اسماعیلیه در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۰۵: خط ۱۰۵:
# [[شناخت]] و [[اثبات خدا]]: [[خداوند]] حقیقتی ورای [[عقل]] است و هرگز قابل شناخت نیست. راه [[شناخت خدا]] فقط از طریق [[انبیا]] و امامان امکان‌پذیر است؛ آن هم به این نحو که به [[انسان]] اعلام کنند: [[خدا]] قابل [[شناخت]] نیست. از این‌رو [[خداوند]] قابل [[اثبات]] نیست؛ چون اثبات به منزلۀ احاطه بر خداست و احاطه بر [[خدا]] محال است.
# [[شناخت]] و [[اثبات خدا]]: [[خداوند]] حقیقتی ورای [[عقل]] است و هرگز قابل شناخت نیست. راه [[شناخت خدا]] فقط از طریق [[انبیا]] و امامان امکان‌پذیر است؛ آن هم به این نحو که به [[انسان]] اعلام کنند: [[خدا]] قابل [[شناخت]] نیست. از این‌رو [[خداوند]] قابل [[اثبات]] نیست؛ چون اثبات به منزلۀ احاطه بر خداست و احاطه بر [[خدا]] محال است.
# [[صفات خدا]]: لازمۀ وحدانیت، [[تنزیه]] مطلق خداوند، [[نفی]] مضاعف است، یعنی خدا نه به اوصاف کمال توصیف می‌‌شود و نه به عدم اوصاف کمال؛ او نه [[حی]] است و نه لاحی؛ نه قادر است و نه لاقادر؛ او بالاتر از اسم و رسم و توصیف است؛ حتی لفظ [[الله]] بر خدا جایز نیست و به ناچار او را با الفاظ یاد می‌‌کنیم.
# [[صفات خدا]]: لازمۀ وحدانیت، [[تنزیه]] مطلق خداوند، [[نفی]] مضاعف است، یعنی خدا نه به اوصاف کمال توصیف می‌‌شود و نه به عدم اوصاف کمال؛ او نه [[حی]] است و نه لاحی؛ نه قادر است و نه لاقادر؛ او بالاتر از اسم و رسم و توصیف است؛ حتی لفظ [[الله]] بر خدا جایز نیست و به ناچار او را با الفاظ یاد می‌‌کنیم.
# [[عقل اول]]: از نظر [[اسماعیلیه]]، تمام صفاتی که [[انسان]] برای خداوند به کار می‌‌برد، صفات عقل اول است. عقل اول همان "الله" [[قرآن]] است. عقل اول [[وحدت]] محض، از لی، [[ابدی]]، حی، قادر، [[حکیم]] و علیم قرآن است.
# عقل اول: از نظر [[اسماعیلیه]]، تمام صفاتی که [[انسان]] برای خداوند به کار می‌‌برد، صفات عقل اول است. عقل اول همان "الله" [[قرآن]] است. عقل اول [[وحدت]] محض، از لی، [[ابدی]]، حی، قادر، [[حکیم]] و علیم قرآن است.
# [[حدوث و قدم]] عالم: از نظر اسماعیلیه همانند [[فلاسفه]]، خداوند قدیم ذاتی و عالم قدیم زمانی و حادث ذاتی است.
# [[حدوث و قدم]] عالم: از نظر اسماعیلیه همانند [[فلاسفه]]، خداوند قدیم ذاتی و عالم قدیم زمانی و حادث ذاتی است.
# [[جبر و اختیار]]: [[اسماعیلیان]] همانند [[شیعه]] و به [[پیروی]] از [[حدیث]] معروف [[امام صادق]]{{ع}}: {{متن حدیث|لَا جَبْرَ وَ لَا تَفْوِیضَ بَلْ أَمْرٌ بَیْنَ الْأَمْرَیْنِ}}، مخالف نظر [[اشاعره]] و [[معتزله]] بوده و راه میانه را برگزیدند.
# [[جبر و اختیار]]: [[اسماعیلیان]] همانند [[شیعه]] و به [[پیروی]] از [[حدیث]] معروف [[امام صادق]]{{ع}}: {{متن حدیث|لَا جَبْرَ وَ لَا تَفْوِیضَ بَلْ أَمْرٌ بَیْنَ الْأَمْرَیْنِ}}، مخالف نظر [[اشاعره]] و [[معتزله]] بوده و راه میانه را برگزیدند.
خط ۱۲۲: خط ۱۲۲:
## [[امام مستقر]]: امام حامل [[نور]] که امامت در [[فرزندان]] او ادامه می‌‌یابد؛
## [[امام مستقر]]: امام حامل [[نور]] که امامت در [[فرزندان]] او ادامه می‌‌یابد؛
## [[امام مستودع]]: برعکس امام مستقر است که تنها خود امام است.
## [[امام مستودع]]: برعکس امام مستقر است که تنها خود امام است.
# [[معاد]]: اسماعیلیه به معاد معتقدند؛ اما تنها به [[معاد روحانی]]. از نظر آنها، [[معاد جسمانی]] معنا ندارد. همچنین به [[برزخ]] معتقدند و آن را بالاترین مکان [[عالم طبیعت]] می‌‌دانند و برخلاف برخی اتهامات، به [[تناسخ]] [[اعتقادی]] ندارند<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۲۷۵-۲۷۶.</ref>.
# [[معاد]]: اسماعیلیه به معاد معتقدند؛ اما تنها به [[معاد روحانی]]. از نظر آنها، [[معاد جسمانی]] معنا ندارد. همچنین به [[برزخ]] معتقدند و آن را بالاترین مکان عالم طبیعت می‌‌دانند و برخلاف برخی اتهامات، به [[تناسخ]] [[اعتقادی]] ندارند<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۲۷۵-۲۷۶.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۳٬۷۷۴

ویرایش