پرش به محتوا

وحی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۴۳: خط ۱۴۳:
=== کاربرد وحی در امور [[تکوینی]] ===
=== کاربرد وحی در امور [[تکوینی]] ===
در این حوزه که موحی، [[خداوند]] و موحی الیه، همه موجودات است، وحی به معنای الهام و [[مشیت]] و [[تقدیر الهی]] است. مانند:
در این حوزه که موحی، [[خداوند]] و موحی الیه، همه موجودات است، وحی به معنای الهام و [[مشیت]] و [[تقدیر الهی]] است. مانند:
# '''[[هدایت]] غریزی''': هر موجودی به‌طور غریزی راه بقا و تداوم [[حیات]] خود را می‌داند. که در [[قرآن]] از آن با نام وحی یاد شده است: {{متن قرآن|وَ أَوْحی‏ رَبُّكَ إِلَی النَّحْلِ‏‏‏‏‏‏}}. وحی در مواردی که درباره هدایت‌های غریزی حیوانات یا الهام به حیوانات به کار رفته، در حوزه کاربردهای وحی در امور تکوینی قرار می‌گیرد.
# '''[[هدایت]] غریزی''': هر موجودی به‌طور غریزی راه بقا و تداوم [[حیات]] خود را می‌داند. که در [[قرآن]] از آن با نام وحی یاد شده است: {{متن قرآن|وَ أَوْحى‏ رَبُّكَ إِلَى النَّحْل‏‏‏‏‏‏}}. وحی در مواردی که درباره هدایت‌های غریزی حیوانات یا الهام به حیوانات به کار رفته، در حوزه کاربردهای وحی در امور تکوینی قرار می‌گیرد.
# '''[[مقدرات]] هستی''': خداوند می‌فرماید {{متن قرآن|وَ أَوْحى‏ في‏ كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها‏‏‏‏‏‏}}. [[مفسرین]] معانی متعددی برای آیۀ مذکور بیان داشته‌اند: برخی گیرنده وحی را [[اهل]] هر آسمانی می‌دانند<ref>علامه طباطبایی، [[المیزان]]، ج۱۷، ص۳۶۷.</ref>. برخی دیگر وحی در [[آیه]] را به معنای تقدیر گرفته‌اند<ref>آیت‌الله [[محمد هادی معرفت]]، التمهید فی علوم القرآن.</ref>. و دیگری قائل است: "[[آسمان]] و [[زمین]] گوش شنوا دارند و از وحی خداوند [[فرمان]] می‌برند<ref>[[عبدالله جوادی آملی]]، تفسیر موضوعی وحی و نبوت در قرآن، ج۳، ص۶۱.</ref>. در [[تفسیر]] [[روح المعانی]] آمده که [[وحی]] به معنای [[خلقت]] است و امر موجودات [[آسمان‌ها]]، یا اینکه وحی به معنای انتقال پنهان چیزی به دیگری است و مراد از امر، [[تکلیف الهی]] متوجه [[اهل]] هر [[آسمان]] است. اما معنا کردن وحی به خلقت و معنا کردن "امر" به موجودات داخل آسمان‌ها بدون دلیل است و عبارت [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَ أَوْحى‏ في‏ كُلِّ سَماءٍ‏‏‏‏‏‏}}. بعید است به معنای وحی معمولی باشد. منتها در تفسیر آیۀ مذکور، چنین [[استدلال]] شده است:
# '''[[مقدرات]] هستی''': خداوند می‌فرماید {{متن قرآن|وَ أَوْحى‏ في‏ كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها‏‏‏‏‏‏}}. [[مفسرین]] معانی متعددی برای آیۀ مذکور بیان داشته‌اند: برخی گیرنده وحی را [[اهل]] هر آسمانی می‌دانند<ref>علامه طباطبایی، [[المیزان]]، ج۱۷، ص۳۶۷.</ref>. برخی دیگر وحی در [[آیه]] را به معنای تقدیر گرفته‌اند<ref>آیت‌الله [[محمد هادی معرفت]]، التمهید فی علوم القرآن.</ref>. و دیگری قائل است: "[[آسمان]] و [[زمین]] گوش شنوا دارند و از وحی خداوند [[فرمان]] می‌برند<ref>[[عبدالله جوادی آملی]]، تفسیر موضوعی وحی و نبوت در قرآن، ج۳، ص۶۱.</ref>. در [[تفسیر]] [[روح المعانی]] آمده که [[وحی]] به معنای [[خلقت]] است و امر موجودات [[آسمان‌ها]]، یا اینکه وحی به معنای انتقال پنهان چیزی به دیگری است و مراد از امر، [[تکلیف الهی]] متوجه [[اهل]] هر [[آسمان]] است. اما معنا کردن وحی به خلقت و معنا کردن "امر" به موجودات داخل آسمان‌ها بدون دلیل است و عبارت [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَ أَوْحى‏ في‏ كُلِّ سَماءٍ‏‏‏‏‏‏}}. بعید است به معنای وحی معمولی باشد. منتها در تفسیر آیۀ مذکور، چنین [[استدلال]] شده است:
## [[آسمان]] محل عبور و مرور [[ملائکه]] است: {{متن قرآن|وَ لَقَدْ خَلَقْنا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرائِقَ‏‏‏‏‏‏}}.
## [[آسمان]] محل عبور و مرور [[ملائکه]] است: {{متن قرآن|وَ لَقَدْ خَلَقْنا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرائِقَ‏‏‏‏‏‏}}.
## آسمان محل نازل شدن امر از ناحیه [[خدا]] به‌ سوی [[زمین]] است: {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ‏‏‏‏‏‏}}. بعد از {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ‏‏‏‏‏‏}} از این جهت قرار گرفته است که کلمه {{متن قرآن|يُدَبِّرُ‏‏‏‏‏‏}} معنای [[تنزیل]] را متضمن است و منظور از کلمه "امر" همان [[امر الهی]] است، در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ‏‏‏‏‏‏}} یعنی همان کلمه ایجاد. پس امر از هر آسمان پایین‌تر نازل می‌شود.
## آسمان محل نازل شدن امر از ناحیه [[خدا]] به‌ سوی [[زمین]] است: {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ‏‏‏‏‏‏}}. بعد از {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ‏‏‏‏‏‏}} از این جهت قرار گرفته است که کلمه {{متن قرآن|يُدَبِّرُ‏‏‏‏‏‏}} معنای [[تنزیل]] را متضمن است و منظور از کلمه "امر" همان [[امر الهی]] است، در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ‏‏‏‏‏‏}} یعنی همان کلمه ایجاد. پس امر از هر آسمان پایین‌تر نازل می‌شود.
# '''حاملین امر الهی ملائکه هستند''': {{متن قرآن|تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ‏‏‏‏‏‏}}. در واقع [[ملائک]] هر آسمان [[امر خدا]] را از آسمان بالاتر دریافت و به آسمان پایین‌تر نازل می‌کنند.
# '''حاملین امر الهی ملائکه هستند''': {{متن قرآن|تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ‏‏‏‏‏‏}}. در واقع [[ملائک]] هر آسمان [[امر خدا]] را از آسمان بالاتر دریافت و به آسمان پایین‌تر نازل می‌کنند.
# '''آسمان‌ها جایگاه ملائکه است''': {{متن قرآن|وَ كَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّماواتِ‏‏‏‏‏‏}}: جایگاه ملائک در آسمان‌ها هفت مرتبه دارد، که هر مرتبه‌اش را آسمانی خوانده‌اند. جمله {{متن قرآن|ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ‏‏‏‏‏‏}} اشعار بر این مطلب دارد که منظور از آسمان در این آیه آسمان مادی نیست. [[خدای سبحان]] در هر آسمانی امر الهی را که متعلق به آن آسمان است، به اهلش یعنی ملائکه ساکن در آن وحی می‌کند"<ref>[[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه [[علامه]] طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه [[علامه طباطبائی]]]]، ص۳۰ ـ ۳۷.</ref>.
# '''آسمان‌ها جایگاه ملائکه است''': {{متن قرآن|وَ كَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّماواتِ‏‏‏‏‏‏}}: جایگاه ملائک در آسمان‌ها هفت مرتبه دارد، که هر مرتبه‌اش را آسمانی خوانده‌اند. جمله {{متن قرآن|ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ‏‏‏‏‏‏}} اشعار بر این مطلب دارد که منظور از آسمان در این آیه آسمان مادی نیست. [[خدای سبحان]] در هر آسمانی امر الهی را که متعلق به آن آسمان است، به اهلش یعنی ملائکه ساکن در آن وحی می‌کند"<ref>[[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]]، ص۳۰ ـ ۳۷.</ref>.


=== کاربرد [[وحی]] در حوزه ارتباطات [[انسان‌ها]] ===
=== کاربرد [[وحی]] در حوزه ارتباطات [[انسان‌ها]] ===
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش