احمد بن حنبل: تفاوت میان نسخه‌ها

[[سال]] تولد وی را ۱۶۴ ق گفته‌اند<ref>مناقب الإمام أحمد، ص۱۲- ۱۳.</ref>. پدر و جدش در [[امور سیاسی]] و نظامی فعال بوده‌اند. جد وی، حنبل بن هلال، در دوره [[اموی]] [[حاکم]] سرخس بوده و از جمله داعیان عباسی به شمار می‌آمده است<ref>مناقب الإمام أحمد، ص۱۵؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۵، ص۲۵۹؛ تاریخ بغداد، ج۵، دی ۱۸۹.</ref>. پدرش نیز سمت لشکری داشته و در مقام فرمانده سپاه بوده و گویا طی توطئه‌ای کشته می‌شود<ref>سیر أعلام النبلاء، ج۱۱، ص۱۸۳- ۱۸۴.</ref>. مادر وی در مرو [[خراسان]] بدو حامله شد، اما وی را در [[بغداد]] به [[دنیا]] آورد<ref>تاریخ بغداد، ج۵، ص۱۷۸؛ مناقب الإمام أحمد، ص۱۲-۱۴.</ref>. نام مادر وی را صفیه بنت میمونه بنت عبدالملک شیبانی گفته‌اند. [[احمد]] هر چند اصالتاً به اعتبار [[خاندان]] از اهالی مرو به شمار می‌آمد، اما در بغداد تولد و نشو و نما یافت<ref>[[مهدی کمپانی زارع|کمپانی زارع، مهدی]]، [[احمد بن حنبل (مقاله)|مقاله «احمد بن حنبل»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص۶۸۰-۶۸۹.</ref>.

[[شیخ طوسی]]، احمد بن حنبل را از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} می‌داند که از ایشان استماع حدیث کرده است<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۱.</ref>. از آنجا که [[امام]] تا سال ۲۰۰۰ یا ۲۰۱ق در [[مدینه]] حضور داشته، می‌توان دانست که ابن‌حنبل در دو سفری که میان سالهای ۱۹۷ و ۱۹۹ ق به مدینه کرده، از ایشان بهره برده است. در مجامع روایی [[شیعی]] نیز حضور ابن‌حنبل در جمع برخی از اصحاب خاص امام رضا{{ع}} [[تأیید]] شده است. در یکی از این مجالس، ابن‌حنبل با اسحاق بن راهویه که از همسالان وی بود و در [[بغداد]] از وی [[حدیث]] استماع کرده بود و نیز [[اباصلت هروی]] یکی از یاران خاص [[امام]] دیده می‌شود<ref>[[مهدی کمپانی زارع|کمپانی زارع، مهدی]]، [[احمد بن حنبل (مقاله)|مقاله «احمد بن حنبل»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص۶۸۰-۶۸۹.</ref>.

پس از واثق<ref>تاریخ گزیده، ص۶۲۷.</ref>، [[متوکل]] [[خلیفه]] [[مسلمانان]] شد و این فرصتی را برای مخالفان [[معتزله]] فراهم آورد تا نه تنها از آزارهای پیشین [[رهایی]] یابند، بلکه آزادانه بتوانند از مواضع خود [[دفاع]] نمایند. ابن‌حنبل نیز از فرصت پیش آمده برای مدتی استفاده کرد و از آنجا که [[معتقد]] بود واجب‌ترین کار برای [[مردم]] [[آموختن علم]] و [[حدیث]] است، مدتی را به امر [[تعلیم]] [[خلق]] پرداخت<ref>سیر أعلام النبلاء، ج۱۱، ص۲۶۲.</ref>. اما دستگاه تفتیش عقاید در عصر متوکل نیز [[قدرت]] پیشین خود را [[حفظ]] کرد. متوکل، ابن‌حنبل را به [[عسکر]] [[سامرا]] احضار کرد و از وی درباره اعتقادش در باب [[حدوث و قدم]] [[قرآن]] پرسید. او سخنان پیشین را بیان کرد. از وی پرسیده شد: این سخنان را از قول چه کسی می‌گویی؟ او پاسخ داد: از [[جعفر بن محمد صادق]]{{ع}} شنیدم که گفت: قرآن نه [[خالق]] است و نه مخلوق. متوکل از این سخن بر آشفت و او را به سکوت [[امر]] کرد<ref>مناقب الإمام أحمد، ص۴۸۵.</ref>.<ref>[[مهدی کمپانی زارع|کمپانی زارع، مهدی]]، [[احمد بن حنبل (مقاله)|مقاله «احمد بن حنبل»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص۶۸۰-۶۸۹.</ref>