←چشمههای بهشتی
| خط ۱۲۰: | خط ۱۲۰: | ||
اعطای غرفههای بهشتی به پرهیزگاران بر اثر [[صبر]] و [[استقامت]] آنان است: {{متن قرآن|أُولَئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا}}<ref>«آنانند که غرفه (ی بهشت) را بر شکیبی که ورزیدهاند پاداش میبرند» سوره فرقان، آیه ۷۵.</ref> «غرفه» به قسمتهای فوقانی ساختمان و طبقات بالای منازل اطلاق شده <ref>مقاییس اللغه، ج ۴، ص۴۱۸؛ التحقیق، ج ۷، ص۲۱۰ «غرف».</ref> و ممکن است در اینجا به معنای [[برترین]] منزلگاه و [[درجات عالی بهشت]] باشد. شایان ذکر است که غرفهها هوایی لطیفتر و مناظری بهتر داشته، محلی آرامتر برای [[زندگی]] و از این جهات مطلوب است: {{متن قرآن|وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}<ref>« آنها در کوشکها (ی بهشتی) آسودهاند» سوره سبأ، آیه ۳۷.</ref> و نیز {{متن قرآن|لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ}}<ref>«اما آنان که از پروردگارشان پروا کردند غرفههایی خواهند داشت که بر فراز آنها غرفههایی دیگر ساختهاند، از بن آنها جویبارها روان است؛ بنابر وعده خداوند، خداوند در وعده خلاف نمیورزد» سوره زمر، آیه ۲۰.</ref>، {{متن قرآن|وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ}}<ref>«و آنان را که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند در غرفههایی از بهشت که از بن آنها جویباران روان است جا میدهیم، جاودانه در آنند؛ پاداش اهل کردار نیکو (پاداشی) است» سوره عنکبوت، آیه ۵۸.</ref>.<ref>التحقیق، ج ۷، ص۲۱۰، «غرف»؛ پیام قرآن، ج ۶، ص۲۳۳.</ref> | اعطای غرفههای بهشتی به پرهیزگاران بر اثر [[صبر]] و [[استقامت]] آنان است: {{متن قرآن|أُولَئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا}}<ref>«آنانند که غرفه (ی بهشت) را بر شکیبی که ورزیدهاند پاداش میبرند» سوره فرقان، آیه ۷۵.</ref> «غرفه» به قسمتهای فوقانی ساختمان و طبقات بالای منازل اطلاق شده <ref>مقاییس اللغه، ج ۴، ص۴۱۸؛ التحقیق، ج ۷، ص۲۱۰ «غرف».</ref> و ممکن است در اینجا به معنای [[برترین]] منزلگاه و [[درجات عالی بهشت]] باشد. شایان ذکر است که غرفهها هوایی لطیفتر و مناظری بهتر داشته، محلی آرامتر برای [[زندگی]] و از این جهات مطلوب است: {{متن قرآن|وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ}}<ref>« آنها در کوشکها (ی بهشتی) آسودهاند» سوره سبأ، آیه ۳۷.</ref> و نیز {{متن قرآن|لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ}}<ref>«اما آنان که از پروردگارشان پروا کردند غرفههایی خواهند داشت که بر فراز آنها غرفههایی دیگر ساختهاند، از بن آنها جویبارها روان است؛ بنابر وعده خداوند، خداوند در وعده خلاف نمیورزد» سوره زمر، آیه ۲۰.</ref>، {{متن قرآن|وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ}}<ref>«و آنان را که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند در غرفههایی از بهشت که از بن آنها جویباران روان است جا میدهیم، جاودانه در آنند؛ پاداش اهل کردار نیکو (پاداشی) است» سوره عنکبوت، آیه ۵۸.</ref>.<ref>التحقیق، ج ۷، ص۲۱۰، «غرف»؛ پیام قرآن، ج ۶، ص۲۳۳.</ref> | ||
===چشمههای بهشتی=== | ===چشمههای بهشتی=== | ||
