ویژگی امام در قرآن: تفاوت میان نسخهها
←رابطه میان امامت قرآنی و امامت شیعی
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
به دو گونه میتوان به این [[پرسش]]، پاسخ گفت: | به دو گونه میتوان به این [[پرسش]]، پاسخ گفت: | ||
# اگرچه تعیین حدود امامت شیعی، خود یکی از [[وظایف]] این نوشتار است و این مهم جز با مراجعه تفصیلی به متون [[روایی]] و [[کلامی]] به [[دست]] نمیآید، با مراجعهای گذرا به متون [[کلامی]] [[شیعه]]، میتوان چنین نتیجه گرفت که بارزترین ویژگیهای امامت شیعی، [[علم خدادادی]]، [[عصمت]]، [[منصوص بودن]] و [[افضلیت]] است و [[امام]] [[دست]] کم دارای شئونی همچون [[مرجعیت دینی]]، [[رهبری اجتماعی]] و [[ولایت تکوینی]] است. از اینرو، [[امام]] به معنای [[شیعی]]، افزون بر آنکه [[وظیفه]] [[هدایت مردم]] را بر عهده دارد، [[مسئولیت]] اجرای [[دستورات الهی]] نیز به [[اذن خداوند]]، بدو سپرده شده است. بنابراین تمام ویژگیهایی که برای [[امامت]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} بیان شد، منطبق با [[ائمه اطهار]] {{عم}} است؛ پس [[امامت ائمه اطهار]] {{عم}} نیز همان [[امامت]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} است. در بررسی این سخن باید گفت، این پاسخ به [[پرسش]] یادشده، بار معنایی فزونتری از [[مقام امامت]]، نسبت به آنچه که [[متکلمان]] میگویند، در [[اختیار]] [[حق]] جویان قرار نمیدهد؛ به دیگر بیان، در این پاسخ، ویژگیهایی برای [[امام]] در نظر گرفتهایم و سپس آنها را بر امامت قرآنی منطبق کردهایم. در این شیوه پاسخ گویی، [[امامت]] در اصطلاح [[قرآنی]]، گویای ویژگی و صفت خاصی برای [[امام]] نیست؛ | # اگرچه تعیین حدود امامت شیعی، خود یکی از [[وظایف]] این نوشتار است و این مهم جز با مراجعه تفصیلی به متون [[روایی]] و [[کلامی]] به [[دست]] نمیآید، با مراجعهای گذرا به متون [[کلامی]] [[شیعه]]، میتوان چنین نتیجه گرفت که بارزترین ویژگیهای امامت شیعی، [[علم خدادادی]]، [[عصمت]]، [[منصوص بودن]] و [[افضلیت]] است و [[امام]] [[دست]] کم دارای شئونی همچون [[مرجعیت دینی]]، [[رهبری اجتماعی]] و [[ولایت تکوینی]] است. از اینرو، [[امام]] به معنای [[شیعی]]، افزون بر آنکه [[وظیفه]] [[هدایت مردم]] را بر عهده دارد، [[مسئولیت]] اجرای [[دستورات الهی]] نیز به [[اذن خداوند]]، بدو سپرده شده است. بنابراین تمام ویژگیهایی که برای [[امامت]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} بیان شد، منطبق با [[ائمه اطهار]] {{عم}} است؛ پس [[امامت ائمه اطهار]] {{عم}} نیز همان [[امامت]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} است. در بررسی این سخن باید گفت، این پاسخ به [[پرسش]] یادشده، بار معنایی فزونتری از [[مقام امامت]]، نسبت به آنچه که [[متکلمان]] میگویند، در [[اختیار]] [[حق]] جویان قرار نمیدهد؛ به دیگر بیان، در این پاسخ، ویژگیهایی برای [[امام]] در نظر گرفتهایم و سپس آنها را بر امامت قرآنی منطبق کردهایم. در این شیوه پاسخ گویی، [[امامت]] در اصطلاح [[قرآنی]]، گویای ویژگی و صفت خاصی برای [[امام]] نیست؛ | ||
# [[مفسران]] راستین [[قرآن]]، یعنی همان [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} در روایاتی که به حد [[استفاضه]] میرسد، با استناد به [[آیه ابتلا]]، [[امامت]] در آن را، به نوعی بر [[امامت]] مصطلح [[شیعی]] | # [[مفسران]] راستین [[قرآن]]، یعنی همان [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} در روایاتی که به حد [[استفاضه]] میرسد، با استناد به [[آیه ابتلا]]، [[امامت]] در آن را، به نوعی بر [[امامت]] مصطلح [[شیعی]] تطبیق کرده و خود را مصداق [[امام]]، به چنین معنایی معرفی کردهاند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۹؛ حسن بن شیعه حرانی، تحف العقول، ص۴۳۷؛ شیخ صدوق، الامالی، ص۶۷۵؛ شیخ صدوق، الخصال، ج۱، ص۳۱۰؛ معانی الاخبار، ص۹۷؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا {{ع}} ج۱، ص۲۱۶-۲۱۸ و ج۲، ص۱۹۵؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ص۶۷۵-۶۷۶؛ محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۲۱۶-۲۱۸.</ref>؛ از اینرو، حتی اگر در آن [[روایات]]، صفاتی برای [[امام]] بیان نشده بود، از تطابق [[امامت]] [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} با [[امامت]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} میتوانستیم صفاتی همچون [[علم الهی]]، [[عصمت]]، [[افضلیت]]، [[منصوص بودن]] و [[مبیّن]] و مجری [[دین]] بودن را به او نسبت دهیم. | ||
افزون بر آنچه که گفته شد، برخی [[متکلمان]] برجسته [[شیعه]]، همچون [[هشام بن حکم]] نیز برای [[اثبات عصمت امام]]، به همین [[آیه]] استناد کردهاند<ref>شیخ صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۲۰۴.</ref>. با توجه به آنکه [[هشام بن حکم]]، خود دارای شاگردان فراوانی بوده، به گونهای که مدرسه هشامیه، به وی منسوب بوده است<ref>محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، ج۱، ص۲۱۶.</ref>، میتوان از شیوع تطابق مفهوم [[امامت]] در [[آیه ابتلا]] بر [[ائمه اطهار]] {{عم}} در دوران حضور [[ائمه]] {{عم}} خبر داد. | افزون بر آنچه که گفته شد، برخی [[متکلمان]] برجسته [[شیعه]]، همچون [[هشام بن حکم]] نیز برای [[اثبات عصمت امام]]، به همین [[آیه]] استناد کردهاند<ref>شیخ صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۲۰۴.</ref>. با توجه به آنکه [[هشام بن حکم]]، خود دارای شاگردان فراوانی بوده، به گونهای که مدرسه هشامیه، به وی منسوب بوده است<ref>محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، ج۱، ص۲۱۶.</ref>، میتوان از شیوع تطابق مفهوم [[امامت]] در [[آیه ابتلا]] بر [[ائمه اطهار]] {{عم}} در دوران حضور [[ائمه]] {{عم}} خبر داد. | ||