بحث:تحدیث فرشتگان با معصوم: تفاوت میان نسخهها
(←پانویس) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
==محدث بودن معصوم== | ==محدث بودن معصوم== | ||
یکى از منابع عام علوم [[ائمه]]{{عم}} "محدث" بودن آنهاست؛ یعنى [[ائمه|امامان شیعه]]، بخشى از علم خود را از راه "تحدیث" که توسط فرشتگان الهى صورت مىگیرد، به دست مىآورند. البته این صفت منحصر به آنها و مخصوص به منصب [[امامت]] نیست. بلکه دختر پیامبر اسلام، [[حضرت فاطمه]]{{س}} نیز داراى این صفت بوده است. | |||
==امکان تحدیث در غیر [[انبیا]]{{عم}}== | ==امکان تحدیث در غیر [[انبیا]]{{عم}}== | ||
مضمون بعضى از آیات و روایات مىرساند که فرشتگان با غیر پیامبران نیز ارتباط داشته و مسائل غیبى را براى آنها بازگو کردهاند که در اینجا به چند نمونه اشاره مىکنیم: | |||
۱. '''سخن گفتن فرشتگان با [[حضرت مریم]]{{س}}''' | ۱. '''سخن گفتن فرشتگان با [[حضرت مریم]]{{س}}''' | ||
خداوند در چند آیه از قرآن به این مسئله اشاره دارد که فرشتگان با [[حضرت مریم]]{{س}} سخن گفتهاند؛ براى مثال خداوند مىفرماید: {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتِ الْمَلائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَى نِسَاء الْعَالَمِينَ}}﴾}}<ref>«و [به یادآورید] هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خدا تو را برگزیده و پاک ساخته و بر تمام زنان جهان برترى بخشیده است»؛ سوره آل عمران، آیه ۴٢.</ref> | |||
یا در آیهاى دیگر خداوند مىفرماید: {{متن قرآن|يَا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَاسْجُدِي وَارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ}}<ref>«اى مریم! [به شکرانه این نعمت] براى پروردگار خضوع کن و سجده بهجا آور و با رکوعکنندگان، رکوع کن»؛ سوره آل عمران، آیه ۴٣</ref>. همچنین خداوند مىفرماید: {{متن قرآن|إِذْ قَالَتِ الْمَلائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهًا فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ}}<ref>«[به یاد آورید] هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خداوند تو را به کلمهاى از سوى خود بشارت مىدهد که نامش مسیح، عیسى پسر مریم است و از مقربان [الهى] خواهد بود»؛ سوره آل عمران، آیه ۴۵.</ref>. | |||
۲. '''سخن گفتن فرشته با ساره، همسر [[حضرت ابراهیم]]'''{{ع}} | ۲. '''سخن گفتن فرشته با ساره، همسر [[حضرت ابراهیم]]'''{{ع}} | ||
خداوند مىفرماید: {{متن قرآن|وَ امْرَأَتُهُ قٰائِمَةٌ فَضَحِکَتْ فَبَشَّرْنٰاهٰا بِإِسْحٰاقَ وَ مِنْ وَرٰاءِ إِسْحٰاقَ یَعْقُوبَ}}<ref>«همسرش ایستاده بود، [از خوشحالى] خندید. پس او را به اسحاق و بعد از اسحاق به یعقوب بشارت دادیم.»؛ سوره هود، آیه ٧١.</ref> . | |||
۳. '''سخن گفتن فرشته با دختر [[پیامبر]]'''{{صل}} | ۳. '''سخن گفتن فرشته با دختر [[پیامبر]]'''{{صل}} | ||
روایات متعددى محدَّث بودن[[فاطمه زهرا]]{{س}} را بیان کردهاند؛ از جمله در روایتى از [[امام صادق]]{{ع}} است که حضرت فرمود: "[[فاطمه زهرا|فاطمه]] دختر [[پیامبر|رسول خدا]]{{صل}} [[محدثه]] بود؛ زیرا فرشتگان از آسمان فرو مىآمدند و با او سخن مىگفتند؛ همچنان که با [[مریم بنت عمران]] سخن مىگفتند"<ref>علل الشرایع، ج١، ص٢١۶؛ بحارالانوار، ج۴٣، ص٧٨. دلائل الامامة، ص٢٨.</ref>. همچنین در زیارت آن حضرت آمده است: {{متن حدیث|السَّلامُ عَلَیْکِ ایَّتُهَا التَّقِیَّةُ النَّقِیَّةُ السَّلامُ عَلَیْکِ ایَّتُهَا المُحَدَّثَةُ الْعَلِیمَةُ}}<ref>«درود بر تو اى پرهیزکار پاک! درود بر تو اى همراز فرشته و دانا!»؛ إقبال الاعمال، ج٣، ص١۶۵؛ المزار، الشهید الاول، ص٢٢.</ref> . | |||
