عصر امام جواد: تفاوت میان نسخه‌ها

۶٬۶۷۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۵۳: خط ۲۵۳:
همگی گفتند: به [[خدا]] [[سوگند]] نه و [[امیر المؤمنین]] خوب می‌داند که چه کند و که را بگزیند. مأمون گفت: وای بر شما، این [[خاندان]] از میان تمام [[خلق]] به [[برتری]] در فضل و [[دانش]]، ویژگی یافته‌اند و خردسالی، آنان را از داشتن مراتب والای کمال باز نمی‌دارد. [[پیامبر]]{{صل}} [[دعوت]] خود را با امیر المؤمنین علی بن ابی طالب که ده سال داشت آغاز کرد و [[اسلام]] او را پذیرفت و او را [[مسلمان]] خواند و کسی غیر از او در چنین [[سنی]] به [[ایمان]] به خود نخواند. حسن و حسین که کمتر از شش سال داشتند با حضرتش [[بیعت]] کرد و او پذیرفت، اما با خردسالانی جز آنان بیعت نکرد. این را می‌دانید؟ حتما می‌دانید که خدای این خاندان را به چه چیزهایی ویژگی بخشید؟ اینان کسانی هستند که [[قرآن]] درباره‌شان فرموده: {{متن قرآن|ذُرِّيَّةً بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ}}<ref>«در حالی که برخی از فرزندزادگان برخی دیگرند» سوره آل عمران، آیه ۳۴.</ref> و هرچه را برای نخستین آنان مقرر فرموده، آخرین ایشان را نیز از آن بهره‌مند می‌کند. گفتند: راست گفتی ای امیر المؤمنین.
همگی گفتند: به [[خدا]] [[سوگند]] نه و [[امیر المؤمنین]] خوب می‌داند که چه کند و که را بگزیند. مأمون گفت: وای بر شما، این [[خاندان]] از میان تمام [[خلق]] به [[برتری]] در فضل و [[دانش]]، ویژگی یافته‌اند و خردسالی، آنان را از داشتن مراتب والای کمال باز نمی‌دارد. [[پیامبر]]{{صل}} [[دعوت]] خود را با امیر المؤمنین علی بن ابی طالب که ده سال داشت آغاز کرد و [[اسلام]] او را پذیرفت و او را [[مسلمان]] خواند و کسی غیر از او در چنین [[سنی]] به [[ایمان]] به خود نخواند. حسن و حسین که کمتر از شش سال داشتند با حضرتش [[بیعت]] کرد و او پذیرفت، اما با خردسالانی جز آنان بیعت نکرد. این را می‌دانید؟ حتما می‌دانید که خدای این خاندان را به چه چیزهایی ویژگی بخشید؟ اینان کسانی هستند که [[قرآن]] درباره‌شان فرموده: {{متن قرآن|ذُرِّيَّةً بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ}}<ref>«در حالی که برخی از فرزندزادگان برخی دیگرند» سوره آل عمران، آیه ۳۴.</ref> و هرچه را برای نخستین آنان مقرر فرموده، آخرین ایشان را نیز از آن بهره‌مند می‌کند. گفتند: راست گفتی ای امیر المؤمنین.


