←مفردات آیه
(←ابتلا) |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== [[مفردات]] آیه == | == [[مفردات]] آیه == | ||
=== ابتلا === | === ابتلا === | ||
'''[[ابتلاء | '''[[ابتلاء]] در لغت [[عرب]]''' | ||
کلمه «ابتلاء» مصدر ثلاثی مزید است از باب افتعال از ریشه «[[بلاء]]». این واژه و مشتقات آن در [[قرآن]] کریم37 بار در ضمن 34 [[آیه]] به کار رفته است. <ref>موسوی نسب، سید جعفر؛ ابتلاء و آزمایش انسان در قرآن، ص15</ref>. در لغت، کلمه «ابتلاء» به معنای [[آزمون]]، [[تجربه]] و [[کشف]] کردن به کار می رود؛ {{متن عربی|یقال بلاه و ابتلاء اذا اختبره و امتحنه}}. بعضی در معنای لغوی گفتهاند: بلاء بر وزن «[[علم]]» و به معنای کهنه شدن گویند: {{متن عربی|بلی الثوب بلی و بلاء}}؛ یعنی [[لباس]] کهنه شد. به [[غم]] و [[اندوه]] نیز از آن سبب بلاء گویند که بدن را کهنه و فرسوده می کند. <ref>قریشی،سید علی اکبر؛ قاموس قرآن، ج1، ص291.</ref>. همچنین گفتهاند: {{متن عربی|ان الاصل الواحد فیها هو ایجاد التحول، ای التقلب و التحویل و هذا المعنی ینطبق بجمیع مواردها و مصادیقها من دون ای تجوز او یتکلف فیها و اما الامتحان و الاختبار والابتلاء والتجربه.......... فکل هذه من معانی مجازیه و من لوازم الاصل و آثاره بحسب الموارد}} <ref>مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج1، ص318.</ref>. | کلمه «ابتلاء» مصدر ثلاثی مزید است از باب افتعال از ریشه «[[بلاء]]». این واژه و مشتقات آن در [[قرآن]] کریم37 بار در ضمن 34 [[آیه]] به کار رفته است. <ref>موسوی نسب، سید جعفر؛ ابتلاء و آزمایش انسان در قرآن، ص15</ref>. در لغت، کلمه «ابتلاء» به معنای [[آزمون]]، [[تجربه]] و [[کشف]] کردن به کار می رود؛ {{متن عربی|یقال بلاه و ابتلاء اذا اختبره و امتحنه}}. بعضی در معنای لغوی گفتهاند: بلاء بر وزن «[[علم]]» و به معنای کهنه شدن گویند: {{متن عربی|بلی الثوب بلی و بلاء}}؛ یعنی [[لباس]] کهنه شد. به [[غم]] و [[اندوه]] نیز از آن سبب بلاء گویند که بدن را کهنه و فرسوده می کند. <ref>قریشی،سید علی اکبر؛ قاموس قرآن، ج1، ص291.</ref>. همچنین گفتهاند: {{متن عربی|ان الاصل الواحد فیها هو ایجاد التحول، ای التقلب و التحویل و هذا المعنی ینطبق بجمیع مواردها و مصادیقها من دون ای تجوز او یتکلف فیها و اما الامتحان و الاختبار والابتلاء والتجربه.......... فکل هذه من معانی مجازیه و من لوازم الاصل و آثاره بحسب الموارد}} <ref>مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج1، ص318.</ref>. | ||
خلاصه آنکه در معنای اصلی واژه بلاء [[اختلاف]] است؛ گروهی معنای اصلی آن را آزمایش و [[اختیار]] دانسته و گروهی دیگر معنای اصلی آن را [[دگرگونی]] و کهنه شدن میدانند. در هر [[حال]]، معنای آزمایش و [[اختبار]] از لوازم معنای اصلی این واژه هستند. | خلاصه آنکه در معنای اصلی واژه بلاء [[اختلاف]] است؛ گروهی معنای اصلی آن را آزمایش و [[اختیار]] دانسته و گروهی دیگر معنای اصلی آن را [[دگرگونی]] و کهنه شدن میدانند. در هر [[حال]]، معنای آزمایش و [[اختبار]] از لوازم معنای اصلی این واژه هستند. | ||
'''ابتلاء | '''ابتلاء در [[اصطلاح قرآن]]''' | ||
مراد از واژه «ابتلاء» در اصطلاح قرآن، با توجه به ریشه لغوی کلمه که در بردارنده معنای تداوم و تکرار است، عبارت است از مجموعه برنامههای مستمر و مداوم که در رابطه با [[انسان]] و عملکرد و [[رفتار]] وی جاری است. <ref>موسوی [[نسب]]، [[سید]] جعفر؛ ابتلاء و آزمایش [[انسان در قرآن]]، ص17.</ref>. مفهوم [[قرآنی]] «[[امتحان]]» و «[[فتنه]]» نیز همین است. | مراد از واژه «ابتلاء» در اصطلاح قرآن، با توجه به ریشه لغوی کلمه که در بردارنده معنای تداوم و تکرار است، عبارت است از مجموعه برنامههای مستمر و مداوم که در رابطه با [[انسان]] و عملکرد و [[رفتار]] وی جاری است. <ref>موسوی [[نسب]]، [[سید]] جعفر؛ ابتلاء و آزمایش [[انسان در قرآن]]، ص17.</ref>. مفهوم [[قرآنی]] «[[امتحان]]» و «[[فتنه]]» نیز همین است. | ||