قدس در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۳٬۲۸۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱۱۴: خط ۱۱۴:
با این همه در [[بینش]] و نگرش بیشتری [[مفسران]] و [[مورخان]] اسلامی که [[قداست]] [[سرزمین فلسطین]] را فراتر از جریان [[مالکیت]] [[بنی اسرائیل]] بر آن می‌‌‌‌نگرند، با توجه به [[آیات]] گوناگون [[قرآن]] نظریات متعددی درباره حدود آن ارایه داده‌اند که می‌‌‌‌توان آنها را به سه دسته سرتاسر [[سرزمین شام]]؛ از [[مصر]] تا [[فرات]]؛ بخش‌هایی از [[شام]] (سرزمین فلسطین) دسته‌بندی کرد.  
با این همه در [[بینش]] و نگرش بیشتری [[مفسران]] و [[مورخان]] اسلامی که [[قداست]] [[سرزمین فلسطین]] را فراتر از جریان [[مالکیت]] [[بنی اسرائیل]] بر آن می‌‌‌‌نگرند، با توجه به [[آیات]] گوناگون [[قرآن]] نظریات متعددی درباره حدود آن ارایه داده‌اند که می‌‌‌‌توان آنها را به سه دسته سرتاسر [[سرزمین شام]]؛ از [[مصر]] تا [[فرات]]؛ بخش‌هایی از [[شام]] (سرزمین فلسطین) دسته‌بندی کرد.  
با این همه قداست از آن سرزمین فلسطین است که شامل [[صحرای سینا]] و سرزمین فلسطین کنونی و بخشی از [[اردن]] و لبنان و [[سوریه]] را شامل می‌‌‌‌شود. به نظر می‌‌‌‌رسد که تسری قداست آن به پیرامون به مناسبت‌های گوناگونی است که برای [[پیامبران]] ابراهیمی رخ داده است. از این رو قداست را به همه [[سرزمین]] و منطقه [[شامات]] تسری داده‌اند که مهد پیامبران و محل ظهور و گسترش [[ادیان توحیدی]] و [[الهی]] بوده است.<ref>تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۳۷ و نیز، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref><ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|قدس در نگاه قرآن]]</ref>
با این همه قداست از آن سرزمین فلسطین است که شامل [[صحرای سینا]] و سرزمین فلسطین کنونی و بخشی از [[اردن]] و لبنان و [[سوریه]] را شامل می‌‌‌‌شود. به نظر می‌‌‌‌رسد که تسری قداست آن به پیرامون به مناسبت‌های گوناگونی است که برای [[پیامبران]] ابراهیمی رخ داده است. از این رو قداست را به همه [[سرزمین]] و منطقه [[شامات]] تسری داده‌اند که مهد پیامبران و محل ظهور و گسترش [[ادیان توحیدی]] و [[الهی]] بوده است.<ref>تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۳۷ و نیز، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref><ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|قدس در نگاه قرآن]]</ref>
==[[قدس]] و [[یهودیان]]==
چنان که گفته شد در گزارشی از [[تورات]]، [[سرزمین مقدس فلسطین]]، [[سرزمین موعود]] یهودیان دانسته شده است. برخی از [[مفسران]] [[یهودی]] با توجه به آیاتی که سرزمین‌های شرق و غرب [[بیت المقدس]] و [[فلسطین]] را به عنوان [[میراث]] ایشان بیان کرده است بر این باورند که همه مناطق خاورمیانه و دست کم از نیل تا [[فرات]] سرزمین موعود ایشان است.
