خلقت نوری اهل بیت: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اهل بیت | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[خلقت نوری اهل بیت در حدیث]] | پرسش مرتبط  = }}

 

بنابراین لازم است درباره این [[مقام اهل بیت]] {{عم}} توضیحاتی داده شود، تا روشن شود که نه تنها این مقام از طرف خود اهل بیت {{عم}} معرفی شده است و ساخته و پرداخته غلات و مفوضه نیست، بلکه نپذیرفتن آن نوعی [[تقصیر]] در [[حق اهل بیت]] {{عم}} به شمار می‌آید. از آنجا که این اولین مقام اهل بیت {{عم}} است، [[اثبات]] آن می‌تواند زمینه را برای پذیرش مقامات دیگر اهل بیت آماده کند؛ زیرا این مقام نوعی نقش علّی و سببی نسبت به مقامات دیگر [[هدایتی]] و واسطه‌ای اهل بیت {{عم}} دارد<ref>[[مصطفی سلیمانیان|سلیمانیان، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[مقامات امامان (کتاب)|مقامات امامان]]، ص ۱۳۳.</ref>.

علمای بزرگی از [[شیعه]] و [[سنی]] روایات خلقت نوری را پذیرفته و نقل کرده‌اند، برای نمونه: [[شیخ کلینی]] (م۳۲۹) در [[کتاب کافی]] تعداد ۷ [[حدیث]] را که مضمون آنها [[خلقت]] نوری [[اهل بیت]] {{عم}} است، از [[اصحاب ائمه]] {{عم}} نقل کرده است<ref>اصول کافی، کتاب الحجه، باب ۶۳، باب مولد النبی {{صل}}، ح۳ تا ۱۰ و ج۲، ص۴۳۶.</ref>. از جمله با [[سند]] خود از [[امام باقر]] {{ع}} نقل کرده است که: [[حضرت]] فرمودند: «همانا اولین چیزی که [[خداوند]] [[خلق]] کرده، [[محمد]] {{صل}} و عترتش می‌باشد که اشباح نوری نزد خداوند بودند. پرسیدم: اشباح چیست؟ فرمود: [[سایه]] [[نور]]، بدن‌های [[نورانی]]، بدون [[روح]]، و [[مؤیّد]] به [[روح‌القدس]]، که خودش و عترتش به وسیله آن خداوند را [[عبادت]] می‌کردند؛ به همین خاطر خداوند ایشان را خلق کرد در حالی که دارای [[حلم]] هستند و [[دانشمندان]] [[نیکوکار]] ([[علمای ابرار]]) و برگزیدگانی هستند که خداوند را با [[نماز]] و [[روزه]] و [[سجده]] و [[تسبیح]] و [[تهلیل]] عبادت می‌کنند و [[نمازها]] را به جا می‌آورند و [[حج]] به جا می‌آورند و روزه می‌گیرند»<ref>کافی، ج۲، ص۴۴۲.</ref>. همان طور که [[مشاهده]] می‌شود در این حدیث عبارت «علمای ابرار» به کار رفته اما [[مقامات]] ویژه هم برای اهل بیت {{عم}} [[ثابت]] شده است. این حدیث [[نقض]] [[نظریه]] علمای ابرار به حساب می‌آید، که معتقدند [[ائمه]] {{عم}} فقط علمای ابرار بوده‌اند.

 

همچنین [[دانشمندان شیعه]] این روایات از طریق [[اصحاب ائمه]] یعنی [[سلمان فارسی]]، [[ابن عباس]]، [[انس]]، ابن‌عمر، [[ابوسعید خدری]]، [[جابر بن عبدالله انصاری]]، [[ابوذر غفاری]]، [[ابوهریره]]، [[انس بن مالک]] و [[احمد]] (از [[نوادگان]] [[عمر بن علی بن ابی‌طالب]])، [[جابر بن یزید]]، [[مفضل]]، [[محمد بن سنان]]، [[معاذ بن جبل]]، [[سعدان]]، [[ابوبصیر]]، [[بشر]]، [[ابوالحجاج]]، [[ابوحمزه ثمالی]]، [[عبدالغفار جازی]]، [[ابن‌سدیر]]، [[عبدالحمید]]، [[صالح بن سهل]]، [[عبدالرحمن بن کثیر]]، نقل کرده‌اند. پس معلوم می‌شود اصحابی که در [[قرن اول]] می‌زیسته‌اند [[مقام]] [[خلقت]] نوری را [[غلو]] حساب نکرده و به ضبط و [[نشر احادیث]] آن پرداخته‌اند. از [[تابعین]] هم هشت نفر مثل [[عکرمه]] و نهندی و [[ابوعبیده]] [[بصری]]، ابوعمرو کندی و... این [[روایات]] را نقل کرده‌اند.

