←مقدمه
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←مقدمه) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
در مباحث [[فقهی]] با دو واژه «حجاب» و «ساتر» مواجه میشویم که تا حدی مفید مفهوم مد نظر این بحث است. ساتر به معنای «[[پوشش]]» است و حجاب به دو معنای «پوشش» و «[[پوشیدن]]» به کار رفته است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۳، ص۵۰؛ فیروزآبادی، القاموس المحیط، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. نگاهی به آثار و [[آرای فقهی]] در خصوص حجاب، بیانگر آن است که فقها هیچ اختلافی در اصل وجوب حجاب برای [[بانوان]] در برابر نامحرم ندارند و برخی فقها این حکم را مورد [[اجماع]] همه [[علمای اسلام]] دانستهاند<ref>علامه حلی، تذکرة الفقها، ج۲، ص۴۴۸.</ref>. [[صاحب جواهر]] با بیان [[ادله]] فراوان بر وجوب پوشش عورت و [[حرمت]] نگریستن به آن [[معتقد]] است: {{عربی|الحاصل ما دل على وجوب الستر وحرمة النظر أكثر من أن يحصى}}<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج۲، ص۳.</ref>: نتیجه اینکه ادلهای که بر وجوب پوشش و حرمت نگاه [مرد به [[زن]]] دلالت میکند، بیش از آن است که قابل شمارش باشد. | در مباحث [[فقهی]] با دو واژه «حجاب» و «ساتر» مواجه میشویم که تا حدی مفید مفهوم مد نظر این بحث است. ساتر به معنای «[[پوشش]]» است و حجاب به دو معنای «پوشش» و «[[پوشیدن]]» به کار رفته است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۳، ص۵۰؛ فیروزآبادی، القاموس المحیط، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. نگاهی به آثار و [[آرای فقهی]] در خصوص حجاب، بیانگر آن است که فقها هیچ اختلافی در اصل وجوب حجاب برای [[بانوان]] در برابر نامحرم ندارند و برخی فقها این حکم را مورد [[اجماع]] همه [[علمای اسلام]] دانستهاند<ref>علامه حلی، تذکرة الفقها، ج۲، ص۴۴۸.</ref>. [[صاحب جواهر]] با بیان [[ادله]] فراوان بر وجوب پوشش عورت و [[حرمت]] نگریستن به آن [[معتقد]] است: {{عربی|الحاصل ما دل على وجوب الستر وحرمة النظر أكثر من أن يحصى}}<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج۲، ص۳.</ref>: نتیجه اینکه ادلهای که بر وجوب پوشش و حرمت نگاه [مرد به [[زن]]] دلالت میکند، بیش از آن است که قابل شمارش باشد. | ||
با وجود اجماع در مورد اصل حجاب زن در برابر نامحرم، در مقدار پوشش [[واجب]] اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله برخی پوشاندن همه بدن به جز چهره و دو دست را واجب میدانند<ref>محمد بن حسن طوسی، مبسوط، ج۴، ص۱۶۰؛ محقق حلی، شرائع الاسلام، ج۲، ص۲۶۹.</ref> و بعضی پوشاندن همه بدن حتی چهره و دو دست را نیز واجب میدانند<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج۲۹، ص۷۷.</ref>. | با وجود اجماع در مورد اصل حجاب زن در برابر نامحرم، در مقدار پوشش [[واجب]] اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله برخی پوشاندن همه بدن به جز چهره و دو دست را واجب میدانند<ref>محمد بن حسن طوسی، مبسوط، ج۴، ص۱۶۰؛ محقق حلی، شرائع الاسلام، ج۲، ص۲۶۹.</ref> و بعضی پوشاندن همه بدن حتی چهره و دو دست را نیز واجب میدانند<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، ج۲۹، ص۷۷.</ref>. | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۴: | ||
