بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۹۳: | خط ۹۳: | ||
معتزله در بحث از ماهیت ایمان عمدتاً بر فعل مؤمنانه تأکید نمودند و آن را محور [[ایمان دینی]] به شمار آوردند. آنان [[معتقد]] بودند که ایمان در مرتبۀ نخست [[تبعیت]] عملی از ایجابهای [[عقلی]] است و در درجۀ دوم تبعیت عملی از ایجابهای [[شرعی]]. در نظر معتزله نیز مرتکب [[گناهان کبیره]] نمیتواند [[مؤمن]] باشد، چون ارتکاب این [[گناهان]] تخلف آشکار از عمل به وظیفه است<ref>[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج۱۰، ص۷۱۴.</ref>. چنین [[انسانی]] در مرتبهای میان ایمان و [[کفر]] قرار دارد که در اصطلاح ایشان {{عربی|مَنْزِلَةٌ بَيْنَ الْمَنْزِلَتَيْنِ}} گفته میشود<ref>مقالات الإسلامیین، ص۲۶۹، ۲۷۰؛ المنیة و الأمل، ص۸؛ التبصیر فی الدین، ص۵۷-۵۸.</ref>. | معتزله در بحث از ماهیت ایمان عمدتاً بر فعل مؤمنانه تأکید نمودند و آن را محور [[ایمان دینی]] به شمار آوردند. آنان [[معتقد]] بودند که ایمان در مرتبۀ نخست [[تبعیت]] عملی از ایجابهای [[عقلی]] است و در درجۀ دوم تبعیت عملی از ایجابهای [[شرعی]]. در نظر معتزله نیز مرتکب [[گناهان کبیره]] نمیتواند [[مؤمن]] باشد، چون ارتکاب این [[گناهان]] تخلف آشکار از عمل به وظیفه است<ref>[[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج۱۰، ص۷۱۴.</ref>. چنین [[انسانی]] در مرتبهای میان ایمان و [[کفر]] قرار دارد که در اصطلاح ایشان {{عربی|مَنْزِلَةٌ بَيْنَ الْمَنْزِلَتَيْنِ}} گفته میشود<ref>مقالات الإسلامیین، ص۲۶۹، ۲۷۰؛ المنیة و الأمل، ص۸؛ التبصیر فی الدین، ص۵۷-۵۸.</ref>. | ||
تفاوت میان خوارج و معتزله این است که خوارج | تفاوت میان خوارج و معتزله این است که خوارج مرتکب گناه کبیره را کافر و مستحق خلود در جهنم میدانستند؛ همۀ گناهان نزد خوارج کبیره به حساب میآمد ولی معتزله گناهان را به کبیره و صغیره تقسیم کردند و مرتکب کبائر را نه داخل در ایمان و نه داخل در کفر میدانستند و مرتکب [[گناهان صغیره]] را مستحق خلود در جهنم نمیدانستند<ref>جامع العلوم، ج۱، ص۲۲۱.</ref>. | ||
=== [[مرجئه]] === | === [[مرجئه]] === | ||
| خط ۲۸۸: | خط ۲۸۸: | ||
# '''امان از ترس و [[اندوه]]:''' بنابر آیات [[قرآنی]] یکی از پیامدهای ایمان آن است که انسان نه بر گذشته خویش اندوه میکشد و نه از [[آینده]] میهراسد<ref>{{متن قرآن| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَالَّذِينَ هَادُواْ وَالصَّابِؤُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ}}؛ سوره مائده؛ آیه ۶۹؛ {{متن قرآن| أَلا إِنَّ أَوْلِيَاء اللَّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ}}؛ سوره یونس؛ آیه ۶۲.</ref>. | # '''امان از ترس و [[اندوه]]:''' بنابر آیات [[قرآنی]] یکی از پیامدهای ایمان آن است که انسان نه بر گذشته خویش اندوه میکشد و نه از [[آینده]] میهراسد<ref>{{متن قرآن| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَالَّذِينَ هَادُواْ وَالصَّابِؤُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ}}؛ سوره مائده؛ آیه ۶۹؛ {{متن قرآن| أَلا إِنَّ أَوْلِيَاء اللَّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ}}؛ سوره یونس؛ آیه ۶۲.</ref>. | ||
# '''[[عزت]]:''' هر چند دریافتن این [[حقیقت]] بر بیایمانان دشوار است، اما عزت و سربلندی راستین از آن [[خداوند]] و [[رسول]] و [[مؤمنان]] است<ref>{{متن قرآن|يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لا يَعْلَمُونَ}}؛ سوره منافقون؛ آیه ۸.</ref>. | # '''[[عزت]]:''' هر چند دریافتن این [[حقیقت]] بر بیایمانان دشوار است، اما عزت و سربلندی راستین از آن [[خداوند]] و [[رسول]] و [[مؤمنان]] است<ref>{{متن قرآن|يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لا يَعْلَمُونَ}}؛ سوره منافقون؛ آیه ۸.</ref>. | ||
# '''[[غیرت]] و [[جوانمردی]]:''' [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] [[ایمان]] میفرماید، آنان کسانیاند که به [[زنا]] و هرزگی تن نمیآلایند<ref>{{متن قرآن|وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا}}؛ [[سوره فرقان]]، [[آیه]] ۶۸.</ref>. از پارهای [[روایات]] نیز بر میآید که [[غیرتمندی]] و دوری از | # '''[[غیرت]] و [[جوانمردی]]:''' [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] [[ایمان]] میفرماید، آنان کسانیاند که به [[زنا]] و هرزگی تن نمیآلایند<ref>{{متن قرآن|وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا}}؛ [[سوره فرقان]]، [[آیه]] ۶۸.</ref>. از پارهای [[روایات]] نیز بر میآید که [[غیرتمندی]] و دوری از بیبند و باری، از ایمان سرچشمه میگیرد<ref>نهج الفصاحة، ۴۳۳.</ref>. | ||
# '''[[فضیلت]] و [[برتری]]:''' قرآن کریم درباره مؤمنان میفرماید: "آنان که ایمان آورده و [[کارهای نیک]] انجام میدهند، بهترین انسانهایند"<ref>{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}؛ سوره بینه؛ آیه ۷.</ref>. | # '''[[فضیلت]] و [[برتری]]:''' قرآن کریم درباره مؤمنان میفرماید: "آنان که ایمان آورده و [[کارهای نیک]] انجام میدهند، بهترین انسانهایند"<ref>{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}؛ سوره بینه؛ آیه ۷.</ref>. | ||
# '''[[هدایت]] و فراست:''' از نشانههای آشکار ایمان، هدایت و فراست است که خداوند ارزانی میکند<ref>{{متن قرآن| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ}}؛ سوره یونس، آیه ۹.</ref>. در [[روایت]] آمده است: "از فراست [[مؤمن]] بپرهیزید که او به نور خدا مینگرد"<ref>بصائر الدرجات، ۳۵۷؛ عیون اخبار الرضا، ۲/ ۲۰۰.</ref>. | # '''[[هدایت]] و فراست:''' از نشانههای آشکار ایمان، هدایت و فراست است که خداوند ارزانی میکند<ref>{{متن قرآن| إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ}}؛ سوره یونس، آیه ۹.</ref>. در [[روایت]] آمده است: "از فراست [[مؤمن]] بپرهیزید که او به نور خدا مینگرد"<ref>بصائر الدرجات، ۳۵۷؛ عیون اخبار الرضا، ۲/ ۲۰۰.</ref>. | ||