محب‌الدین طبری هم از پیامبر {{صل}} نقل کرده است که: «من و علی چهارده هزار سال قبل از [[خلقت آدم]] به صورت نوری در نزد خدا بودیم و هنگامی که [[خداوند]] [[آدم]] را [[خلق]] کرد این [[نور]] به دو جزء تقسیم شد که جزئی من و جزئی علی بود»<ref>الریاض النضره فی فضائل العشره، ج۲، ص۲۱۷.</ref>. همچنین جمال‌الدین زرندی از پیامبر {{صل}} نقل کرده که: «من و علی نوری در نزد خداوند بودیم و هنگامی که خداوند آدم را خلق کرد این [[نور]] را در صلب [[آدم]] قرار داد و دائماً آن نور از صلبی به صلب دیگر منتقل می‌شد تا در صلب [[عبدالمطلب]] قرار گرفت و سپس آن نور را از صلب عبدالمطلب خارج کرد و دو قسم کرد، قسمی را در صلب [[عبدالله]] و قسمی را در صلب [[ابوطالب]] قرار داد؛ پس [[علی]] از من است و من از اویم و علی [[ولیّ]] هر مؤمنی بعد از من می‌باشد»<ref>نظم درر السمطین، ص۷۸ و ۷۹.</ref>.

همچنین [[روایات]] متعدد دیگری هم وجود دارد که هرچند به طور مستقیم به خلقت نوری [[اهل بیت]] {{عم}} نپرداخته‌اند اما مضمون آنها هماهنگ و [[تأیید]] کننده خلقت نوری ایشان است، برای نمونه: [[حاکم نیشابوری]] از [[جابر بن عبدالله انصاری]] نقل کرده که شنیدم [[پیامبر]] {{صل}} به علی {{ع}} می‌فرماید: «ای علی [[مردم]] از درخت‌های مختلف‌اند و من و تو از یک درختیم»<ref>المستدرک علی الصحیحین، کتاب التفسیر، ج۲، ص۲۴۱.</ref>. [[خطیب]] خوارزمی نقل کرده که در [[شب معراج]] [[خداوند]] به پیامبر {{صل}} فرمود: «تو را از نورم [[خلق]] کردم و علی را از نور تو خلق کردم»<ref>مناقب، ص۳۶.</ref>. حموینی با [[سند]] خود از [[ابن‌عباس]] نقل کرده که شنیدم پیامبر {{صل}} به علی {{ع}} می‌فرماید: «من و تو از نور [[خدای متعال]] هستیم»<ref>فرائد السمطین، ج۱، ص۴۲،</ref>.

[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: «خداوند ما را از [[علیین]] خلق کرد و [[ارواح]] ما را از فوق آن خلق کرد و ارواح [[شیعیان]] ما را از علیین خلق کرد و اجساد آنها را از [[پایین‌تر]] از آن خلق کرد به همین خاطر بین ما و آنها [[قرابت]] وجود دارد و دل‌های آنها [[مشتاق]] به سوی ماست»<ref>کافی، ج۱، ص۳۸۹: باب آغاز خلقت بدن‌ها و ارواح و قلوب ائمه.</ref> و [[علامه مجلسی]] هم ۴۶ [[روایت]] مربوط به اصل [[خلقت]] [[اهل بیت]] {{عم}} و خلقت نوری ایشان را مطرح کرده است<ref>بحارالأنوار، ج۲۵، باب۱، ص۱.</ref>.<ref>[[مصطفی سلیمانیان|سلیمانیان، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[مقامات امامان (کتاب)|مقامات امامان]]، ص ۱۳۸.</ref>