سیره امام مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

بنا بر این از ویژگی‌های عصر [[دولت مهدوی]] از میان رفتن [[ارتداد]] از [[دین حق]] یا [[پیروی]] از [[یهود]] و [[نصاری]] در نحوه [[زندگی]] و بازگرداندن [[مسلمانان]] به طریقه [[اسلامی]] در [[شئون]] مختلف زندگی است، و این دقیقاً با سایر خصوصیات [[عصر مهدوی]] که [[آیات]] سابقه بر آن دلالت دارند، تطبیق می‌کند.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۷۸.</ref>.

[[احادیث شریف]] آورده‌اند که آن حضرت{{ع}} در یکی از سال‌های فرد قمری‌<ref>ارشاد شیخ مفید ۲، ۳۷۹ و به نقل از آن، الفصول المهمة، ۳۰۲ اثبات الهداة ۳، ۵۱۴.</ref> و در [[روز جمعه]] ظهور می‌فرمایند<ref>اثبات الهداة ۳، ۴۹۶.</ref>، و مطابق با آنچه در سایر [[روایات]] آمده است خروج آن حضرت در [[روز]] [[شنبه]] [[دهم محرم]] به وقوع خواهد پیوست‌<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام ۴، ۳۰۰ و ۳۳۳، سید ابن طاووس، اقبال الاعمال، ۵۵۸، کمال‌الدین، ۶۵۳، غیبت طوسی، ۲۷۴، مقدسی شافعی، عقد الدرر، ۶۵، متقی هندی، البرهان فی علامات مهدی آخر الزمان، ۱۴۵.</ref>، شاید هم بتوان میان این دو تاریخ این گونه جمع کرد که ظهور آن حضرت در روز جمعه باشد و در آن روز در [[مسجد الحرام]] [[خطبه]] بخواند و خروجش به سمت [[کوفه]] در روز شنبه باشد.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۸۳.</ref>.

... پس چون نماز عشا را به جا می‌آورد با صدای بلند فریاد می‌کند: ای مردم من خدا را و جایگاه شما در نزد او را به یادتان می‌آورم، خداوند متعال بر شما حجتی قرار داده و پیامبران و [[کتاب‌های آسمانی]] را بر شما فرو فرستاده و شما را [[فرمان]] داده است که برای او شریکی قرار ندهید و همواره از او و پیامبرش [[پیروی]] نمایید، فرمان داده که آنچه [[قرآن]] زنده‌اش کرده زنده بدارید و آنچه قرآن نابودش ساخته نابود کنید، فرمان داده تا همواره یاری دهنده [[راه هدایت]] و حامل بار [[پرهیزگاری]] باشید که پایان و نابودی [[دنیا]] نزدیک شده و بانگ [[وداع]] برآورده است. من شما را به سوی [[خدا]] و [[رسول خدا]]، عمل به [[کتاب خدا]]، [[میراندن]] [[باطل]] و [[زنده کردن]] سنتش فرا می‌خوانم...<ref>نعیم بن حماد، الملاحم والفتن، ۹۵، عقد الدرر ۱۴۵، متقی هندی، برهان، ۱۴۱، الحاوی للفتاوی الحدیثیة ۲، ۷۱، سفارینی، کتاب اللوائح ۲، ۱۱.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۸۴.</ref>.

سپس آن حضرت از همه [[مسلمانان]] برای دفع این [[مظلومیت]] که موجب خیر برای همه بشریت است [[استمداد]] می‌کند؛ زیرا سپردن زمام امور به کسی که نماینده خط پیامبران الهی و همسنگ قرآن کریم است، به معنی تحقق [[اهداف]] [[عدالت الهی]] است. البته آن حضرت{{ع}} ابتدا از [[قدرت]] لایزال‌ [[خداوند متعال]] [[طلب یاری]] می‌نماید که این خود [[نشانه]] [[پیروزی]] حتمی قیام مصلحانه او است. وی همان مضطری است که به تعبیر قرآن اگر [[دعا]] کند دعایش پذیرفته خواهد شد و او همان ولی دمِ مقتول است که باز به تعبیر قرآن کریم حتماً از جانب [[خداوند]] مورد [[نصرت]] و [[یاری]] واقع خواهد گردید. و آن حضرت با این بیان مردم را برای یاری خود [[ترغیب]] می‌نماید تا به [[سعادت دنیا]] و [[آخرت]] برسند و از [[خواری]] و [[عذاب]] [[دنیا]] و عذاب آخرت که بسیار سخت‌تر است در [[امان]] بمانند.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۸۶.</ref>.

بنا بر این استمداد آن حضرت از مردم برای گرفتن انتقام [[اهل بیت]] [[نبوت]] به معنی دعوت به هدف آنان و [[همیاری]] در [[پرهیزگاری]] است.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۸۷.</ref>.