در آیات بسیاری از [[قرآن کریم]] از وجود چشمهها در بهشت[[سخن]] به میان آمده: | در آیات بسیاری از [[قرآن کریم]] از وجود چشمهها در بهشت [[سخن]] به میان آمده: {{متن قرآن|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ}}<ref>«در آن چشمههایی روان است،» سوره غاشیه، آیه ۱۲.</ref> و [[اهل بهشت]] را در مجاورت چشمهها: {{متن قرآن|إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ}}<ref>«اما پرهیزگاران در بوستانها و (کنار) چشمهسارانند» سوره حجر، آیه ۴۵.</ref> و در باغهایی از نخلها و انگورها که چشمههایی در آن جاری است: {{متن قرآن|وَجَعَلْنَا فِيهَا جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ وَفَجَّرْنَا فِيهَا مِنَ الْعُيُونِ}}<ref>«و در آن بوستانهایی از خرمابنان و انگورها پدید آوردیم و چشمهها در آن فرا جوشاندیم» سوره یس، آیه ۳۴.</ref> دانسته که در سایهسار درختان آن و در کنار چشمههایش آرمیدهاند: {{متن قرآن|إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ}}<ref>«پرهیزگاران، بیگمان در سایهسارها و (کنار) چشمهسارهایی هستند؛» سوره مرسلات، آیه ۴۱.</ref> افزون بر این، [[قرآن کریم]] از چشمههایی با ویژگیهای خاص نیز نام برده است. برخی از آن چشمهها عبارت است از: | ||
==== [[تسنیم]]==== | ==== [[تسنیم]]==== | ||
تسنیم چشمهای است که [[مقربان]] به صورت [[خالص]] از آن مینوشند؛<ref>جامعالبیان، مج ۱۵، ج ۳۰، ص۱۳۵؛ [[مجمع البیان]]، ج ۱۰، ص۶۹۳.</ref> ولی [[ابرار]] که در مقامی پایینتر از مقربان قرار دارند و از «[[اصحاب یمین]]» به شمار میروند،<ref>[[جامع البیان]]، مج ۱۵، ج ۳۰، ص۱۳۵؛ [[المیزان]]، ج ۲۰، ص۲۳۹.</ref> آمیختهای از آن را مینوشند: | تسنیم چشمهای است که [[مقربان]] به صورت [[خالص]] از آن مینوشند؛<ref>جامعالبیان، مج ۱۵، ج ۳۰، ص۱۳۵؛ [[مجمع البیان]]، ج ۱۰، ص۶۹۳.</ref> ولی [[ابرار]] که در مقامی پایینتر از مقربان قرار دارند و از «[[اصحاب یمین]]» به شمار میروند،<ref>[[جامع البیان]]، مج ۱۵، ج ۳۰، ص۱۳۵؛ [[المیزان]]، ج ۲۰، ص۲۳۹.</ref> آمیختهای از آن را مینوشند: {{متن قرآن|إِنَّ الأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ عَلَى الأَرَائِكِ يَنظُرُونَ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ يُسْقَوْنَ مِن رَّحِيقٍ مَّخْتُومٍ خِتَامُهُ مِسْكٌ وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ وَمِزَاجُهُ مِن تَسْنِيمٍ عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ }}<ref>« آری، نیکان در ناز و نعمتی (بیشمار) اند. (نشسته) بر تختها (به هر سو) مینگرند، شادابی نعمت را در سیمای آنان باز میشناسی، به آنان از شرابی دست ناخورده مینوشانند، که مهر آن، مشک است و در چنین چیزی رغبتکنندگان باید رغبت کنند. و آمیخته آن از (آب) تسنیم است، چشمهای که مقرّبان (درگاه خداوند) از آن مینوشند» سوره مطففین، آیه ۲۲-۲۸.</ref>.<ref>جامعالبیان، مج ۱۵، ج ۳۰، ص۱۳۵؛ [[تفسیر ابن کثیر]]، ج ۴، ص۲۳۵؛ المیزان، ج ۲۰، ص۲۳۹.</ref> | ||
====سلسبیل==== | ====سلسبیل==== | ||