[[قرآن]] در [[آیه]] ۱۳۷ [[سوره اعراف]] بیان می‌‌‌‌کند: {{متن قرآن|وَأَوْرَثْنَا ٱلْقَوْمَ ٱلَّذِينَ كَانُوا۟ يُسْتَضْعَفُونَ مَشَـٰرِقَ ٱلْأَرْضِ وَمَغَـٰرِبَهَا ٱلَّتِى بَـٰرَكْنَا فِيهَا وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلْحُسْنَىٰ عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُوا۟ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُۥ وَمَا كَانُوا۟ يَعْرِشُونَ}}<ref>«و قومی را که (از سوی فرعونیان) ناتوان شمرده می‌شدند وارث شرق و غرب آن سرزمین کردیم که در آن برکت نهاده بودیم و سخن نیکوی پروردگارت درباره بنی اسرائیل به خاطر شکیبی که ورزیدند راست آمد و آنچه را فرعون و قومش می‌ساختند و آنچه را بر می‌افراختند زیر و زبر کردیم» سوره اعراف، آیه ۱۳۷.</ref>
در این آیه [[قوم بنی اسرائیل]] بر [[سرزمین فلسطین]] و یا بیت المقدس و شرق و غرب آن از سوی [[خداوند]] چیره و مسلط شدند؛ زیرا مستضعفانی بودند که در راه [[دین خدا]] [[پایداری]] و [[مقاومت]] کرده بودند و این [[پاداش]] مقاومت و پایداری ایشان بود.
در این [[آیات]] و نیز آیات ۹۳ [[سوره یونس]] و ۱۷ و ۱۰۴ [[سوره اسراء]] ماجرای [[قدرت]] گرفتن و [[تسلط]] [[بنی اسرائیل]] بر سرزمین فلسطین و پیرامون آن پس از بیان ماجرای [[غرق]] شدن [[فرعونیان]] بیان شده و در آیه ۵۹ [[سوره شعراء]] نیز به صراحت و [[شفافیت]] از [[جانشینی]] ایشان به جای فرعونیان یاد شده است.
به نظر می‌‌‌‌رسد با توجه به [[سلطه]] فرعونیان بر سرزمین‌های فلسطین و اطراف آن، منظور از این آیات [[استخلاف]] و تسلط بنی اسرائیل در جای فرعونیان و کشورهای مستعمره ایشان است که شامل تسلط بر سرزمین فلسطین و [[شام]] و [[اردن]] باشد.<ref>المنار، ج۹، ص۹۸ و نیز تفسیر کبیر، ج۱۴، ص۲۲۱.</ref>
[[قرآن]] در [[آیات]] دیگری این [[دولت]] و [[چیرگی]] ایشان را محدود به عوامل چندی کرده است. از این رو برخی از [[مفسران]] و [[دانشمندان اسلامی]] هنگام [[سخن گفتن]] از دوگانگی و [[تعارض]] در [[فرمان خداوند]] مبنی بر واگذاری سرزمین‌های [[مقدس]] به [[بنی اسرائیل]] از یک سو و [[حرام]] شمردن ورود ایشان به آن [[سرزمین‌ها]] در آیات ۲۱ و ۲۶ [[سوره مائده]] این [[حکومت]] [[وراثت]] و [[خلافت]] را مشروط به [[طاعت]] و [[بندگی خدا]] دانسته‌اند؛ <ref>المیزان، ج۵، ص۲۸۹ و نیز تفسیر کبیر، ج۱۱، ص۱۹۷.</ref> زیرا چنان که بیان شد [[یهودیان]] در همان [[زمان]] به خاطر [[تخلف]] از فرمان خداوند دچارسرگردانی شده و چهل سال در تپه و بیابان‌های اطراف [[بیت المقدس]] و [[فلسطین]] می‌‌‌‌گشتند و [[اجازه]] ورود به [[شهر]] و آبادیی را نداشته‌اند. بنابراین همان‌گونه که در همان آغاز از [[نعمت]] وراثت به جهت [[طغیان]] و [[سرکشی]] بازماند، هر زمانی دیگری که چنین کنند از آنجا رانده خواهند شد.