بعضی از احادیث هم تصریح دارند که [[اصحاب خاص]] آن حضرت یعنی [[سیصد و سیزده نفر]] به صورت [[اعجاز]] یا با [[وسایل نقلیه]] پیشرفته و سریع در مکه حضور پیدا می‌کنند تا [[ظهور امام]] را دریافته و با آن حضرت بیعت کنند<ref>غیبت نعمانی، ۳۱۵، اثبات الهداة ۳، ۴۵۳.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۸۸.</ref>.

هنگامی که آن حضرت وارد [[شهر کوفه]] می‌شود، سه [[پرچم]] را در آن شهر در اهتزاز می‌بیند<ref>ارشاد، ۳۶۲، غیبت طوسی، ۲۸۰.</ref> آن حضرت [[آشفتگی]] اوضاع آن شهر را با برافراشتن پرچم [[محمدی]] که در نزد آن حضرت به [[ودیعت]] نهاده شده است برطرف کرده یک پرچم در آن شهر برمی‌افرازد و در نبرد با فرقه‌ای که [[روایات]] [[شریف]] آن را «[[بتریه]]» خوانده‌اند باقی مانده [[نفاق]] را در آن شهر نابود می‌سازد<ref>دلائل الامامة، ۲۴۱، غیبت طوسی، ۲۸۳.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۸۹.</ref>.

البته اینطور بر می‌آید که وارد شدن حضرت مهدی به [[سرزمین]] [[قدس]] باید بعد از [[آزاد]] شدن آن از [[فساد]] [[یهود]] و برچیده شدن [[حاکمیت]] آنان از آن منطقه باشد؛ لذا می‌توان گفت که ممکن است دخول آن حضرت به آن سرزمین پس از پاکسازی [[جبهه]] داخلی و به عنوان مقدمه‌ای برای [[رویارویی با دشمنان]] خارجی [[اسلام]] یا به تعبیر روایات: [[روم]]، و فتح کل [[زمین]] باشد. و شاید از همین موضوع بتوان سر اینکه [[حضرت عیسی]]{{ع}} در این [[وقت]] و همزمان با دخول حضرت مهدی{{ع}} به [[بیت المقدس]] نازل می‌شود دریافت.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۰.</ref>.

این مختصری از بیان سرفصل‌های اصلی بود که [[حرکت حضرت مهدی]]{{ع}} [[پس از ظهور]] آنها را به انجام می‌رساند و هر کدام از آنها دارای شرح و تفصیل زیادی است که اینجا مجال بیان آنها نیست. به همین جهت با [[رعایت]] همان اختصار به بحث از [[سیره]] و روش آن حضرت پس از ظهور در بارزترین عرصه‌ها و سپس به بیان ویژگی‌های عصر آن حضرت می‌پردازیم.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۱.</ref>.

پس [[حضرت مهدی]]{{ع}} چنانکه جدش جاهلیت اول را نابود کرد، جاهلیت دوم را نابود کرده [[اسلام]] را که دوباره گرد [[غربت]] بر سرو رو گرفته از نو بنا می‌نهد. اما به دلیل تفاوت شرایط و خصوصیات زمانی میان پیامبر اکرم{{صل}} و حضرت مهدی{{ع}} به ناچار تفاوت‌هایی میان [[سیره]] آن دو [[بزرگوار]] نیز یافت می‌شود. و این ویژگی‌های زمانی است که این تفاوت‌ها را [[تفسیر]] می‌کند که بعضی از آنها را در [[سیاست‌های نظامی]]، [[قضایی]]، [[اداری]]، [[دینی]] و... آن حضرت می‌توان ملاحظه کرد. به همین دلیل تفاوت‌هایی از این دست نمی‌تواند به یکی بودن سیره این دو بزرگوار خدشه‌ای وارد کند.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۲.</ref>.

پس او آثار پیامبر را آشکار می‌کند.<ref>اثبات الهداة ۳، ۴۵۴.</ref> وی [[مردمان]] را به سنة [[رسول الله]]{{صل}} فرا می‌خواند. پس او [[تجدید کننده]] آن است همان‌گونه که مجدد اسلام است و آنچه از آن پوشیده یا پوشانیده شده است را آشکار می‌سازد. وی «[[مهدی]]» نامیده شده است زیرا [[مردم]] را به «امری پنهان مانده که [[اکثریت]] مردم [[جامعه]] از آن [[غافل]] مانده‌اند» [[هدایت]] می‌کند<ref>سنن دارمی، ۱۰۱، فتن ابن حماد، ۹۸، عقد الدرر، ۴۰، اثبات الهداة ۳، ۵۲۷.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۳.</ref>.