آن‌گاه برخاسته، مجلس را ترک کردند. چون [[روز]] بعد در رسید، [[مردم]] فراخوانده شدند و [[ابو جعفر]]{{ع}} نیز حضور یافت. [[سرداران]]، پرده‌داران، [[خواص]] و [[کارکنان]] دربار به حضور رسیدند تا به مأمون و ابو جعفر{{ع}} شادباش و [[تبریک]] گویند. سه طبق سیمین به مجلس آورده شد که گوی‌هایی تهیه شده از [[مشک]] و زعفران در آن قرار داشت. در میان هر گویی رقعه‌ای وجود داشت که بر آن [[اموال]] فراوان، عطایای [[ارزشمند]] و [[ملک]] نوشته و حواله شده بود. به [[فرمان]] مأمون، آنها را میان خاصان تقسیم کردند. هرکس گویی به دست آورده، نوشته آن را تحویل می‌داد و آنچه بر رقعه نوشته شده بود، می‌ستاند. آن‌گاه بدره‌ها ی سنگین درهم و دینار را میان [[سرداران]] و دیگر حاضران [[توزیع]] کردند و حاضران با [[ثروت]] فراوانی راه خانه‌های خود را در پیش گرفتند. [[مأمون]] همچنین صدقه‌های فراوانی نثار بینوایان و [[مستمندان]] کرد. او در تمام دوران [[حیات]] خود، [[ابو جعفر]]{{ع}} را بزرگ می‌شمرد و گرامی‌اش می‌داشت و هماره او را بر [[فرزندان]] و دیگر کسان خود ترجیح می‌داد»<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۷۴- ۷۹.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۱۵۳.</ref>
آن‌گاه برخاسته، مجلس را ترک کردند. چون [[روز]] بعد در رسید، [[مردم]] فراخوانده شدند و [[ابو جعفر]]{{ع}} نیز حضور یافت. [[سرداران]]، پرده‌داران، [[خواص]] و [[کارکنان]] دربار به حضور رسیدند تا به مأمون و ابو جعفر{{ع}} شادباش و [[تبریک]] گویند. سه طبق سیمین به مجلس آورده شد که گوی‌هایی تهیه شده از [[مشک]] و زعفران در آن قرار داشت. در میان هر گویی رقعه‌ای وجود داشت که بر آن [[اموال]] فراوان، عطایای [[ارزشمند]] و [[ملک]] نوشته و حواله شده بود. به [[فرمان]] مأمون، آنها را میان خاصان تقسیم کردند. هرکس گویی به دست آورده، نوشته آن را تحویل می‌داد و آنچه بر رقعه نوشته شده بود، می‌ستاند. آن‌گاه بدره‌ها ی سنگین درهم و دینار را میان [[سرداران]] و دیگر حاضران [[توزیع]] کردند و حاضران با [[ثروت]] فراوانی راه خانه‌های خود را در پیش گرفتند. [[مأمون]] همچنین صدقه‌های فراوانی نثار بینوایان و [[مستمندان]] کرد. او در تمام دوران [[حیات]] خود، [[ابو جعفر]]{{ع}} را بزرگ می‌شمرد و گرامی‌اش می‌داشت و هماره او را بر [[فرزندان]] و دیگر کسان خود ترجیح می‌داد»<ref>بحار الانوار، ج۵۰، ص۷۴- ۷۹.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۱]]، ص ۱۵۳؛ [[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام جواد (کتاب)|مظلومیت امام جواد]]، ص ۱۵. </ref>
 
===== اهداف شوم [[مأمون]] در تحمیل [[ازدواج]] [[ام الفضل]] =====
بعد از آنکه مأمون از [[خراسان]] به [[بغداد]] رفت و مرکز خلافتش را آنجا قرار داد، برای آنکه [[امام جواد]]{{ع}} را تحت نظر و کنترل خود داشته باشد ایشان را از [[مدینه]] به بغداد فراخواند، [[امام]] ناگزیر پذیرفت. بعد از چند [[روز]] مأمون دختر خود ام الفضل را به امام جواد{{ع}} جهت ازدواج معرفی کرد امام پاسخی نداد مأمون [[سکوت]] را علامت رضایت تلقی کرد و مقدمات ازدواج را فراهم کرد.
 
یکی از زمینه‌هایی که در جهت هتک حرمت [[حضرت جواد]]{{ع}} توسط مأمون بوجود آمد، مراسم ازدواج حضرت با ام الفضل بود. مأمون قصد داشت از مراسم ازدواج حضرت به عنوان سوژه‌ای جهت لکه‌دار کردن [[مقام امامت]] بهره‌برداری کند.
 
مأمون خودش بسیار به مفاسد اخلاقی و عیاشی‌های [[زشت]] [[دنیایی]] [[آلوده]] بود و تیم‌های رقص و نوازندگی و موسیقی او در [[تاریخ]] شاخص و زبانزد است. او چون خودش در اذهان [[مردم]] و تاریخ متهم و [[مجرم]] بود، سعی داشت این [[اتهام]] و آلودگی را در مورد چهره‌های وجیه و [[آبرومندی]] چون حضرت جواد{{ع}} [[اعمال]] کند. گرچه توانسته بود اطرافیان خود را در باتلاق [[فساد]] و آلودگی ملوث کند، ولی سعی می‌کرد دامنه این آلودگی‌ها را به زعم خود گسترش دهد.
 
