بحث:رشوه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۴۹۸ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۳
خط ۲۸: خط ۲۸:
همچنین در مواردی که جرم مشمول مادۀ ۴ [[قانون]] تشدید مجازات باشد یعنی با تشکیل یا [[رهبری]] شبکۀ چند نفری صورت بگیرد، در صورتی که مصداق إفساد فی الارض باشد مجازات مرتکبین إفساد فی الارض [[اعمال]] می‌‌شود و الّا علاوه بر جزای نقدی و ضبط [[اموال]] کسب شده از طریق رشوه، حبس از ۱۵ سال تا ابد خواهد بود و شدت مجازات در این موارد به خاطر این است که [[ارتکاب جرم]] از طریق تشکیل یا رهبری شبکه چند نفری ممکن است باعث [[اخلال در نظم]] [[اقتصادی]] [[کشور]] شود. شروع به جرم إرتشاء از نظر [[حقوقی]]، قابل تصور و عملی است و مطابق تبصره ۳ ماده ۳ قانون تشدید مجازات، شروع به جرم، حسب مورد حداقل مجازات مقرر در آن مورد خواهد بود.
همچنین در مواردی که جرم مشمول مادۀ ۴ [[قانون]] تشدید مجازات باشد یعنی با تشکیل یا [[رهبری]] شبکۀ چند نفری صورت بگیرد، در صورتی که مصداق إفساد فی الارض باشد مجازات مرتکبین إفساد فی الارض [[اعمال]] می‌‌شود و الّا علاوه بر جزای نقدی و ضبط [[اموال]] کسب شده از طریق رشوه، حبس از ۱۵ سال تا ابد خواهد بود و شدت مجازات در این موارد به خاطر این است که [[ارتکاب جرم]] از طریق تشکیل یا رهبری شبکه چند نفری ممکن است باعث [[اخلال در نظم]] [[اقتصادی]] [[کشور]] شود. شروع به جرم إرتشاء از نظر [[حقوقی]]، قابل تصور و عملی است و مطابق تبصره ۳ ماده ۳ قانون تشدید مجازات، شروع به جرم، حسب مورد حداقل مجازات مقرر در آن مورد خواهد بود.
در خصوص جرم رشا (رشوه دادن) نیز باید گفت که از جرایم عمومی و غیر قابل گذشت بوده و تمام نتایج مترتب بر جرم ارتشاء از نظر عنصر [[معنوی]] در این مورد نیز صادق است.<ref>جعفری لنگرودی، محمد؛ ترمینولوژی حقوق، ج ۳؛ نورزاد، عیوض؛ رشوه در حقوق کیفری اسلام و ایران، تهران، نشر آریان، ۱۳۸۶؛ گلدوزیان، ایرج؛ حقوق جزای اختصاصی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۵ چاپ دوازدهم</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[رشوه آتشی در جان آدمی (مقاله)|رشوه آتشی در جان آدمی]].</ref>
در خصوص جرم رشا (رشوه دادن) نیز باید گفت که از جرایم عمومی و غیر قابل گذشت بوده و تمام نتایج مترتب بر جرم ارتشاء از نظر عنصر [[معنوی]] در این مورد نیز صادق است.<ref>جعفری لنگرودی، محمد؛ ترمینولوژی حقوق، ج ۳؛ نورزاد، عیوض؛ رشوه در حقوق کیفری اسلام و ایران، تهران، نشر آریان، ۱۳۸۶؛ گلدوزیان، ایرج؛ حقوق جزای اختصاصی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۵ چاپ دوازدهم</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[رشوه آتشی در جان آدمی (مقاله)|رشوه آتشی در جان آدمی]].</ref>
==راه‌های [[مبارزه]] با [[رشوه خواری]]==
برای تضمین [[اجرای قوانین]] و به ثمر رسیدن آنها هیچ چیز موثرتر از فراهم کردن زمینه و آمادگی‌های [[اجتماعی]] نیست و تنها برخورد با معلول‌ها و [[احکام]] [[زندان]]، [[تعزیر]]، [[مجازات]] و …چندان کارآیی نخواهد داشت؛ از این رو [[اسلام]] و [[قرآن مجید]] روی بستر‌سازی اجتماعی و فراهم آوردن زمینه برای جلوگیری از [[انحراف‌ها]] تاکید بسیار دارند.
برای نمونه [[حضرت علی]]{{ع}}، در [[نامه]] ای که به [[مالک اشتر]] نوشته‌اند، راه‌های [[مبارزه]] با این بلای اجتماعی را تبیین کرده‌اند.آن حضرت در ابتدا، دقت در [[انتخاب کارگزاران]] را به مالک گوشزد می‌‌کند و سپس درباره [[حقوق]] [[قضاوت]] می‌‌فرماید: «پس از [[انتخاب]] [[قاضی]] …آن قدر به او ببخش که نیازهای او برطرف گردد و به [[مردم]] نیازمند نباشد». همچنین درباره [[کارمندان]] دولتی می‌‌فرمایند: «آنان را از میان مردمی با [[تجربه]] و با [[حیا]]، از خاندان‌های [[پاکیزه]] و با [[تقوا]] که در [[مسلمانی]] سابقه درخشانی دارند انتخاب کن؛ زیرا [[اخلاق]] آنان گرامی‌تر و آبرویشان محفوظ‌تر و [[طمع]] ورزی شان کمتر و [[آینده‌نگری]] شان بیشتر است. پس روزی فراوان بر آنان ارزانی دار که با گرفتن حقوق کافی در [[اصلاح خود]]، بیشتر می‌‌کوشند و با [[بی‌نیازی]]، دست به [[اموال]] [[بیت المال]] نمی‌زنند …سپس [[رفتار]] [[کارگزاران]] را بررسی کن و جاسوسانی راست گو و وفاپیشه بر آنان بگمار که [[مراقبت]] و [[بازرسی]] پنهانی تو از کار آنان، سبب [[امانت داری]] و [[مهربانی]] با [[رعیت]] خواهد بود».<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳، ترجمه محمد دشتی</ref>
به طور خلاصه راه‌های مبارزه با [[رشوه خواری]]، با توجّه به نامه حضرت، [[احادیث]] دیگر و نظریه کارشناسان عبارت است از:
#انتخاب افراد [[شایسته]]؛
#سیاست‌های مناسب [[اقتصادی]]؛
#[[قانون‌گذاری]] صحیح و سالم؛
#بسط [[اقتصاد]] فردی و کم کردن [[حاکمیت]] [[دولت]] در برخی از زمینه ها؛
#[[اصلاح]] وضع [[حقوق کارمندان]] و [[قضات]]؛
#بازرسی و [[نظارت]] دقیق؛
#مجازات [[رشوه]] خواران؛
#تقویت [[استقلال]] دستگاه‌های [[قضایی]] برای مبارزه با رشوه خواران؛
#[[آگاهی]] دادن به مردم از طریق [[رسانه‌های گروهی]] و ….<ref>رک: پرسمان قرآنی فلسفه احکام، ص۱۳۲</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[رشوه آتشی در جان آدمی (مقاله)|رشوه آتشی در جان آدمی]].</ref>


==ویژگی [[صاحبان قدرت]]==
==ویژگی [[صاحبان قدرت]]==
۱۲۹٬۸۷۷

ویرایش