[[سیره]] آن حضرت نسبت به خود این گونه است: لباسش جز [[لباس خشن]] و خوراکش جز نان جو خشک و خالی نیست.<ref>ر.ک: کافی ۱، ۴۱۱، اثبات الهداة ۳، ۵۱۵.</ref> و او کسی است که از [[خداوند]] می‌ترسد، سنگی بر سنگ نمی‌گذارد و جز برای اقامه [[حد الهی]] در حکومتش تازیانه‌ای بر کسی نواخته نمی‌گردد<ref>ملاحم ابن طاووس: ۱۳۲.</ref> اما با [[امت]] خود [[رئوف]] و [[مهربان]] است و او را به این صفت خوانده‌اند که: گویا [[فقیران]] را از [[اموال]] و [[عطایا]] [[بی‌نیاز]] می‌کند<ref>فتن ابن حماد، ۹۸، عقد الدرر، ۲۲۷.</ref>، وی دارای [[سعه صدر]] بسیار بوده امت او را [[پناهگاه]] و [[ناجی]] خود می‌دانند و چون زنبورهای عسل که به [[ملکه]] خود پناه می‌برند بدو [[پناهنده]] می‌شوند.<ref>ابن حماد، ۹۹، سیوطی، الحاوی ۲، ۷۷.</ref> یا همچون زنبورهایی‌ که به [[خانه]] خود پناه می‌برند<ref>متقی هندی، برهان، ۷۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۴.</ref>.

در هر صورت این هم از ویژگی‌های دوران [[مهدی موعود]] بوده و با سایر اوضاع کلی آن دوران هماهنگ است.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۵.</ref>.

بعضی از [[روایات]] نیز آورده‌اند که حضرت مهدی{{ع}} [[تورات اصلی]] را از از کوه‌هایی در [[شام]] بیرون می‌آورد و به وسیله آن با [[یهودیان]] احتجاج می‌کند و گروه کثیری از آنان [[اسلام]] می‌آورند<ref>ابن حماد، ۹۸، قندوزی، ینابیع المودة ۳، ۳۴۴.</ref> سپس [[تابوت سکینه]] را از دریاچه [[طبرستان]] بیرون می‌آورد و آن را در مقابل خود در بیت المقدس قرار می‌دهد و با این کار اکثر یهودیان اسلام آورده جز تعداد اندکی بر [[عناد]] و [[لجاجت]] باقی نمی‌مانند<ref>ابن حماد، ۹۹- ۱۰۰، عقد الدرر، ۱۴۷، القول المختصر، ۲۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۶.</ref>.

این اولین کاری است که آن حضرت به انجام می‌رساند [[احادیث شریف]] به عنوان یکی از مصادیق این امر به ویران کردن مقصوره‌هایی که [[بنی امیه]] [[بدعت]] ساختن آنها را در [[مساجد]] باب کردند تا [[امام]] را از مأمومین جدا کنند اشاره دارند<ref>اثبات الهداة ۳، ۵۰۶.</ref>، آن حضرت همچنین [[مقام ابراهیم]] را به جای اصلی آن باز می‌گرداند<ref>اثبات الهداة، ۵۲۷.</ref> و هر بدعتی را که در طول سال‌ها در مساجد ایجاد شده از آنها زایل نموده، مساجد را به سنت [[اسلامی]] اول و روش [[محمدی]] باز می‌گرداند<ref>اثبات الهداة، ۵۱۶- ۵۱۷.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۷.</ref>.

حضرت مهدی{{ع}} برای اداره [[امور حکومتی]] مناطق مختلف [[زمین]] والیانی از بهترین و برگزیده‌ترین [[یاران]] خود برمی‌گزیند؛ کسانی که آراسته به بالاترین سطح [[لیاقت]] یک [[والی]] اسلامی می‌باشند؛ صفاتی چون [[دانش]]، [[فقه]]، [[شجاعت]]، [[پاکی]] و اخلاص‌<ref>اثبات الهداة، ۳، ۴۹۴.</ref>، در عین حال آن حضرت دائماً کارهای آنان و روش پرداختن آنان به مأموریت‌هایشان را مورد بررسی و پیگیری قرار داده و آنها را به شدت مورد [[محاسبه]] قرار می‌دهد: از نشانه‌های‌ [[مهدی]] این است که بر مأمورین [[حکومتی]] سختگیر، از نظر [[مالی]] [[بخشنده]] و بر بینوایان [[مهربان]] است<ref>مسند ابن ابی شیبة ۱۵، ۱۹۹، سنن دارمی، ۱۰۱، حاوی سیوطی ۲، ۷۷.</ref> در دوران آن حضرت: به [[نیکوکاری]] [[نیکوکاران]] افزوده شده و [[توبه]] [[بدکاران]] پذیرفته می‌گردد.<ref>مسند ابن ابی شیبة ۱۵، ۱۹۹، سنن دارمی، ۱۰۱، حاوی سیوطی ۲، ۷۷.</ref> آن حضرت با کسانی که [[دین]] و [[مقدسات اسلامی]] را وسیله کسب در آمد خود ساخته و در راه [[گمراهی]] [[مردم]] تلاش می‌کنند شدیداً برخورد کرده آنان را از این کار باز می‌دارد. به همین سبب، از جمله کارهایی که آن حضرت از ابتدا به آن مبادرت می‌نماید کوتاه کردن دست متولیان رسمی [[کعبه]] است؛ وی آنان‌را در نزد مردم [[رسوا]] می‌کند تا [[فریب]] آنان را نخورند؛ چراکه آنان دزدان [[خدا]] هستند<ref>إثبات الهداة ۳، ۴۴۹، ۴۵۵.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۸.</ref>.

