پرش به محتوا

نفی سبیل در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۰: خط ۴۰:
بدیهی است حقی که کافر نسبت به دریافت [[دینی]] که بر عهده مسلمانی دارد، اعمال می‌کند، نمی‌تواند مورد سبیل و [[سلطه]] باشد؛ زیرا إعمال چنین حقی هرگز توأم با [[برتری]] و اعتلا نیست. از این‌رو [[نفی سبیل]] و سلطه [[کافر]] بر مسلم به معنی [[نفی]] هر نوع [[حق]] مشروعی که بر اثر [[بیع]] و هبه و رهن و سایر معاملات به وجود می‌آید، نیست و قاعده شامل آن نوع اختیارات و سلطه‌ای است که نوعی تفوق و استیلاء را ایجاب کند.
بدیهی است حقی که کافر نسبت به دریافت [[دینی]] که بر عهده مسلمانی دارد، اعمال می‌کند، نمی‌تواند مورد سبیل و [[سلطه]] باشد؛ زیرا إعمال چنین حقی هرگز توأم با [[برتری]] و اعتلا نیست. از این‌رو [[نفی سبیل]] و سلطه [[کافر]] بر مسلم به معنی [[نفی]] هر نوع [[حق]] مشروعی که بر اثر [[بیع]] و هبه و رهن و سایر معاملات به وجود می‌آید، نیست و قاعده شامل آن نوع اختیارات و سلطه‌ای است که نوعی تفوق و استیلاء را ایجاب کند.


بررسی فرق بین [[دین]] و [[ارث]] که اولی از قاعده خارج و دومی مشمول قاعده است<ref>جواهر الکلام، ج۳۹، ص۱۶.</ref> مفهوم [[سبیل]] و [[سلطه]] در قاعده را روشن می‌کند. غیر مسلمان وقتی دین [[مشروع]] خود را از [[مسلمان]] مطالبه می‌کند، هرگز قهر و غلبه و استیلایی در [[اعمال]] چنین حقی مشاهده نمی‌شود، ولی وقتی غیرمسلمانی با وجود [[وارث]] مسلمان از مورث [[کافر]] یا مسلمان ارث می‌برد، مستلزم [[شر]]<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۷۶، ح۱۰.</ref> و نقص<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۷۶، ح۸.</ref> و ضعف<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۲۷، ح۱۴.</ref> بر مسلمان به جای وارث بردن مسلمان به جای وارث کافر، قوت<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۲۷، ح۱۴.</ref> شدت و [[عزت]]<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۲۷، ح۱۹.</ref> محسوب می‌شود. اما هنگامی که مورث مسلمان برای فرزند کافر خویش [[وصیت]] می‌کند، چنین حقی [[تسلیط]] و سبیل محسوب نمی‌شود<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۷۵، ح۳.</ref>. [[شیخ صدوق]] در کتاب [[من لا یحضره الفقیه]] ارث کافر را با وجود وارث مسلمان به دلایلی و از آن‌جمله به استناد {{عربی|الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْه‌}} [[نفی]] می‌کند<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۵۶۷.</ref>.
بررسی فرق بین [[دین]] و [[ارث]] که اولی از قاعده خارج و دومی مشمول قاعده است<ref>جواهر الکلام، ج۳۹، ص۱۶.</ref> مفهوم [[سبیل]] و [[سلطه]] در قاعده را روشن می‌کند. غیر مسلمان وقتی دین [[مشروع]] خود را از [[مسلمان]] مطالبه می‌کند، هرگز قهر و غلبه و استیلایی در [[اعمال]] چنین حقی مشاهده نمی‌شود، ولی وقتی غیرمسلمانی با وجود [[وارث]] مسلمان از مورث [[کافر]] یا مسلمان ارث می‌برد، مستلزم [[شر]]<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۷۶، ح۱۰.</ref> و نقص<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۷۶، ح۸.</ref> و ضعف<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۲۷، ح۱۴.</ref> بر مسلمان به جای وارث بردن مسلمان به جای وارث کافر، قوت<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۲۷، ح۱۴.</ref> شدت و [[عزت]]<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۲۷، ح۱۹.</ref> محسوب می‌شود. اما هنگامی که مورث مسلمان برای فرزند کافر خویش [[وصیت]] می‌کند، چنین حقی [[تسلیط]] و سبیل محسوب نمی‌شود<ref>وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۳۷۵، ح۳.</ref>. [[شیخ صدوق]] در کتاب [[من لا یحضره الفقیه]] ارث کافر را با وجود وارث مسلمان به دلایلی و از آن‌جمله به استناد {{عربی|الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْه‌}} [[نفی]] می‌کند<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۵۶۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص۷۲۵.</ref>


== [[ادله]] قاعده نفی سبیل ==
== [[ادله]] قاعده نفی سبیل ==
۱۳۰٬۰۵۳

ویرایش