ادب در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۸۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==آداب==
== مقدمه ==
این واژه جمع «[[ادب]]» است که در لغت به معنای [[فرهنگ]]، [[دانش]]، هنر، [[حسن معاشرت]] و حسن محضر است. این واژه اصطلاحاً علومی همچون لغت، صرف، نحو، معانی، بیان، [[بدیع]]، عروض، قافیه، [[قوانین]] خط، قوانین قرائت، اشتقاق و [[شعر]] را در بر می‌گیرد<ref>معین، فرهنگ فارسی، واژه «ادب».</ref>. واژه ادب آنگاه که در کنار واژه [[اخلاق]] به کار می‌رود، به معنای نمودهای بیرونی صفات و خصلت‎های [[اخلاقی]] است. به دیگر بیان، اخلاق از اوصاف [[روح]] است، ولی [[آداب]] از اوصاف [[اعمال]] و کارهای [[آدمی]]، بدین بیان، خصلت‎های اخلاقی درونی، منشأ بروز رفتارهای بیرونی می‌گردد، اما شکل این [[رفتارها]] که اصطلاحاً آداب نامیده می‌شود، ممکن است با توجه به [[زمان]]، مکان یا شرایط مختلف [[تغییر]] یابد؛ در حالی که خصلت‌های اخلاقی همواره ثابت‌اند. مثلاً [[احترام]] نهادن به افراد [[جامعه]] پیوسته به عنوان اصلی اخلاقی مطرح است، ولی شیوه احترام نهادن در زمان‎ها یا [[جوامع]] گوناگون متفاوت است. این کار در برخی جوامع نیز با برداشتن کلاه، و در پاره‌ای از جوامع نیز با دست نهادن روی سینه انجام می‌گیرد. از سویی می‌باید دانست که آداب الزاماً متناسب با خصلت‎های اخلاقی نیست و ممکن است به رفتارهای غیراخلاقی نیز آداب اطلاق شود<ref>[[محمد رضا جباری|جباری، محمد رضا]]، [[سیره اخلاقی پیامبر اعظم - جباری (کتاب)|سیره اخلاقی پیامبر اعظم]]، ص ۴۳.</ref>.
آداب جمع «[[ادب]]» است که در لغت به معنای [[فرهنگ]]، [[دانش]]، هنر، [[حسن معاشرت]] و حسن محضر است. این واژه اصطلاحاً علومی همچون لغت، صرف، نحو، معانی، بیان، [[بدیع]]، عروض، قافیه، [[قوانین]] خط، قوانین قرائت، اشتقاق و [[شعر]] را در بر می‌گیرد<ref>معین، فرهنگ فارسی، واژه «ادب».</ref>. واژه ادب آنگاه که در کنار واژه [[اخلاق]] به کار می‌رود، به معنای نمودهای بیرونی صفات و خصلت‎های [[اخلاقی]] است. به دیگر بیان، اخلاق از اوصاف [[روح]] است، ولی [[آداب]] از اوصاف [[اعمال]] و کارهای [[آدمی]]، بدین بیان، خصلت‎های اخلاقی درونی، منشأ بروز رفتارهای بیرونی می‌گردد، اما شکل این [[رفتارها]] که اصطلاحاً آداب نامیده می‌شود، ممکن است با توجه به [[زمان]]، مکان یا شرایط مختلف [[تغییر]] یابد؛ در حالی که خصلت‌های اخلاقی همواره ثابت‌اند. مثلاً [[احترام]] نهادن به افراد [[جامعه]] پیوسته به عنوان اصلی اخلاقی مطرح است، ولی شیوه احترام نهادن در زمان‎ها یا [[جوامع]] گوناگون متفاوت است. این کار در برخی جوامع نیز با برداشتن کلاه، و در پاره‌ای از جوامع نیز با دست نهادن روی سینه انجام می‌گیرد. از سویی می‌باید دانست که آداب الزاماً متناسب با خصلت‎های اخلاقی نیست و ممکن است به رفتارهای غیراخلاقی نیز آداب اطلاق شود<ref>[[محمد رضا جباری|جباری، محمد رضا]]، [[سیره اخلاقی پیامبر اعظم - جباری (کتاب)|سیره اخلاقی پیامبر اعظم]]، ص ۴۳.</ref>.


[[ادب]] در لغت، به معنی اندازه نگهداشتن و [[آزرم]] و [[فرهنگ]] است. در نزد عموم [[مردم]]، رسم‌دانی و شناختن، [[آیین]] هر کار و [[رفتاری]] است. چنان که گفته می‌شود:
به مجموعه قوانینی که براساس فرایندهای پذیرفته شده [[جوامع]] شکل می‌‌گیرد و همواره بر طبق آن اصول، [[انسان‌ها]] باهم رابطه برقرار می‌‌کنند، [[آداب]] [[معاشرت]] گفته می‌‌شود. وجه مشترک این آداب و سنن، پذیرش عمومی است. یعنی در بیشتر [[جوامع انسانی]]، پسند و ناپسند امور و [[رفتارها]] را عقل جمعی [[تأیید]] می‌‌کند.
ناسنجیده سخن مگوی و خودنمایی مکن، که خلاف ادب است.
 
به مجموعه قوانینی که براساس فرایندهای پذیرفته شده [[جوامع]] شکل می‌‌گیرد و همواره بر طبق آن اصول، [[انسان‌ها]] باهم رابطه برقرار می‌‌کنند، [[آداب]] [[معاشرت]] گفته می‌‌شود. وجه مشترک این [[آداب و سنن]]، [[پذیرش عمومی]] است. یعنی در بیشتر [[جوامع انسانی]]، پسند و [[ناپسند]] امور و [[رفتارها]] را [[عقل جمعی]] [[تأیید]] می‌‌کند.
در [[دین مبین اسلام]] [[خداوند سبحان]] در همه ابعاد [[زندگی]] از جمله در آداب و [[اخلاق]]، به مدد [[عقل]] برخاسته و درهای [[رحمت]] خود را بر روی [[بشر]] به کمال و تمام گشوده است. از همین رو [[مسلمانان]] این امکان را دارند که از دیگر [[مردمان]] در [[آراستن]] درون خویش به زیورهای [[انسانی]] پیشتر افتند؛ زیرا چیزی بیش از عقل بشری در [[اختیار]] دارند. آنان می‌‌توانند با [[نور]] [[قرآن]] و با [[هدایت]] [[محمد مصطفی]]{{صل}} طی طریق کنند<ref>[[محمد دشتی نیشابوری|دشتی نیشابوری، محمد]]، [[سبک زندگی - نیشابوری (کتاب)|سبک زندگی]]، ص ۳۵.</ref>.
در [[دین مبین اسلام]] [[خداوند سبحان]] در همه ابعاد [[زندگی]] از جمله در آداب و [[اخلاق]]، به مدد [[عقل]] برخاسته و درهای [[رحمت]] خود را بر روی [[بشر]] به کمال و تمام گشوده است. از همین رو [[مسلمانان]] این امکان را دارند که از دیگر [[مردمان]] در [[آراستن]] درون خویش به زیورهای [[انسانی]] پیشتر افتند؛ زیرا چیزی بیش از عقل بشری در [[اختیار]] دارند. آنان می‌‌توانند با [[نور]] [[قرآن]] و با [[هدایت]] [[محمد مصطفی]]{{صل}} طی طریق کنند.<ref>[[محمد دشتی نیشابوری|دشتی نیشابوری، محمد]]، [[سبک زندگی - نیشابوری (کتاب)|سبک زندگی]]، ص ۳۵</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۵۳۸

ویرایش