مسئله [[لباس]] جزئی از [[فرهنگ مادی]] است که بر اساس [[فرهنگ دینی]]، [[تفکرات]] و [[آگاهیها]] [[انتخاب]] میشود. از آنجا که در [[جامعه اسلامی]]، [[پایبندی]] به ارزشهایی چون [[حجاب]] یکی از مؤلفههای [[سرمایه اجتماعی]] شمرده میشود، هنجارمند شدن این [[ارزش]]، تضمین برخی مؤلفههای مهم [[اجتماعی]] را برای افراد [[جامعه]] بهویژه [[زنان]] دامن میزند. حجاب چون موجب برقراری [[آرامش روانی]]، [[استحکام]] پیوند [[خانوادگی]]، [[استواری]] [[اجتماع]]، ارزش و [[احترام زن]] میشود، میتواند یکی از عوامل مهم [[برقراری امنیت]] اجتماعی باشد<ref>پوراندخت فاضلیان، «بررسی رابطه نوع حجاب و میزان امنیت اجتماعی در بین زنان شهر تهران»، صص ۶۲ و ۶۸.</ref>. | مسئله [[لباس]] جزئی از [[فرهنگ مادی]] است که بر اساس [[فرهنگ دینی]]، [[تفکرات]] و [[آگاهیها]] [[انتخاب]] میشود. از آنجا که در [[جامعه اسلامی]]، [[پایبندی]] به ارزشهایی چون [[حجاب]] یکی از مؤلفههای [[سرمایه اجتماعی]] شمرده میشود، هنجارمند شدن این [[ارزش]]، تضمین برخی مؤلفههای مهم [[اجتماعی]] را برای افراد [[جامعه]] بهویژه [[زنان]] دامن میزند. حجاب چون موجب برقراری [[آرامش روانی]]، [[استحکام]] پیوند [[خانوادگی]]، [[استواری]] [[اجتماع]]، ارزش و [[احترام زن]] میشود، میتواند یکی از عوامل مهم [[برقراری امنیت]] اجتماعی باشد<ref>پوراندخت فاضلیان، «بررسی رابطه نوع حجاب و میزان امنیت اجتماعی در بین زنان شهر تهران»، صص ۶۲ و ۶۸.</ref>. | ||
بیان شواهد [[جامعهشناختی]] از تأثیر متقابل حجاب و [[امنیت اجتماعی]] میتواند در تبیین صائب بحث مفید باشد؛ لذا در اینجا به یکی از گزارشهایی که در خصوص تأثیر متقابل حجاب و [[امنیت]] زنان در [[شهر]] [[تهران]] انجام گرفته، اشاره میکنیم. طبق این تحقیق میدانی و نظرسنجی، حجاب مانع و عامل بازدارنده مهمی در برابر تعرض به زنان در شهر [[تهران]] بوده است؛ یعنی [[میزان]] تعرض و حتی [[سرقت]] از [[زنان]] محجبه کمتر از زنان با [[حجاب]] کم یا بدحجاب است. بر اساس یافتههای این تحقیق، زنانی که [[پوشش]] آنها چادر و روسری بوده، از دیگر گروهها [[امنیت]] بیشتری داشتهاند؛ به طوری که ۸۹/۵ درصد از افراد این گروه، [[امنیت اجتماعی]] در حد خیلی زیاد و زیاد داشتهاند؛ در حالی که تنها ۳۳/۴ درصد زنانی که پوشش تونیک و شلوار با شال و [[آرایش]] داشتهاند، میزان امنیت اجتماعیشان در حد خیلی زیاد و زیاد بوده است<ref>ر.ک: پوراندخت فاضلیان، «بررسی رابطه نوع حجاب و میزان امنیت اجتماعی در بین زنان شهر تهران»،ص ۶۵-۸۶.</ref>.<ref>[[محمد اسماعیل نباتیان|نباتیان، محمد اسماعیل]]، [[فقه و امنیت (کتاب)|فقه و امنیت]] ص ۱۰۷.</ref> | |||
بیان شواهد [[جامعهشناختی]] از تأثیر متقابل حجاب و [[امنیت اجتماعی]] میتواند در تبیین صائب بحث مفید باشد؛ لذا در اینجا به یکی از گزارشهایی که در خصوص تأثیر متقابل حجاب و [[امنیت]] زنان در [[شهر]] [[تهران]] انجام گرفته، اشاره میکنیم. طبق این تحقیق میدانی و نظرسنجی، حجاب مانع و عامل بازدارنده مهمی در برابر تعرض به زنان در شهر [[تهران]] بوده است؛ یعنی [[میزان]] تعرض و حتی [[سرقت]] از [[زنان]] محجبه کمتر از زنان با [[حجاب]] کم یا بدحجاب است. بر اساس یافتههای این تحقیق، زنانی که [[پوشش]] آنها چادر و روسری بوده، از دیگر گروهها [[امنیت]] بیشتری داشتهاند؛ به طوری که ۸۹/۵ درصد از افراد این گروه، [[امنیت اجتماعی]] در حد خیلی زیاد و زیاد داشتهاند؛ در حالی که تنها ۳۳/۴ درصد زنانی که پوشش تونیک و شلوار با شال و [[آرایش]] داشتهاند، میزان امنیت اجتماعیشان در حد خیلی زیاد و زیاد بوده است<ref>ر.ک: پوراندخت فاضلیان، «بررسی رابطه نوع حجاب و میزان امنیت اجتماعی در بین زنان شهر تهران»،ص ۶۵-۸۶.</ref>.<ref>[[محمد اسماعیل نباتیان|نباتیان، محمد اسماعیل]]، [[فقه و امنیت (کتاب)|فقه و امنیت]]، ص ۱۰۷.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||