فسق در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۱: خط ۱۱:
{{متن قرآن|وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا}}<ref>«و چون بر آن شویم که (مردم) شهری را نابود گردانیم به کامروایان آن فرمان می‌دهیم و در آن نافرمانی می‌ورزند» سوره اسراء، آیه ۱۶.</ref>.
{{متن قرآن|وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا}}<ref>«و چون بر آن شویم که (مردم) شهری را نابود گردانیم به کامروایان آن فرمان می‌دهیم و در آن نافرمانی می‌ورزند» سوره اسراء، آیه ۱۶.</ref>.


عده‌ای خروج از حدود [[قوانین]] و [[قواعد]] [[عقلی]]، طبیعی و [[اخلاقی]] را نیز "فسق" گفته‌اند<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۹، ص۸۹.</ref>. اوصاف [[رذیله]] مانند [[بخل]]، [[حسد]]، [[تکبّر]] و [[طمع]] زمانی که صریح و واضح باشند، صاحب آنها "فاسق" خوانده می‌شود. "لقب زشت" نیز مفهوم دیگری است که از این اصطلاح ریشه گرفته و در [[قرآن کریم]] از آن به‌شدت [[نهی]] شده است؛ زیرا به [[آبرو]] و حیثیت افراد و [[مؤمنان]] مربوط است: {{متن قرآن|بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ}}<ref>«پس از ایمان، بزهکاری نامگذاری ناپسندی است» سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>.
عده‌ای خروج از حدود [[قوانین]] و قواعد [[عقلی]]، طبیعی و [[اخلاقی]] را نیز "فسق" گفته‌اند<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۹، ص۸۹.</ref>. اوصاف [[رذیله]] مانند [[بخل]]، [[حسد]]، [[تکبّر]] و [[طمع]] زمانی که صریح و واضح باشند، صاحب آنها "فاسق" خوانده می‌شود. "لقب زشت" نیز مفهوم دیگری است که از این اصطلاح ریشه گرفته و در [[قرآن کریم]] از آن به‌شدت [[نهی]] شده است؛ زیرا به [[آبرو]] و حیثیت افراد و [[مؤمنان]] مربوط است: {{متن قرآن|بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ}}<ref>«پس از ایمان، بزهکاری نامگذاری ناپسندی است» سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>.


فسق و [[فسوق]] گاهی صفت فردی است و گاهی وصف یک [[جامعه]] قرار می‌گیرد و در قرآن کریم اقوامی به این وصف خوانده شده اند: {{متن قرآن|فِي تِسْعِ آيَاتٍ إِلَى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ}}<ref>«و دستت را در گریبان کن تا سپید (و نورانی) بی‌هیچ آسیب (و بیماری) بیرون آید؛ با نه نشانه به سوی فرعون و قومش (روی آور) که آنان قومی نافرمانند» سوره نمل، آیه ۱۲.</ref>.
فسق و [[فسوق]] گاهی صفت فردی است و گاهی وصف یک [[جامعه]] قرار می‌گیرد و در قرآن کریم اقوامی به این وصف خوانده شده اند: {{متن قرآن|فِي تِسْعِ آيَاتٍ إِلَى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ}}<ref>«و دستت را در گریبان کن تا سپید (و نورانی) بی‌هیچ آسیب (و بیماری) بیرون آید؛ با نه نشانه به سوی فرعون و قومش (روی آور) که آنان قومی نافرمانند» سوره نمل، آیه ۱۲.</ref>.


در طبقه‌بندی [[اندیشمندان مسلمان]] از [[دولت‌ها]] و [[جوامع]] مختلف، "فسق" و رویگردانی از [[احکام الهی]] محور تشکیل "[[مدینه]] فاسقه" در مقابل "[[مدینه فاضله]]" قرار گرفته است. بنا بر تعریف [[فارابی]]، "مدینه فاسقه" جامعه‌ای است که [[اهل]] آن [[فضیلت]] و [[سعادت]] را می‌شناسند، ولی بر خلاف آن عمل می‌کنند و چنین مدینه‌ای به سعادت نخواهد رسید<ref>محمد بن محمد فارابی، آراء اهل المدینة الفاضلة و مضاداتها، ص۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۴۳-۴۴۴.</ref>
در طبقه‌بندی [[اندیشمندان مسلمان]] از [[دولت‌ها]] و [[جوامع]] مختلف، "فسق" و رویگردانی از [[احکام الهی]] محور تشکیل "[[مدینه]] فاسقه" در مقابل "مدینه فاضله" قرار گرفته است. بنا بر تعریف فارابی، "مدینه فاسقه" جامعه‌ای است که [[اهل]] آن [[فضیلت]] و [[سعادت]] را می‌شناسند، ولی بر خلاف آن عمل می‌کنند و چنین مدینه‌ای به سعادت نخواهد رسید<ref>محمد بن محمد فارابی، آراء اهل المدینة الفاضلة و مضاداتها، ص۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۴۳-۴۴۴.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش