قدس در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

قدس در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰

۱۱٬۸۶۰ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۲۹

ویرایش

@@ خط ۷۳: / خط ۷۳: @@
 # [[قصر]] [[بهشتی]] در دنیا: بیت المقدس یکی از چهار قصر بهشتی دنیاست. از [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} [[روایت]] است که فرمود: چهار قصر از قصرهای بهشت در دنیا هستند: مسجد الحرام، مسجد النبی، مسجدبیت المقدس، [[مسجد کوفه]]. <ref>بحار الانوار، علامه مجلسی، ج۹۹، ص۳۸۰</ref>
 اینها تنها برخی از ویژگی‌ها و خصوصیاتی است که می‌‌‌‌توان برای [[سرزمین فلسطین]] و [[قدس]] [[شریف]] و [[مسجد الاقصی]] بر شمرد. در [[آیات]] و [[روایات]] ویژگی‌ها و [[فضایل]] دیگری برای آن بیان شده است که برخی از آنها در کتبی چون فضایل قدس گردآوری و تدوین شده است.<ref>مانند کتاب فضائل القدس الشریف تالیف جمال الدین ابو الفرج محمد بن الجوزی</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|قدس در نگاه قرآن]]</ref>
+==[[سرزمین مقدس]]==
+[[قدس]]، [[بیت المقدس]] و [[سرزمین مبارک]] نام‌های سرزمینی است که از سوی [[خداوند]] [[تبرک]] و [[قداست]] یافته است. هرچند که همه مناطق [[زمین]] به جهت [[آیه]] و نشانه‌ای [[الهی]] بودن و انتساب به آفریدگارشان از جایگاهی بلند و رفیع برخوردار بوده و از قداست و [[برکت]] بهره مند می‌‌‌‌باشند.<ref>عنکبوت، آیه ۵۶. فصلت، آیه ۱۰. انبیاء، آیه ۸۱ البته به شرط آنکه آن را مختص سرزمین خاورمیانه ندانیم. چنان که از آیه ۱۸ سوره سبا نیز بر می‌‌‌‌آید یمن نیز در این آیه به عنوان سرزمین مبارک خوانده شده است.</ref> ولی [[سرزمین فلسطین]] تنها سرزمینی است که در [[قرآن]] به عنوان سرزمین مقدس توصیف شده است. به این معنا که گاه سرزمین‌های دیگری نیز از سوی خداوند به صفت و ویژگی برکت متصف شده است؛ چنان که در آیه ۹۶ [[سوره آل عمران]]<ref>{{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍۢ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِى بِبَكَّةَ مُبَارَكًۭا وَهُدًۭى لِّلْعَـٰلَمِينَ}} «بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آلعمران، آیه ۹۶.</ref> درباره [[سرزمین مکه]] که [[خانه خدا]] در آن قرار دارد می‌‌‌‌فرماید: ان اول [[بیت]] وضع للناس للذی ببکه مبارکا و [[هدی]] للعالمین؛ نخستین خانه‌ای که برای [[مردمان]] قرار داده شده آنی است که در [[بکه]] ([[مکه]]) [[مبارک]] و مرکز [[هدایت]] جهانیان است. <ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|قدس در نگاه قرآن]]</ref>
+==قداست [[فلسطین]] در [[آیات قرآن]]==
+در تمام آیاتی که ارتباط به سرزمین فلسطین دارد سخن از دو وصف قداست و مبارک است. به این معنا که این [[سرزمین]] افزون بر ویژگی مبارک بودن سرزمینی [[مقدس]] است. قداست ویژگی انحصاری این سرزمین است. البته قداست سرزمین اختصاص به [[شهر قدس]] و بیت المقدس نداشته بلکه در [[آیات قرآنی]] به بخش‌های دیگری از سرزمین فلسطین این صفت داده شده است. از آن میان می‌‌‌‌توان به آیه ۱۱ و ۱۲سوره طه اشاره کرد که می‌‌‌‌فرماید: فلما اتیها نودی یا [[موسی]] انی انا ربک فاخلع نعلیک انک بالواد المقدس [[طوی]]؛ پس زمانی که [[موسی]] به [[سرزمین مقدس]] درآمد از سوی [[خدا]] موسی خوانده شد که من خود [[پروردگار]] توام؛ پس کفش‌هایت را بر کن؛ زیرا تو در [[سرزمین]] و [[وادی مقدس طوی]] هستی.