[[خداوند]] در [[آیه]] ۱۲۹ [[سوره اعراف]] می‌‌‌‌فرماید: و یستخلفکم فی الارض فینظر کیف تعملون، آنان را بر [[زمین]] [[خلیفه]] گردانیدیم تا بنگریم چگونه عمل می‌‌‌‌کنند. در [[حقیقت]] خلافت ایشان برای روشن شدن عمل کرد آنان است. اگر به خوبی و [[درستی]] عمل کنند از آن [[سود]] می‌‌‌‌برند. بنابراین خلافت ایشان مشروط به عمل کرد درست ایشان بوده است. این نکته در آیات دیگری چون آیه ۷ [[سوره ابراهیم]] به خوبی بیان شده است.
==تمردهای بنی اسرائیل==
درگزارش‌های قرآن از وضعیت بیت المقدس و حکومت یهودیان به خوبی برمی آید که آنان زمانی که بر پایه [[آموزه‌های وحیانی]] عمل می‌‌‌‌کردند از حکومت و [[اقتدار]] برسرزمین برخوردار بودند ولی همین که عمل کردی نادرست داشتند نه تنها حکومت و [[قدرت]] از ایشان گرفته شد بلکه مجبور به ترک [[خانه]] و کاشانه خود شدند.
خداوند در آغاز [[سوره اسراء]] نیز از [[سلطه]] اقوامی دیگر بر سرزمین‌های مقدس برای [[مجازات]] [[بنی اسرائیل]] یاد می‌‌‌‌کند و از تکرار آن در صورت بدکرداری دوباره آنان خبر می‌‌‌‌دهد و می‌‌‌‌فرماید: {{متن قرآن|وَقَضَيْنَآ إِلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ فِى ٱلْكِتَـٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى ٱلْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّۭا كَبِيرًۭا * فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ أُولَىٰهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًۭا لَّنَآ أُو۟لِى بَأْسٍۢ شَدِيدٍۢ فَجَاسُوا۟ خِلَـٰلَ ٱلدِّيَارِ وَكَانَ وَعْدًۭا مَّفْعُولًا * ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ ٱلْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَأَمْدَدْنَـٰكُم بِأَمْوَٰلٍۢ وَبَنِينَ وَجَعَلْنَـٰكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا * إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ ٱلْـَٔاخِرَةِ لِيَسُـۥٓـُٔوا۟ وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا۟ ٱلْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ وَلِيُتَبِّرُوا۟ مَا عَلَوْا۟ تَتْبِيرًا * عَسَىٰ رَبُّكُمْ أَن يَرْحَمَكُمْ وَإِنْ عُدتُّمْ عُدْنَا وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَـٰفِرِينَ حَصِيرًا}}<ref>«و به بنی اسرائیل در کتاب (تورات) خبر دادیم که دو بار در این سرزمین تباهی می‌ورزید و گردنکشی بزرگی می‌کنید * و چون وعده نخست (از) آن دو (تباهی) فرا رسد بندگانی سخت جنگاور را که داریم بر شما برمی‌انگیزیم که درون خانه‌ها را جست و جو می‌کنند و (این) وعده‌ای انجام یافتنی است * سپس پیروزی بر آنان را دوباره بهره شما می‌کنیم و با دارایی‌ها و پسران به شما یاری می‌رسانیم و شمار شما را افزون‌تر می‌گردانیم * اگر نیکی ورزید به خویش نیکی ورزیده‌اید و اگر بدی کنید به خویش کرده‌اید و چون وعده فرجامین فرا رسد (بندگانی دیگر را می‌فرستیم) تا چهره‌هایتان را اندوهبار گردانند و در آن مسجد وارد گردند چنان که بار نخست وارد آن شده بودند و تا بر هر چه دست یابند از میان بردارند * باشد که پروردگارتان بر شما بخشایش آورد و اگر (به نافرمانی) بازگردید ما نیز باز می‌گردیم و دوزخ را زندان کافران قرار داده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۴-۸.</ref>
