بدون خلاصۀ ویرایش
(←حکم) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
[[کذب]] بنابر معروف، نقیض [[صدق]] است. صدق [[کلام]] عبارت است از مطابقت، و کذب آن عبارت است از عدم مطابقت؛ لکن در اینکه مطابِق (مطابقت کننده) چیست، آیا [[ظهور]] کلام گوینده است یا مراد متکلم از کلام؟ و نیز مطابَق (مطابقت شونده) چیست، آیا واقع است یا [[اعتقاد]] گوینده و یا هر دو؟ احتمالات و اقوالی مطرح است. مشهور، کذب را به عدم مطابقت ظهور کلام خبری با واقع تعریف کردهاند. برخی، آن را به عدم مطابقت خبر با اعتقاد خبر دهنده و برخی دیگر به عدم مطابقت خبر با واقع و اعتقاد خبر دهنده؛ هر دو، تعریف کردهاند. | [[کذب]] بنابر معروف، نقیض [[صدق]] است. صدق [[کلام]] عبارت است از مطابقت، و کذب آن عبارت است از عدم مطابقت؛ لکن در اینکه مطابِق (مطابقت کننده) چیست، آیا [[ظهور]] کلام گوینده است یا مراد متکلم از کلام؟ و نیز مطابَق (مطابقت شونده) چیست، آیا واقع است یا [[اعتقاد]] گوینده و یا هر دو؟ احتمالات و اقوالی مطرح است. مشهور، کذب را به عدم مطابقت ظهور کلام خبری با واقع تعریف کردهاند. برخی، آن را به عدم مطابقت خبر با اعتقاد خبر دهنده و برخی دیگر به عدم مطابقت خبر با واقع و اعتقاد خبر دهنده؛ هر دو، تعریف کردهاند. | ||
از سوی دیگر، گروهی از [[فقها]] مطابِق را مراد گوینده و مطابَق را واقع دانسته و [[دروغ]] را به عدم مطابقت مراد گوینده با واقع تعریف کردهاند | از سوی دیگر، گروهی از [[فقها]] مطابِق را مراد گوینده و مطابَق را واقع دانسته و [[دروغ]] را به عدم مطابقت مراد گوینده با واقع تعریف کردهاند<ref>کتاب المکاسب، ج۲، ص۱۸؛ مصباح الفقاهة، ج۱، ص۳۹۵ ـ ۳۹۸؛ المکاسب المحرمة (امام خمینی)، ج۲، ص۴۸ ـ ۶۵.</ref>. | ||
برخی گفتهاند: [[قدر]] متیقّن معنای دروغ، [[مخالفت]] ظهور کلام و مراد گوینده با واقع و اعتقاد؛ هر دو است. | برخی گفتهاند: [[قدر]] متیقّن معنای دروغ، [[مخالفت]] ظهور کلام و مراد گوینده با واقع و اعتقاد؛ هر دو است. | ||
بنابر تعریف دروغ به عدم مطابقت یا مخالفت مراد گوینده با واقع، توریه از مصادیق دروغ نخواهد بود؛ برخلاف تعریف آن به عدم مطابقت ظهور عرفی کلام با واقع که در این صورت، توریه مصداق کذب میشود | بنابر تعریف دروغ به عدم مطابقت یا مخالفت مراد گوینده با واقع، توریه از مصادیق دروغ نخواهد بود؛ برخلاف تعریف آن به عدم مطابقت ظهور عرفی کلام با واقع که در این صورت، توریه مصداق کذب میشود<ref>حاشیة المکاسب (ایروانی)، ج۱، ص۳۹.</ref>. از عنوان کذب در بابهای مختلفی نظیر [[صوم]]، [[تجارت]]، شهادات و حدود [[سخن]] گفتهاند. | ||
== [[حکم]] == | == [[حکم]] == | ||