کاربر:Ali/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۴

آشنایی اجمالی

برخی منابع بدون اشاره به مشخصاتی از وی، تنها گفته‌اند: رسول خدا(ص) نامه‌ای برای وی نوشت و طبق آن مربد^[۱] و کُنیف^[۲] به او بخشید و امر فرمود که کسی در این‌باره با او دشمنی نکند. این نامه را مغیره بن شعبه نوشت^[۳]. البته دو اصطلاح یادشده در منابع به شکل‌های مختلفی همچون «ثرمد و کثیف»^[۴]، «مرثد و کنیف»^[۵]، «آرام و کسه»^[۶] یا «تربد یا ثرمدا و کثیفه»^[۷] «ترمد و کتیفه» و متقی هندی^[۸] آورده‌اند که در برخی موارد قطعاً تصحیف است و در برخی موارد اشاره به مکانی در بنی‌اسد و جاهای دیگر دارد^[۹]. به گفته ابن حجر^[۱۰]، ابن مَنْدَه^[۱۱] گفته است حصین بن نضله را جز از طریق این روایت نمی‌شناسد و با توجه به زمان مسلمان شدن مغیره بن شعبه پیش از فتح مکه، می‌توان نوشته شدن نامه را در سال‌های آخر عمر پیامبر(ص) دانست. ابن حجر^[۱۲] سپس می‌گوید ابن کلبی در کتاب جمهرة، در نسب خزاعه، از شخصی به نام «حصین بن نضلة بن زید» یاد کرده؛ ^[۱۳] و می‌گوید او سرور اهل زمان خود بود و پیش از اسلام درگذشت. به نظر می‌رسد ابن حجر با این سخن تمایل دارد که وی را با «حصین بن نضله» مورد بحث یکی بداند، در حالی‌که در منابعی که از وی یاد کرده‌اند، از نامه رسول خدا(ص) و نام «حصین» به همان شکل که در بالا بیان شد یاد شده است و یکی بودن این دو بسیار بعید می‌نماید. قابل یادآوری است که در میان قبایل عرب چند تیره و قبیله به بنی‌اسد شهرت دارند که بنی‌اسد بن خزیمه و بنی‌اسد بن عبدالعُزّی از آن جمله‌اند.^[۱۴]

منابع

خانجانی، قاسم، مقاله «حصین بن نضله اسدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ محل خشک کردن خرما.
↑ قطعه زمینی یا محوطه‌ای.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰؛ أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.
↑ أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۵.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۸؛ و در چاپ قدیم، ج۲، ص۲۷.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰.
↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۶.
↑ متقی هندی، کنز العمال، ج۱۰، ص۶۰۲.
↑ برای اطلاع بیشتر از اختلاف در این نام‌ها، ر.ک: احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۳، ص۴۶۵،۴۶۷.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.
↑ م.۳۹۵ و صاحب معرفة الصحابه
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.
↑ این مطلب در جمهرة یافت نشد، بلکه در نسب معد به دست آمد، ر.ک: ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۷۸.
↑ خانجانی، قاسم، مقاله «حصین بن نضله اسدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۵-۸۶.

[1] محل خشک کردن خرما.

[2] قطعه زمینی یا محوطه‌ای.

[3] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰؛ أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.

[4] أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۵.

[5] ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۸؛ و در چاپ قدیم، ج۲، ص۲۷.

[6] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰.

[7] یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۶.

[8] متقی هندی، کنز العمال، ج۱۰، ص۶۰۲.

[9] برای اطلاع بیشتر از اختلاف در این نام‌ها، ر.ک: احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۳، ص۴۶۵،۴۶۷.

[10] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.

[11] م.۳۹۵ و صاحب معرفة الصحابه

[12] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.

[13] این مطلب در جمهرة یافت نشد، بلکه در نسب معد به دست آمد، ر.ک: ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۷۸.