+در این [[آیه]] به صراحت سرزمین و [[وادی طوی]] به عنوان سرزمین مقدس مورد تأکید قرار گرفته و به جهت همین [[قداست]] از وی خواسته شده تا کفش‌هایش را به [[احترام]] و قداست سرزمین از پای خویش درآورد.
+در آیه ۳۰ [[سوره قصص]]<ref>{{متن قرآن|فَلَمَّآ أَتَىٰهَا نُودِىَ مِن شَـٰطِئِ ٱلْوَادِ ٱلْأَيْمَنِ فِى ٱلْبُقْعَةِ ٱلْمُبَـٰرَكَةِ مِنَ ٱلشَّجَرَةِ أَن يَـٰمُوسَىٰٓ إِنِّىٓ أَنَا ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ}} «چون به آن (آتش) رسید از کناره راست آن درّه در آن پاره زمین خجسته، از آن درخت بانگ برآمد که: ای موسی! منم، خداوند پروردگار جهانیان» سوره قصص، آیه ۳۰.</ref> همین سرزمین به [[سرزمین مبارک]] نیز [[ستوده]] و توصیف شده است که بیان خصوصیت و ویژگی دیگری برای این سرزمین است.
+به هر حال از [[آیات قرآن]] بر می‌‌‌‌آید که [[سرزمین فلسطین]] سرزمین مقدسی است و این [[تقدس]] و قداست اختصاصی به [[شهر]] [[بیت المقدس]] و یا وادی طوی در [[سرزمین سینا]] ندارد. هرچند که قداست طوی به جهاتی مورد تأکید قرار گرفته است.
+در سخنان موسی{{ع}} همه سرزمینی که [[مردم]] [[بنی اسرائیل]] مامور شدند تا پس از [[رهایی]] از دست [[فرعونیان]] در آن سکونت گزینند و زیست کنند، سرزمین مقدس دانسته شده است؛<ref>{{متن قرآن|يَـٰقَوْمِ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْأَرْضَ ٱلْمُقَدَّسَةَ ٱلَّتِى كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوا۟ عَلَىٰٓ أَدْبَارِكُمْ فَتَنقَلِبُوا۟ خَـٰسِرِينَ}} «ای قوم من! به سرزمین مقدّسی که خداوند برای شما مقرّر فرموده است وارد شوید و واپس مگرایید که زیانکار گردید» سوره مائده، آیه ۲۱.</ref> بنابراین همه سرزمین فلسطین [[مقدس]] و [[مبارک]] است.
+در آیه ۱۳۷ [[اعراف]] و نیز [[یونس]] آیه ۹۳ و [[اسراء]] آیه ۱۰۴ سرزمین فلسطین و شرق و غرب آن به عنوان سرزمین مبارک یاد شده است که زمانی [[بنی اسرائیل]] از آن بهره مند شدند تا [[خداوند]] [[نعمت]] [[وعده]] داده خویش را بر آنان به بهترین وجه به کمال برساند.
+در [[حقیقت]] در [[اختیار]] گرفتن [[حکومت]] منطقه [[فلسطین]] و پیرامون آن از آن رو به بنی اسرائیل داده شد که خداوند از سوی [[موسی]] به آنان وعده داده بود تا آن حضرت{{ع}} را در [[جنگ]] با [[فرعون]] [[یاری]] داده و همراه او باشند. این گونه بود که خداوند به وعده خویش عمل کرد و آنان را [[وارث]] آن [[سرزمین مقدس]] و [[مبارک]] گرداند.<ref>{{متن قرآن|وَأَوْرَثْنَا ٱلْقَوْمَ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ يُسْتَضْعَفُونَ مَشَـٰرِقَ ٱلْأَرْضِ وَمَغَـٰرِبَهَا ٱلَّتِى بَـٰرَكْنَا فِيهَا وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلْحُسْنَىٰ عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُوا۟ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُۥ وَمَا كَانُوا۟ يَعْرِشُونَ}} «و قومی را که (از سوی فرعونیان) ناتوان شمرده می‌شدند وارث شرق و غرب آن سرزمین کردیم که در آن برکت نهاده بودیم و سخن نیکوی پروردگارت درباره بنی اسرائیل به خاطر شکیبی که ورزیدند راست آمد و آنچه را فرعون و قومش می‌ساختند و آنچه را بر می‌افراختند زیر و زبر» سوره اعراف، آیه ۱۳۷.</ref>
+اگر به پیشینه این توصیف در گزارش‌های [[قرآنی]] بپردازیم در می‌‌‌‌یابیم که این [[سرزمین]] در [[زمان]] [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} به عنوان سرزمین [[مبارکی]] [[مسکن]] آن حضرت [[انتخاب]] شده است. خداوند در [[آیه]] ۷۱ [[سوره انبیاء]]<ref>{{متن قرآن|وَنَجَّيْنَـٰهُ وَلُوطًا إِلَى ٱلْأَرْضِ ٱلَّتِى بَـٰرَكْنَا فِيهَا لِلْعَـٰلَمِينَ}} «و او و لوط را رهاندیم، به سوی سرزمینی که در آن برای جهانیان خجستگی نهاده بودیم» سوره انبیاء، آیه ۷۱.</ref> درباره [[مهاجرت]] حضرت ابراهیم از [[سرزمین بابل]] پس از [[آتش]] سوزی مشهور و [[رهایی]] از آن می‌‌‌‌فرماید: و نجیناه و لوطا الی الارض التی بارکنا فیها للعالمین؛ ما ابراهیم را به همراه لوطا از دست [[دشمنان]] کافرش [[نجات]] داده و به سوی سرزمین بردیم که آن را برای جهانیان مبارک گردانیدیم.
+نکته جالب در این آیه آن است که این سرزمین خاص را که حضرت ابراهیم و یارانش را به آنجا کوچانده و از [[بدی]] دشمنانش [[رهایی]] بخشیده، سرزمینی [[مبارک]] برای جهانیان دانسته است. از این رو می‌‌‌‌توان گفت که خاص [[قوم]] و [[قبیله]] و یا [[دینی]] نیست و همه [[انسان‌ها]] بلکه جهانیان از [[جن]] و انس از آن [[سود]] می‌‌‌‌برند و از [[برکات]] آن استفاده می‌‌‌‌کنند.
+برخی از [[مفسران]] به جهت آنکه [[شرایع آسمانی]] و [[قوانین]] [[وحیانی]] [[الهی]] در این [[سرزمین]] بر جهانیان نازل شده را علت اصلی آن دانسته‌اند که [[خداوند]] این سرزمین را برای جهانیان مبارک دانسته است؛ زیرا همه [[ادیان توحیدی]] الهی از این سرزمین به [[جهان]] گسترش یافته و همگان از آن بهره مند شده‌اند.<ref>الکشاف، زمخشری، ج۳، ص۱۲۶.</ref>
+در [[تورات]] این [[سرزمین مبارک]] که [[حضرت ابراهیم]] به آنجا کوچ کرده، [[سرزمین کنعان]] نامیده شده<ref>کتاب مقدس، تکوین ۱۲: ۵</ref> و آن را در زمره سرزمین‌های میان [[فرات]] تا نیل<ref>کتاب مقدس، تکوین ۱۵: ۷ تا ۹</ref> دانسته است.
+به هر حال [[سرزمین فلسطین]] در [[آیات قرآنی]] سرزمینی [[مقدس]] و مبارک است. البته در [[آیات قرآن]] گستره بیش تری از [[فلسطین]] امروزی به عنوان سرزمین مبارک یاد شده است که می‌‌‌‌توان گفت شامل [[شامات]] (فلسطین، [[اردن]]، [[سوریه]] و لبنان) می‌‌‌‌شود.
+سرزمین فلسطین به نام‌های [[نیک]] دیگری نیز [[ستایش]] شده است. در [[آیه]] ۹۳ [[سوره یونس]] از آن به نام جایگاه [[صدق]] و [[راستی]] و در آیه ۵۰ [[سوره مؤمنون]] به سرزمین بلند و والا مقامی که از [[امنیت]] و آب فراوان بهره مند است یاد و [[ستوده]] شده است. <ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|قدس در نگاه قرآن]]</ref>
 == منابع ==