از [[روایات]] استفاده می‌شود که از جمله سیره جهادی آن حضرت پاکسازی [[جبهه]] داخلی؛ یعنی جبهه [[جهان اسلام]] از جریانات [[منحرف]] و [[محارب]] است که پیش از [[نبرد]] با قوای خارجی آغاز می‌شود، آن حضرت [[شورش]] [[سفیانی]] را نابود می‌کند و [[نفوذ]] [[بتریه]] و متأوله [[نادان]] و [[نواصب]] [[گمراه کننده]] معاند را از بین می‌برد<ref>ارشاد ۲، ۳۸۴ و به نقل از آن، بحار الانوار ۵۲، ۳۸۶ و به نقل از آن، اثبات الهداة ۳، ۵۴۴.</ref> و برای همین منظور قبل از اینکه برای [[جنگ با یهودیان]] [[روم]] و قتل‌ [[دجال]] و فتح کل [[زمین]] اقدامی انجام بدهد، [[آتش بس]] موقت با روم برقرار می‌کند. و قبل از اینکه به پاکسازی جبهه داخلی بپردازد به تنظیم صفوف [[سپاه]] خود پرداخته، [[فرماندهان]] لایق نظامی را تعیین کرده برای هرکدام [[پرچم]] خاصی معین می‌نماید. [[ناراحتی‌ها]] و سستی‌ها را از [[یاران]] خود رانده، دل‌هایشان را [[قوی]] و سرشار از ایمان به [[حق]] می‌گرداند<ref>اثبات الهداة، ۷۱.</ref>؛ حقی که در راه آن [[مبارزه]] می‌کنند و نیز آنان را مورد [[آزمایش]] قرار داده خوب و بدشان را از هم متمایز می‌نماید<ref>کافی ۸، ۱۶۷، کمال الدین، ۶۷۲.</ref>، تا برای انجام [[مأموریت]] [[اصلاحی]] بزرگش دارای سپاهی [[عقیدتی]]، قوی و منسجم باشد که دارای [[استعداد]] و [[لیاقت]] نظامی مطلوب و [[روحیه]] قوی لازم نیز باشند.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۲۹۹.</ref>.

بنا بر این روشن می‌شود که [[سیره]] آن حضرت در زمینه [[اقتصاد]] کاملًا مربوط به [[مأموریت]] مصلحانه آن حضرت و برپا کردن جامعه‌ای [[توحیدی]] است که مخلصانه به [[بندگی]] [[خداوند]] بپردازد و [[مسائل مالی]] و [[اقتصادی]] زمینه‌ساز این مهم و بر طرف کننده موانع آن است.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۳۰۱.</ref>.

آری در [[سایه]] حکومت و دولت [[مهدی منتظر]]{{ع}} بر همه جهانیان آشکار می‌شود که خیر و صلاح [[بشریت]] و [[تکامل]] مادی و [[معنوی]] آن در سایه [[رسالت]] آسمانی، و به دست اولیای [[معصوم]] او{{عم}} تحقق می‌یابد. و این همان کاری است که [[خداوند متعال]] به دست آخرین ولی خود و پایان بخش [[پیشوایان دوازده‌گانه]] یعنی حضرت مهدی آن را به انجام خواهد رساند؛ همو که خداوند [[وعده]] آمدنش را به [[امت‌ها]] داده است. چنان که جدش [[پیامبر اکرم]]{{ع}} فرموده است: و به همین سبب [[اهل آسمان]] و [[زمین]] از او [[راضی]] خواهندبود<ref>مستدرک حاکم ۴، ۴۶۵، فتن ابن حماد، ۹۹.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۴ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۴]]، ج۱۴، ص ۳۰۳.</ref>.