۴. '''سخن گفتن فرشتگان با [[ائمه اطهار]]'''{{عم}} | ۴. '''سخن گفتن فرشتگان با [[ائمه اطهار]]'''{{عم}} | ||
روایات فراوانى در این زمینه است که به چند نمونه بسنده مىکنیم: | روایات فراوانى در این زمینه است که به چند نمونه بسنده مىکنیم: | ||
# [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|أَنَّ أَوْصِیَاءَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ مُحَدَّثُون}}<ref>«به درستى که اوصیاى [[پیامبر|محمد]]{{صل}} محدثاند و مطالب را به آنها مىفهمانند». کافى، ج١، ص٢٧٠.</ref> همین حدیث با اختلاف کمى در کتاب «بصائر» از [[امام باقر]]{{ع}} چنین نقل شده است: {{متن حدیث|أن أوصیاء علی محدثون}}<ref>«به درستى که اوصیاى [[امام علی|على]]{{ع}} محدثاند و مطالب را به آنها مىفهمانند». بصائر الدرجات، جزء ٧، ص۴٢١.</ref> | |||
# در روایتى چنین مىخوانیم که [[محمد بناسماعیل]] مىگوید شنیدم [[ابوالحسن]]{{ع}} مىفرمود: {{متن حدیث|الْأَئِمَّةُ عُلَمَاءُ صَادِقُونَ مُفَهَّمُونَ مُحَدَّثُون}}<ref>«ائمه، دانشمندان، راستگویان، فهمیدگان و محدثاناند». کافى، ج١، ص٢٧١؛ امالى، الطوسى، ص٢۴۵.</ref> | |||
# [[محمد بن عمران]] نیز مىگوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم که مىفرمود: {{متن حدیث|نَحْنُ اثْنَا عَشَرَ مُحَدَّثاً}}<ref>«ما دوازده نفر محدث هستیم...»، بصائر الدرجات، ج١، ص٣١٩.</ref>.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1380 ر.ک: سبحانی، سید محمد جعفر؛ منابع علم امامان شیعه، ص ۱۳۰-۱۴۰].</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{ | {{پانویس}} | ||
نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۳
محدث بودن معصوم
یکى از منابع عام علوم ائمه(ع) "محدث" بودن آنهاست؛ یعنى امامان شیعه، بخشى از علم خود را از راه "تحدیث" که توسط فرشتگان الهى صورت مىگیرد، به دست مىآورند. البته این صفت منحصر به آنها و مخصوص به منصب امامت نیست. بلکه دختر پیامبر اسلام، حضرت فاطمه(س) نیز داراى این صفت بوده است.
امکان تحدیث در غیر انبیا(ع)
مضمون بعضى از آیات و روایات مىرساند که فرشتگان با غیر پیامبران نیز ارتباط داشته و مسائل غیبى را براى آنها بازگو کردهاند که در اینجا به چند نمونه اشاره مىکنیم:
۱. سخن گفتن فرشتگان با حضرت مریم(س)
خداوند در چند آیه از قرآن به این مسئله اشاره دارد که فرشتگان با حضرت مریم(س) سخن گفتهاند؛ براى مثال خداوند مىفرماید: ﴿﴿وَإِذْ قَالَتِ الْمَلائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَى نِسَاء الْعَالَمِينَ﴾﴾[۱]
یا در آیهاى دیگر خداوند مىفرماید: ﴿يَا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَاسْجُدِي وَارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ﴾[۲]. همچنین خداوند مىفرماید: ﴿إِذْ قَالَتِ الْمَلائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهًا فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ﴾[۳].
