وطن در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۶: خط ۱۶:
فقها وطن را به سه نوع تقسیم می‌کنند:
فقها وطن را به سه نوع تقسیم می‌کنند:


۱. [[وطن اصلی]] که محل [[تولد]] شخص است و پدر و مادر وی در آن [[زندگی]] می‌کنند. [[کودک]] به [[تبعیت]] از پدر و مادر نوعی علاقه [[حقوقی]] با محل سکونت پدر و مادر پیدا می‌کند که پس از رسیدن به سن [[بلوغ]] نیز از آثار فقهی آن برخوردار می‌شود. داشتن علاقه [[مالکیت]] در این [[زمین]]، تأثیری در آثار حقوقی این وطن ندارد؛
۱. وطن اصلی که محل تولد شخص است و پدر و مادر وی در آن [[زندگی]] می‌کنند. [[کودک]] به [[تبعیت]] از پدر و مادر نوعی علاقه [[حقوقی]] با محل سکونت پدر و مادر پیدا می‌کند که پس از رسیدن به سن [[بلوغ]] نیز از آثار فقهی آن برخوردار می‌شود. داشتن علاقه [[مالکیت]] در این [[زمین]]، تأثیری در آثار حقوقی این وطن ندارد؛


۲. [[وطن عرفی]] یا مستجد که به معنای محل سکونت جدیدی است که شخص در خارج از وطن اصلی خود [[انتخاب]] می‌کند و قصد سکونت دایمی در آنجا برای [[صدق]] عنوان وطن عرفی، کافی است و لزومی ندارد علاقه مالکانه در این وطن مستجد داشته باشد. چنین شخصی هرگاه مدتی در وطن جدید اقامت گزید که از نظر عرف [[مردم]]، وطن او محسوب شود، از آن هنگام آثار حقوقی و فقهی وطن بر او مترتب خواهد شد.
۲. وطن عرفی یا مستجد که به معنای محل سکونت جدیدی است که شخص در خارج از وطن اصلی خود [[انتخاب]] می‌کند و قصد سکونت دایمی در آنجا برای [[صدق]] عنوان وطن عرفی، کافی است و لزومی ندارد علاقه مالکانه در این وطن مستجد داشته باشد. چنین شخصی هرگاه مدتی در وطن جدید اقامت گزید که از نظر عرف [[مردم]]، وطن او محسوب شود، از آن هنگام آثار حقوقی و فقهی وطن بر او مترتب خواهد شد.
این مدت که برای صدق [[عرفی]] وطن لازم است، در مورد اشخاص متفاوت خواهد بود، و با شرایط زندگی، [[شغل]] و محیط متغیر است، چه بسا در مورد برخی، با یک ماه اقامت عرفاً صدق وطن می‌کند و در مورد برخی دیگر گاه کمتر از آن هم کفایت می‌کند.
این مدت که برای صدق [[عرفی]] وطن لازم است، در مورد اشخاص متفاوت خواهد بود، و با شرایط زندگی، [[شغل]] و محیط متغیر است، چه بسا در مورد برخی، با یک ماه اقامت عرفاً صدق وطن می‌کند و در مورد برخی دیگر گاه کمتر از آن هم کفایت می‌کند.
در هر حال فقها تصریح می‌کنند که اقامت ۶ ماه ضرورتی ندارد، ولی قصد سکونت دایمی، محقق اصلی عنوان وطن عرفی است. بعضی از فقها قصد اقامت دایمی را نیز شرط ندانسته‌اند، ولی شرط کرده‌اند که قصد اقامت وی محدود به [[زمان]] معین نباشد. بسیاری از فقها قصد را نیز معتبر ندانسته و عنوان وطن را با طول اقامت نیز صادق دانسته‌اند<ref>وسائل الشیعه، ج۵، ص۵۲۲.</ref>. به این ترتیب شخص واحد می‌تواند دارای بیش از یک وطن باشد؛
در هر حال فقها تصریح می‌کنند که اقامت ۶ ماه ضرورتی ندارد، ولی قصد سکونت دایمی، محقق اصلی عنوان وطن عرفی است. بعضی از فقها قصد اقامت دایمی را نیز شرط ندانسته‌اند، ولی شرط کرده‌اند که قصد اقامت وی محدود به [[زمان]] معین نباشد. بسیاری از فقها قصد را نیز معتبر ندانسته و عنوان وطن را با طول اقامت نیز صادق دانسته‌اند<ref>وسائل الشیعه، ج۵، ص۵۲۲.</ref>. به این ترتیب شخص واحد می‌تواند دارای بیش از یک وطن باشد؛


٣. [[وطن شرعی]] که در بعضی از [[روایات]] از آن به استیطان تعبیر شده است. ابن‌بزیع، از [[اصحاب امام موسی کاظم]]{{ع}} نقل می‌کند: {{متن حدیث|قُلْتُ لَهُ مَا الِاسْتِيطَانُ فَقَالَ: أَنْ يَكُونَ لَهُ بِهَا مَنْزِلٌ يُقِيمُ فِيهِ سِتَّةَ أَشْهُرٍ فَإِذَا كَانَ كَذَلِكَ يُتِمُّ فِيهَا مَتَى دَخَلَهَا}}<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷.</ref>.
٣. وطن شرعی که در بعضی از [[روایات]] از آن به استیطان تعبیر شده است. ابن‌بزیع، از [[اصحاب امام موسی کاظم]]{{ع}} نقل می‌کند: {{متن حدیث|قُلْتُ لَهُ مَا الِاسْتِيطَانُ فَقَالَ: أَنْ يَكُونَ لَهُ بِهَا مَنْزِلٌ يُقِيمُ فِيهِ سِتَّةَ أَشْهُرٍ فَإِذَا كَانَ كَذَلِكَ يُتِمُّ فِيهَا مَتَى دَخَلَهَا}}<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷.</ref>.
در [[صدق]] وطن شرعی، [[فقها]] دو شرط اساسی قائل شده‌اند:
در [[صدق]] وطن شرعی، [[فقها]] دو شرط اساسی قائل شده‌اند:
#اقامت حداقل ۶ ماه؛
#اقامت حداقل ۶ ماه؛
۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش