوره نساء، آیه ۳۴.</ref> به [[آشتی]] [[دعوت]] کرد؛ اگر این [[سیاست]] هم سودی نداشت، آنگاه شوهر باید بستر خود را از او جدا سازد <ref>{{متن قرآن|وَاهْجُرُوهُنَّ}} سوره نساء، آیه ۳۴.</ref> تا شاید با این کار این پیوند برقرار شود و چنانچه این کار هم فایده نداشت گام بعدی [[تنبیه]] است.{{متن قرآن|وَاضْرِبُوهُنَّ}}<ref> سوره نساء، آیه ۳۴.</ref> | |||
#اگر سیاستهای به کار رفته در مرحله دوم مفید واقع نشد و احتمال جدایی داده شود آن گاه برای ترمیم این رابطه باید یک نفر از [[فامیل]] مرد و یک نفر از فامیل زن در جریان امر قرار گیرند و آنها به عنوان [[حکم]] بکوشند{{متن قرآن|فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا}}<ref> «داوری از خویشان مرد و داوری از خویشان زن برانگیزید» سوره نساء، آیه ۳۵.</ref>. برای ترمیم این رابطه گامهای مؤثری بردارند{{متن قرآن|وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا}} <ref>«و اگر از ناسازگاری آنان نگرانید، چنانچه در پی اصلاح باشند داوری از خویشان مرد و داوری از خویشان زن برانگیزید تا خداوند میان آن دو آشتی برقرار کند که خداوند دانایی آگاه است» سوره نساء، آیه ۳۵.</ref>. | |||
#اگر هیچ راه دیگری برای پیوند این ارتباط وجود نداشت، به عنوان آخرین درمان جدا شوید که آن از مبغوضترین حلالهای [[خداوند]] است{{متن قرآن|وَإِنْ يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا}}<ref> «و اگر از هم جدا گردند خداوند هر یک را با توانگری خویش بینیاز میگرداند و خداوند نعمتگستری فرزانه است» سوره نساء، آیه ۱۳۰.</ref>. | |||
#اگر [[طلاق]] هم صورت گیرد باز مرد [[حق]] مراجعه دارد و تا زمانی که زن در عده است، که یک [[فرصت]] کافی است (سه [[پاکی]]){{متن قرآن|وَالْمُطَلَّقَاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلَاثَةَ قُرُوءٍ}}<ref> «و زنان طلاق داده باید تا سه پاکی (از حیض) خویشتن، انتظار کشند» سوره بقره، آیه ۲۲۸.</ref> دوباره میتوانند با هم [[آشتی]] نمایند و بدون [[عقد]] به [[زندگی]] خود ادامه دهند و زن هم حق ندارد تا پایان عده با کسی دیگر از داوج نماید{{متن قرآن|وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَلِكَ إِنْ أَرَادُوا إِصْلَاحًا}} <ref>«و اگر شوهرانشان سر آشتی دارند به باز آوردن آنان در این حال سزاوارترند» سوره بقره، آیه ۲۲۸.</ref>. گفتنی است وقتی که طلاق صورت گرفت مرد حق ندارد [[زن]] مطلقه خود را از [[خانه]] بیرون کند اگر زن حاضر نشود خانه را ترک کند تا پایان عده باید او را به خوبی در خانه نگه دارد و چنان چه رهایش کند باید به [[نیکی]] و بدون [[آزار]] باشد{{متن قرآن|وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا}}<ref> «و چون زنان را طلاق دادید و به سرآمد عدّه خود نزدیک شدند، یا با شایستگی آنها را نگه دارید و یا به نیکی رها کنید و آنان را برای زیان رساندن نگه ندارید که (به آنها) ستم کنید» سوره بقره، آیه ۲۳۱.</ref>. | |||
از سوی دیگر، مرد وقتی زن خود را [[طلاق]] دهد تا دو بار [[حق]] مراجعه دارد{{متن قرآن|الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ}} <ref>«طلاق (رجعی) دوبار است» سوره بقره، آیه ۲۲۹.</ref> یعنی طلاق با سه بار باین میشود و قبل از آن رجعی است که باز زمینه برای تجدید نظر و مراجعه زن و مرد وجود دارد. | |||
از این جا به خوبی فهمیده میشود که [[اسلام]] تا چه حد به پیوند روابط و ترمیم آن اهمیت داده است که باید تلاش زیادی شود تا این روابط به سردی نگراید و اگر چنین شد دوباره باید در صدد ترمیم آن بر آمد. | |||
در سطح کلان نیز اسلام سفارش کرده که اگر بین دو [[طایفه]] از [[مؤمنان]] درگیری بشود باید بین آنها [[صلح]] نمود؛ زیرا مؤمنان [[برادر]] هماند، پس بین [[برادران]] خود صلح نمایید{{متن قرآن|إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}} <ref>«جز این نیست که مؤمنان برادرند، پس میان برادرانتان را آشتی دهید و از خداوند پروا کنید باشد که بر شما بخشایش آورند» سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref>.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص 99-102.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||