۲. سخن گفتن فرشته با ساره، همسر حضرت ابراهیم(ع)
خداوند مىفرماید: ﴿وَ امْرَأَتُهُ قٰائِمَةٌ فَضَحِکَتْ فَبَشَّرْنٰاهٰا بِإِسْحٰاقَ وَ مِنْ وَرٰاءِ إِسْحٰاقَ یَعْقُوبَ﴾[۴] .
۳. سخن گفتن فرشته با دختر پیامبر(ص)
روایات متعددى محدَّث بودنفاطمه زهرا(س) را بیان کردهاند؛ از جمله در روایتى از امام صادق(ع) است که حضرت فرمود: "فاطمه دختر رسول خدا(ص) محدثه بود؛ زیرا فرشتگان از آسمان فرو مىآمدند و با او سخن مىگفتند؛ همچنان که با مریم بنت عمران سخن مىگفتند"[۵]. همچنین در زیارت آن حضرت آمده است: «السَّلامُ عَلَیْکِ ایَّتُهَا التَّقِیَّةُ النَّقِیَّةُ السَّلامُ عَلَیْکِ ایَّتُهَا المُحَدَّثَةُ الْعَلِیمَةُ»[۶] .
۴. سخن گفتن فرشتگان با ائمه اطهار(ع)
روایات فراوانى در این زمینه است که به چند نمونه بسنده مىکنیم:
- امام باقر(ع) فرمود: «أَنَّ أَوْصِیَاءَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ مُحَدَّثُون»[۷] همین حدیث با اختلاف کمى در کتاب «بصائر» از امام باقر(ع) چنین نقل شده است: «أن أوصیاء علی محدثون»[۸]
- در روایتى چنین مىخوانیم که محمد بناسماعیل مىگوید شنیدم ابوالحسن(ع) مىفرمود: «الْأَئِمَّةُ عُلَمَاءُ صَادِقُونَ مُفَهَّمُونَ مُحَدَّثُون»[۹]
- محمد بن عمران نیز مىگوید از امام صادق(ع) شنیدم که مىفرمود: «نَحْنُ اثْنَا عَشَرَ مُحَدَّثاً»[۱۰].[۱۱]
پانویس
- ↑ «و [به یادآورید] هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خدا تو را برگزیده و پاک ساخته و بر تمام زنان جهان برترى بخشیده است»؛ سوره آل عمران، آیه ۴٢.
- ↑ «اى مریم! [به شکرانه این نعمت] براى پروردگار خضوع کن و سجده بهجا آور و با رکوعکنندگان، رکوع کن»؛ سوره آل عمران، آیه ۴٣
- ↑ «[به یاد آورید] هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خداوند تو را به کلمهاى از سوى خود بشارت مىدهد که نامش مسیح، عیسى پسر مریم است و از مقربان [الهى] خواهد بود»؛ سوره آل عمران، آیه ۴۵.
- ↑ «همسرش ایستاده بود، [از خوشحالى] خندید. پس او را به اسحاق و بعد از اسحاق به یعقوب بشارت دادیم.»؛ سوره هود، آیه ٧١.
- ↑ علل الشرایع، ج١، ص٢١۶؛ بحارالانوار، ج۴٣، ص٧٨. دلائل الامامة، ص٢٨.
- ↑ «درود بر تو اى پرهیزکار پاک! درود بر تو اى همراز فرشته و دانا!»؛ إقبال الاعمال، ج٣، ص١۶۵؛ المزار، الشهید الاول، ص٢٢.
- ↑ «به درستى که اوصیاى محمد(ص) محدثاند و مطالب را به آنها مىفهمانند». کافى، ج١، ص٢٧٠.
- ↑ «به درستى که اوصیاى على(ع) محدثاند و مطالب را به آنها مىفهمانند». بصائر الدرجات، جزء ٧، ص۴٢١.
- ↑ «ائمه، دانشمندان، راستگویان، فهمیدگان و محدثاناند». کافى، ج١، ص٢٧١؛ امالى، الطوسى، ص٢۴۵.
- ↑ «ما دوازده نفر محدث هستیم...»، بصائر الدرجات، ج١، ص٣١٩.
- ↑ ر.ک: سبحانی، سید محمد جعفر؛ منابع علم امامان شیعه، ص ۱۳۰-۱۴۰.