←منابع
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
از نقش سبیعیها در دوران متأخرتر [[حکومت امویان]] اطلاع چندانی در دست نیست اما از نقش برخی از [[موالیان]] این [[قوم]] که از بلندآوازهترین این موالیان [[أبو سلمه حفص بن سلیمان خلال]]، معروف به «[[وزیر]] [[آل محمّد]]»، [[سفیر]] و رابط [[دعاة]] بنی العبّاس در [[خراسان]] و إبراهیم امام بن محمد بن علی بن عبداللّه بن عبّاس بن عبد المطلّب بود<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۵. نیز ر.ک: ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۳۷۱؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۴۰۶.</ref>، مطالب بسیاری در مصادر [[تاریخی]] ذکر شده است. به علاوه آنکه از [[عصمة بن ابی عصمه سبیعی]] فرمانده سپاه امین در [[جنگ]] با [[مأمون]]<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۳۷.</ref> و نیز [[منصور بن عیسی سبیعی]] صاحب [[برید]] [[ارمنیه]] در [[زمان]] [[معتصم]]<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۷۵.</ref> هم میتوان به عنوان برخی از رجال نامآور و نقشآفرین بنی سبیع در دوران [[عباسیان]] نام برد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>. | از نقش سبیعیها در دوران متأخرتر [[حکومت امویان]] اطلاع چندانی در دست نیست اما از نقش برخی از [[موالیان]] این [[قوم]] که از بلندآوازهترین این موالیان [[أبو سلمه حفص بن سلیمان خلال]]، معروف به «[[وزیر]] [[آل محمّد]]»، [[سفیر]] و رابط [[دعاة]] بنی العبّاس در [[خراسان]] و إبراهیم امام بن محمد بن علی بن عبداللّه بن عبّاس بن عبد المطلّب بود<ref>عوتبی صحاری، الأنساب، ج۲، ص۴۹۵. نیز ر.ک: ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۳۷۱؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۴۰۶.</ref>، مطالب بسیاری در مصادر [[تاریخی]] ذکر شده است. به علاوه آنکه از [[عصمة بن ابی عصمه سبیعی]] فرمانده سپاه امین در [[جنگ]] با [[مأمون]]<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۳۷.</ref> و نیز [[منصور بن عیسی سبیعی]] صاحب [[برید]] [[ارمنیه]] در [[زمان]] [[معتصم]]<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۷۵.</ref> هم میتوان به عنوان برخی از رجال نامآور و نقشآفرین بنی سبیع در دوران [[عباسیان]] نام برد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>. | ||
==اعلام و رجال بنی سبیع== | |||
از این تیره بنام [[بنی همدان]]، مشاهیر و رجال برجسته بسیاری در [[جاهلیت]] و [[اسلام]] برخاستند که از جمله معاریف [[جاهلی]] آنان میتوان از زید بن مرب بن معدی کرب بن زود بن سیف - از [[پادشاهان]] بنی حاشد - یاد کرد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۸.</ref>. [[عبدالرحمن بن سعید بن قیس]] از اشراف این [[قوم]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰.</ref>، [[محمد بن عبدالرحمن بن سعید بن قیس]] از اشراف و رؤسای [[بنی همدان]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۱۱۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۴۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۴۲۲.</ref>، [[هانی بن هانی سبیعی]] از [[بزرگان کوفه]] و از نامهرسانان [[کوفیان]] برای [[امام حسین]]{{ع}}<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۲۲۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۵۸؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۲۹.</ref>، [[عمار بن عبید بن یزید بن عمرو ذی کبار]] [[شاعر]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۴۲۷.</ref>، [[ابوعبدالرحمن سبیعی]] از [[فرماندهان سپاه]] [[بنی امیه]] و فاتح [[انطاکیه]] در [[سال ۴۲ هجری]]<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۳، ص۱۱.</ref>، هم، دیگر [[رجال]] معروف این قوم برشمرده شدهاند. ضمن این که از فقهای بنی سبیع میتوان از ابو إسحاق عمرو بن عبد الله بن علی بن احمد سبیعی<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰؛ یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۹۲؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۱۱.</ref>، [[یونس بن ابواسحاق سبیعی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۱؛ سمعانی، الانساب، ج۷، ص۶۹.</ref>، [[اسرائیل بن یونس بن ابواسحاق سبیعی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۶، ص۷۹؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۲۲۲؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۲۳.</ref>، و از [[محدثان]] و رجال [[علمی]] این [[طایفه]] هم باید از [[عیسی بن یونس بن عمرو سبیعی همدانی]] از محدثان<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۶، ص۴۰۶؛ ابن ابیحاتم، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۲۹۱.</ref> و از شرکتکنندگان در غزای [[روم]]<ref>زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۱۱۱.</ref>، [[عمرو بن عیسی بن یونس بن عمرو سبیعی همدانی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۸، ص۴۸۳.</ref> یاد کرد. برخی منابع از [[حارث الأعور بن عبداللّه بن کعب]] [[یار]] [[صدیق]] [[امام علی]]{{ع}} هم در شمار سبیعیان یاد کردهاند<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۵.</ref>. | |||
همچنین، علاوه بر نام [[رجال]] و معاریف بزرگ [[شیعی]] همچون [[سعید بن قیس بن زید]] - از [[اصحاب خاص امیرالمؤمنین]]{{ع}} و [[رییس]] همدان در [[عراق]] -<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۹. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۲۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۵. علاوه بر آن، همدانی از او با تعبیر: یکی از معدود تکسواران عرب و یکی از دهاة خمسه (تیزهوشان پنجگانه عرب) و از اجواد و دستگیران نیازمندان یاد کرده است. (حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۹).</ref> که در متن به نامشان پرداخته شد، از بزرگان [[علمی]]، [[حدیثی]]، [[فقهی]] [[شیعه]] این [[طایفه]] که در تدوین و گسترش [[علوم]] و [[معارف اسلام]] و [[تشیع]] نقش گستردهای داشتند هم میتوان به نام [[زید بن هانی سبیعی]] از [[اصحاب حضرت علی]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۶۵؛ تفرشی، نقد الرجال، ج۲، ص۲۹۲.</ref>، [[ابواسحاق سبیعی]] از [[اصحاب حضرت حسین]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۹۶.</ref> و [[حمید بن شعیب سبیعی همدانی]]<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۹۲؛ نجاشی، رجال، ص۱۳۳.</ref> - همگی از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} - اشاره کرد. ضمن این که برخی از منابع، از ابواسحاق عمرو بن عبد الله بن علی بن احمد سبیعی<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۵۳؛ ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۶۲۴.</ref> و پسرش [[یونس بن اسحاق سبیعی]] - از اصحاب امام صادق{{ع}} -<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۳۲۵؛ تفرشی، نقد الرجال، ج۵، ص۱۰۶.</ref> که در سطور بالا ذکری از آنان به میان آمد را در شمار رجال و [[راویان]] شیعی بنی سبیع یاد کردند. ضمن این که احمد بن محمد بن سعید [[مولی]] عبدالرحمن بن سعید بن قیس سبیعی معروف به «[[ابن عقده]]» از بزرگان شیعه<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۴۰۹.</ref> و [[حذیفة]] بن شعب سبیعی همدانی<ref>ابن داوود حلی، رجال، ص۲۳۶.</ref> دیگر شخصیتهایی هستند که در مصادر از آنها به عنوان معاریف شیعی این [[قوم]] نام برده شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||