[14] خانجانی، قاسم، مقاله «حصین بن نضله اسدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۵-۸۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = صحابه
-| عنوان مدخل  = حصین بن مشمت بن شداد حمانی
+| عنوان مدخل  = حصین بن نضله اسدی
-| مداخل مرتبط = [[حصین بن مشمت بن شداد حمانی در تاریخ اسلامی]]
+| مداخل مرتبط = [[حصین بن نضله اسدی در تاریخ اسلامی]]
 | پرسش مرتبط  =
 }}
 == آشنایی اجمالی ==
-وی از تیره [[عبدالعُزّی بن کعب]] از [[زید مناة بن تمیم]] بود. [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۲۰.</ref> که بدین سبب نسبت او را تمیمی نیز گفته‌اند<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۸۹.</ref>. برخی نسبت او را «جُمانی»<ref>أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۴۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۷.</ref> و «حُماطی»<ref>ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۳۲.</ref> آورده‌اند که با توجه به سلسله نسبش<ref>ر.ک: ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۲۰ و برای اطلاع از قبیله‌اش ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۲۰.</ref> نمی‌توانند درست باشند و احتمال [[تصحیف]] وجود دارد. برخی منابع وی را در شمار [[صحابه]] آورده و به نقل از پسرش عاصم، نقل کرده‌اند که وی [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسید و با آن حضرت [[بیعت]] کرد و [[زکات]] مالش را پرداخت و رسول خدا نیز به او آبی از آب‌های [[بنو تمیم]] را بخشید. ابن حزم<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۲۰.</ref> به شرط آنکه مانع استفاده از آن [[آب‌ها]] و فواید آنها نشود، آنها را به فروش نرساند و درختان آنجا را قطع نکند. نوه وی [[زهیر بن عاصم بن حصین]] در این‌باره شعری سروده است<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۲۹؛ أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۴۴؛ خطیب بغدادی، الکفایه فی علم الروایه، ص۲۱۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۷؛ زبیدی، تاج العروس، ج۲، ص۷۹.</ref>. از تعبیر برخی منابع که گفته‌اند: «و قد أتی النبی مسلماً»<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۱۳؛ زبیدی، تاج العروس، ج۳، ص۸۱.</ref> و نیز اینکه برخی بدون اشاره به [[اسلام آوردن]] او تنها گفته‌اند: او خدمت رسول خدا{{صل}} رسید و زکات مالش را داد<ref>ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲،۳؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۸۹.</ref> و اینکه او زکات پرداخته، برمی‌آید که وی پیش از این [[اسلام]] آورده است. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۹.</ref>، پس از گزارش یاد شده می‌گوید بیشتر [[راویان]] این خبر شناخته‌شده نیستند؛ اما [[ابن خزیمه]] آن را درست دانسته است. بنا بر گزارشی از وی داستانی درباره [[طلحة بن براء]] بلوی نقل شده است<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۷.</ref>، اما به گفته [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۷.</ref> [[راوی]] این داستان [[صحابی]] دیگری به نام «[[حصین بن وحوح]]» است<ref>ر.ک: حصین بن وحوح انصاری.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حصین بن مشمت بن شداد حمانی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۸۵.</ref>
+برخی منابع بدون اشاره به مشخصاتی از وی، تنها گفته‌اند: [[رسول خدا]]{{صل}} نامه‌ای برای وی نوشت و طبق آن مربد<ref>محل خشک کردن خرما.</ref> و کُنیف<ref>قطعه زمینی یا محوطه‌ای.</ref> به او بخشید و [[امر]] فرمود که کسی در این‌باره با او [[دشمنی]] نکند. این [[نامه]] را [[مغیره بن شعبه]] نوشت<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰؛ أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.</ref>. البته دو اصطلاح یادشده در منابع به شکل‌های مختلفی همچون «ثرمد و کثیف»<ref>أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۳۵.</ref>، «مرثد و کنیف»<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۸؛ و در چاپ قدیم، ج۲، ص۲۷.</ref>، «آرام و کسه»<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۱۰.</ref> یا «تربد یا ثرمدا و کثیفه»<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۶.</ref> «ترمد و کتیفه» و [[متقی هندی]]<ref>متقی هندی، کنز العمال، ج۱۰، ص۶۰۲.</ref> آورده‌اند که در برخی موارد قطعاً [[تصحیف]] است و در برخی موارد اشاره به مکانی در [[بنی‌اسد]] و جاهای دیگر دارد<ref>برای اطلاع بیشتر از اختلاف در این نام‌ها، ر.ک: احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۳، ص۴۶۵،۴۶۷.</ref>. به گفته ابن حجر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.</ref>، ابن مَنْدَه<ref>م.۳۹۵ و صاحب معرفة الصحابه</ref> گفته است [[حصین بن نضله]] را جز از طریق این [[روایت]] نمی‌شناسد و با توجه به [[زمان]] [[مسلمان]] شدن مغیره بن شعبه پیش از [[فتح مکه]]، می‌توان نوشته شدن نامه را در سال‌های آخر [[عمر پیامبر]]{{صل}} دانست. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۸.</ref> سپس می‌گوید [[ابن کلبی]] در کتاب جمهرة، در [[نسب خزاعه]]، از شخصی به نام «[[حصین بن نضلة بن زید]]» یاد کرده؛ <ref>این مطلب در جمهرة یافت نشد، بلکه در نسب معد به دست آمد، ر.ک: ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۷۸.</ref> و می‌گوید او [[سرور]] [[اهل]] زمان خود بود و پیش از [[اسلام]] درگذشت. به نظر می‌رسد ابن حجر با این سخن [[تمایل]] دارد که وی را با «[[حصین بن نضله]]» مورد بحث یکی بداند، در حالی‌که در منابعی که از وی یاد کرده‌اند، از [[نامه]] [[رسول خدا]]{{صل}} و نام «حصین» به همان شکل که در بالا بیان شد یاد شده است و یکی بودن این دو بسیار بعید می‌نماید. قابل یادآوری است که در میان [[قبایل عرب]] چند تیره و [[قبیله]] به [[بنی‌اسد]] [[شهرت]] دارند که [[بنی‌اسد بن خزیمه]] و بنی‌اسد بن عبدالعُزّی از آن جمله‌اند.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «حصین بن نضله اسدی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۸۵-۸۶.</ref>
-== جستارهای وابسته ==
-{{مدخل وابسته}}
-* [[عاصم بن حصین]] (فرزند)
-* [[زهیر بن عاصم بن حصین]] (نوه)
-{{پایان مدخل وابسته}}
 == منابع ==
 {{منابع}}
-# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حصین بن مشمت بن شداد حمانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
+# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «حصین بن نضله اسدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
 {{پایان منابع}}