در این [[آیات]] به وضوح و روشنی از دو [[تمرد]] یاد می‌‌‌‌شود که یکی [[پیش از بعثت]] [[پیامبر]]{{صل}} اتفاق افتاده است که موجب شد تا [[بخت النصر]] بر ایشان بتازد و ایشان را به [[بردگی]] به [[بابل]] برد و سده‌های طولانی گرفتار باشند و دیگر وعده‌ای است که هنوز انجام نشده است. در این [[آیات]] می‌‌‌‌فرماید که ایشان دوباره از نظر [[جمعیت]] و [[مال]] به‌اندازه [[قدرتمند]] شوند که بتوانند بر [[فلسطین]] چیره شوند و آن گاه باز اگر [[طغیان]] کردند و بدکرداری را پیشه خود ساختند ما نیز باز می‌‌‌‌گردیم و با ایشان چنان کنیم که مرتبه نخست انجام دادیم. ظاهرا این همان زمانی است که [[یهودیان]] دوباره با جمعیت و [[قدرت]] و مال فراوان وارد [[بیت المقدس]] شدند و [[مسجد اقصی]] را در تصاحب گرفته‌اند. این بار نیز دست به [[خون]] و [[خون ریزی]] زده و برخلاف [[آموزه‌های وحیانی]] که به ایشان [[حکم]] کرده است که [[مردمان]] را از خانه‌هایشان آواره نسازند ([[قرآن]] این حکم را در [[سوره بقره]] آورده است) باز ایشان مردمان فلسطین را آواره ساخته و به [[دولت]] مردان خویش می‌‌‌‌گویند تا مردمان این جا را نکشید و یا از خانه‌هایشان بیرون نکنید ما به این [[سرزمین]] نمی‌‌‌‌آییم و دولت مردان نیز برای [[رضایت]] یهودیان دست به [[جنایت]] و [[کشتار]] می‌‌‌‌زنند و خانه‌های [[فلسطینیان]] را به عنوان [[قوم]] جبار و گروهی [[سرکش]] و [[تروریست]] خراب می‌‌‌‌سازند و جوانانشان را می‌‌‌‌کشند و [[زنان]] و مردانشان را آواره می‌‌‌‌سازند. این [[زمان]] دوباره طغیان را آغاز کرده‌اند و این گونه است که [[خداوند]] چنان که [[وعده]] داده است که اگر ایشان دوباره همان [[رفتار]] را پیش گیرند ما نیز همانند قبل عمل می‌‌‌‌کنیم به زودی ایشان را آواره می‌‌‌‌سازد.
[[قدس]]، [[قبله]] نخستین و [[حرم]] دوم [[مسلمانان]] [[جهان]]، سرزمین اصلی و [[وطن]] میلیون‌ها آواره [[مسلمان]] [[فلسطینی]] است که [[استکبار جهانی]] توسط [[صهیونیسم]] [[جنایتکار]]، از سال ۱۹۴۸ آن سرزمین را از دست ساکنانش خارج ساخت و تحت [[سلطه]] نیروهای [[اشغالگر]] قدس قرار داد.
این [[توطئه]] از همان اولین سالهای [[اجرا]]، با [[مقاومت]] [[مردم]] مسلمان فلسطین و [[اعتراض]] مسلمانان و انسان‌های [[آزاده]] و [[بیدار دل]] جهان مواجه شد و به شکل [[مبارزات]] پیگیر و [[سیاسی]] ـ نظامی، چهره خود را نشان داد. [[ملت]] [[مسلمان]] [[ایران]] نیز پس از [[پیروزی]] [[انقلاب شکوهمند اسلامی]] مسأله آزاد‌سازی [[فلسطین]] از چنگال [[غاصبان]] [[قدس]] را سرلوحه آرمان‌هایش قرار داده و همه ساله [[روز]] قدس را به روز فریاد کشیدن بر سر [[ستمکاران]] [[تاریخ]] تبدیل کرده است.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[قدس در نگاه قرآن (مقاله)|قدس در نگاه قرآن]]</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۰٬۱۲۹

ویرایش