یکی ازبرترین چشمههای [[بهشتی]] | یکی ازبرترین چشمههای [[بهشتی]] «سلسبیل» است که نوشیدنی آن شرابی آمیخته با زنجبیل است: {{متن قرآن|وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنْجَبِيلًا}}<ref>«و در آنجا به آنان پیالهای مینوشانند که آمیخته آن زنجبیل است» سوره انسان، آیه ۱۷.</ref>، {{متن قرآن|عَيْنًا فِيهَا تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا}}<ref>«از چشمهای که آنجاست به نام سلسبیل» سوره انسان، آیه ۱۸.</ref> بسیاری از [[مفسران]] معتقدند که واژه سلسبیل از «سَلاسَه» به معنای روانی گرفته شده و به نوشیدنی بسیار لذیذی اشاره دارد که به [[راحتی]] در دهان و گلو جاری میشود و کاملاً گواراست.<ref>جامع البیان، مج ۱۴، ج ۲۹، ص۲۷۲؛ مجمع البیان، ج ۱۰، ص۶۲۲؛ [[بحارالانوار]]، ج۸، ص۱۱۲.</ref> | ||
====[[کافور]]==== | ====[[کافور]]==== | ||
بر پایه روایتی از [[امام باقر]]{{ع}}«کافور» نام چشمهای در [[بهشت]] است که از [[خانه پیامبر]] {{صل}} میجوشد و از آنجا به [[خانه]] سایر [[پیامبران]] و [[مؤمنان]] جاری میشود.<ref>[[نور الثقلین]]، ج ۵، ص۴۷۷.</ref> وجه نامگذاری این چشمه به کافور آن است که نوشیدنی آن در سفیدی، خنکی و | بر پایه روایتی از [[امام باقر]]{{ع}} «کافور» نام چشمهای در [[بهشت]] است که از [[خانه پیامبر]] {{صل}} میجوشد و از آنجا به [[خانه]] سایر [[پیامبران]] و [[مؤمنان]] جاری میشود.<ref>[[نور الثقلین]]، ج ۵، ص۴۷۷.</ref> وجه نامگذاری این چشمه به کافور آن است که نوشیدنی آن در سفیدی، خنکی و خوش بویی مانند [[کافور]] است؛ ولی طعم و [[زیان]] آن را ندارد.<ref>[[مجمع البیان]]، ج ۱۰، ص۶۱۶؛ [[التفسیر الکبیر]]، ج ۳۰، ص۲۴۰؛ [[روح المعانی]]، مج ۱۶، ج ۲۹، ص۲۶۵.</ref> [[قرآن کریم]] نوشندگان این چشمه را [[بندگان]] [[خالص]] و [[حقیقی]] [[خدا]] دانسته و [[نوشیدن]] آمیختهای از آن را سهم [[ابرار]] معرفی کرده است: {{متن قرآن|إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا}}<ref>«نیکان از پیالهای مینوشند که آمیخته به بوی خوش است» سوره انسان، آیه ۵.</ref>، {{متن قرآن|عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًا}}<ref>«از چشمهای که بندگان خداوند از آن میآشامند آن را به خواست خود روان میسازند» سوره انسان، آیه ۶.</ref> | ||
===نهرها=== | ===نهرها=== | ||
در [[آیات]] فراوانی از قرآن کریم[[سخن]] از نهرهایی به میان آمده است که در زیر باغها: «جَنّـت تَجری مِن تَحتِهَاالاَنهـرُ»([[نساء]] / ۴، ۱۳)، غرفهها و قصرهای [[بهشتی]] جاری است: «والَّذینَ ءامَنوا و عَمِلوا الصّــلِحـتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِنَ الجَنَّةِ غُرَفـًا تَجری مِن تَحتِهَا الاَنهـرُ..»..(عنکبوت / ۲۹، ۵۸) برخی [[مفسران]] از واژه «تحت» در آیاتی مانند ۴۳ [[اعراف]] / ۷ و ۹ [[یونس]] / ۱۰: «... تَجری مِن تَحتِهِمُ الاَنهـرُ..». استظهار کردهاند کهجریان نهرهای بهشتی تحت [[اراده]] [[بهشتیان]] است.<ref>[[تسنیم]]، ج ۲، ص۴۹۰.</ref> | در [[آیات]] فراوانی از قرآن کریم[[سخن]] از نهرهایی به میان آمده است که در زیر باغها: «جَنّـت تَجری مِن تَحتِهَاالاَنهـرُ»([[نساء]] / ۴، ۱۳)، غرفهها و قصرهای [[بهشتی]] جاری است: «والَّذینَ ءامَنوا و عَمِلوا الصّــلِحـتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِنَ الجَنَّةِ غُرَفـًا تَجری مِن تَحتِهَا الاَنهـرُ..»..(عنکبوت / ۲۹، ۵۸) برخی [[مفسران]] از واژه «تحت» در آیاتی مانند ۴۳ [[اعراف]] / ۷ و ۹ [[یونس]] / ۱۰: «... تَجری مِن تَحتِهِمُ الاَنهـرُ..». استظهار کردهاند کهجریان نهرهای بهشتی تحت [[اراده]] [[بهشتیان]] است.<ref>[[تسنیم]]، ج ۲، ص۴۹۰.</ref> | ||