[[حسن بن سهل]] برای خوش‌آمد مأمون، خوش‌رقصی کرد و خانه‌ای تهیه نمود که رقاصان و سازندگان و نوازندگان را در آن جمع می‌کرد تا [[خلیفه]] خوش باشد. او هم به کام [[دل]] خود بپردازد و هرچه می‌خواهد بکند و روزی که اسحق موصلی موسیقی‌دان معروف دربار در آنجا ساز می‌زد، حسن بن سهل دختر خود پوران را مانند حوریه‌ای ساخته به رقص فرستاد. پوران اشعار شیرینی می‌خواند و خوب می‌رقصید تا در دل مأمون جا گرفت. مأمون او را دید و پسندید و به [[عقد]] خود درآورد. حسن هم گفت: قربان کنیز شماست و شما صاحب اختیارید.
 
ریخت و پاش‌ها و اسراف‌کاری‌های مأمون در مراسم عروسی با پوران، آن‌چنان فجیع بود که هرگز از یاد [[تاریخ]] نخواهد رفت. قبلاً در باب اسراف‌کاری‌های [[مأمون]] اشاره کردیم. مأمون با این [[فکر]] [[آلوده]] و این [[اعمال]] [[رسوا]]، سعی دارد که [[امام جواد]]{{ع}} را هم به [[زعم]] خود به صحنه خلاف بیاورد. [[مأمون]] می‌خواست به [[تدبیر]] و [[حیله]] محل و موقعیت ایشان را از [[دل‌ها]] ساقط کند و به نوعی وسیله [[اتهام]] ایشان را فراهم کرده و مجوزی برای [[قتل امام]] فراهم سازد.
 
[[محمد بن ریان]] گفت: مأمون خیلی سعی داشت که به نوعی [[حضرت جواد]]{{ع}} را به [[لهو و لعب]] وادارد، ولی امکان‌پذیر نبود! شب عروسی [[ام الفضل]] دخترش صد کنیز از کنیزان ماهرو را در [[اختیار]] من گذاشت که هر یک جامی جواهر در دست داشتند با همان [[زیبایی]] و طنازی به استقبال حضرت جواد{{ع}} بروند موقعی که نشست در محلی که برای داماد ترتیب داده‌اند، [[امام جواد]]{{ع}} به هیچ کدام از آنها توجهی نکرد.
 
مردی به نام مخارق نوازنده بود و ضرب می‌زد و می‌خواند و ریش بلندی داشت، مأمون او را‌طلبید. مخارق به مأمون گفت: اگر امری در مورد کارهای [[دنیا]] داری من از عهده آن برمی‌‌آیم، «منظورش این بود که از من کار [[آخرت]] ساخته نیست ولی بازیگری و نوازندگی هرچه بگویی از من برمی‌آید» مأمون به او امر کرد تا روبروی امام جواد بنشیند! او روبروی حضرت جواد{{ع}} نشست و شروع کرد به خواندن، چنان با صدای بلند آغاز نمود که تمام ساکنین [[خانه]] گرد او جمع شدند، مشغول نواختن عود و خوانندگی شد، دقایقی به کار خود سرگرم بود، حضرت جواد{{ع}} به او اعتنایی نگذاشت! به جانب راست و چپ نیز توجه نکرد.
 
در این موقع [[امام]] سر برداشت، فرمود: {{متن حدیث|اتَّقِ اللَّهَ يَا ذَا الْعُثْنُونِ}} از [[خدا]] بترس ای ریش‌دراز! یک مرتبه مضراب و عود از دستش افتاد دیگر تا زنده بود نتوانست با آن دست کاری انجام دهد<ref>مناقب، ج۴، ص۳۹۶؛ کافی، ج۲، ص۴۱۸.</ref>.
 
مأمون مخارق را خواست، از او سبب عارضه را پرسید. او گفت: وقتی که ابوجعفر به من [[صیحه]] زد، مرا [[ترس]] و وحشتی دست داد که مدهوش شدم و از آن به بعد دیگر به حال خود نیامدم و لکن [[خداوند]] [[امام جواد]]{{ع}} را از [[شر]] او نگه داشت و [[مأمون]] نتوانست به حضرتش صدمه‌ای وارد سازد، ولی این [[شقاوت]] و بی‌حیایی و [[عداوت]] را [[برادر]] مأمون یعنی [[معتصم]] پسر [[هارون]] مرتکب شد و به [[تدبیر]] او [[امام]] را به [[شهادت]] رساندند<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام جواد (کتاب)|مظلومیت امام جواد]]، ص ۲۰.</ref>.


==== طبیعت روابط [[امام جواد]]{{ع}} و مأمون ‌====
==== طبیعت روابط [[امام جواد]]{{ع}} و مأمون ‌====
۱۲۹٬۷۴۳

ویرایش