ابودحداح انصاری: تفاوت میان نسخه‌ها

[[کنیه]] وی را [[ابودحداحه]] نیز گفته‌اند<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۹۳.</ref>. وی از [[تیره]] [[بَلیّ]] از [[قبیله قضاعه]]<ref>ابن سعد، ج۵، ص۲۰۰ و ج۴، ص۳۷۵.</ref> و هم‌پیمان [[بنی عمرو بن عوف]] است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۹۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۰۲.</ref>. ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۱۰.</ref> گفته است: از نام و [[نسب]] او اطلاعی در دست نیست، جز اینکه [[انصاری]] و هم‌پیمان [[عمرو بن عوف]] است؛ در حالی که نام او را بیشتر [[ثابت بن دحداح بن نعیم بن غنم]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۰۳.</ref> و برخی نیز [[عمرو بن دحداح]] گفته‌اند<ref> طبرسی، ج۲، ص۱۳۷؛ ابن اثیر، ج۶، ص۹۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۰۲.</ref>.

[[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۷، ص۲۳.</ref> نزول آیه بالا را درباره امیمه دختر بشر بعید دانسته و نوشته است: بنی عمرو بن عوف از [[انصار]] و ساکن مدینه هستند و [[آیه]] یاد شده، درباره [[مهاجرت]] [[زنان]] و بعد از [[حدیبیه]] - اواخر دوران مدینه - است. بنابراین، امیمه از انصار است و نمی‌تواند از [[مهاجران]] باشد تا آیه درباره او نازل شده باشد. از این رو، گفته شده همسر امیمه، [[حسان بن دحداح]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۸، ص۲۹.</ref> یا [[ثابت بن شمراخ]]<ref>قرطبی، الجامع، ج۱۸، ص۶۱.</ref> است؛ چنان که قول مشهور نیز در [[شأن نزول]] [[آیه]] بالا، درباره [[مهاجرت]] [[ام کلثوم دختر عقبة بن ابی معیط]] دانسته شده است<ref>ابن ابی عاصم، ج۱، ص۴۳۳؛ ابن جوزی، زاد المسیر، ج۸، ص۷؛ قرطبی، ج۱۸، ص۴۹؛ ابن کثیر، ج۴، ص۳۷۴؛ سیوطی، ج۶، ص۲۰۶؛ ابن اثیر، ج۷، ص۳۷۷.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>الاصابه، ج۸، ص۲۹.</ref>، اشکال [[ابن اثیر]] را بدین‌سان توجیه کرده است که شاید [[همسر]] [[امیمه]]، غیر [[انصاری]] بوده که امیمه را از [[مدینه]] به [[مکه]] برده است و او دوباره از مکه به مدینه آمده و [[حکم]] [[مهاجر]] پیدا کرده است. این در حالی است که نام همسر امیمه را ابن اثیر، [[ثابت بن دحداح]] و ابن حجر، [[حسان بن دحداح]] دانسته است. ابن حجر<ref>الاصابه، ج۷، ص۱۰۱ و ج۱، ص۵۰۳.</ref> ثابت بن دحداح را که [[کنیه]] [[ابودحداح]] دارد، غیر از [[ابودحداح انصاری]] می‌داند و برای هر کدام شرح حال جداگانه‌ای آورده است. به همین دلیل، بر ابن عبدالبر که هردو را یکی دانسته، [[اعتراض]] کرده است؛ البته به نظر او، این هر دو انصاری و هم [[پیمان]] [[بنی عمرو بن عوف]] [[انصار]] هستند. دلیل ابن حجر بر دو نفر بودن ثابت بن دحداح -که کنیه ابودحداح دارد - و ابودحداح انصاری این است که: نقل شده ابودحداح انصاری به [[معاویه]] گفت: از [[رسول خدا]] {{صل}} شنیدم که می‌فرمود: «هر کس عهده‌دار کاری (از کارهای [[مسلمانان]] شود و در به روی مسلمانان) حاجت‌مند ببندد، [[خداوند متعال]] در [[بهشت]] را به روی او می‌بندد و هرکس همه اهتمامش [[دنیا]] باشد، خداوند - در [[آخرت]] - [[همنشینی]] من را بر او [[حرام]] خواهد کرد. به [[درستی]] که من برای خراب کردن دنیا (کوچک شمردن آن) [[مبعوث]] گشته‌ام نه برای [[آبادانی]] آن»<ref>{{متن حدیث | من ولی عملا فحجب بابه عن ذی حاجة المسلمین حجبه الله أن یلج باب الجنة و من کانت الدنیا همه حرم الله علیه جواری، فانی بعثت بخراب الدنیا و لم أبعث بعمارتها}}؛ طبرانی، ج۲۲، ص۳۰۲؛ میثمی، ج۵، ص۲۱۰.</ref>. اما این دلیل [[ابن حجر]]، بر دو نفر بودن این دو نام دلالت ندارد. چون اولاً ابن حجر گفته است: این [[روایت]] از طریق [[فضیل بن عیاض]] نقل شده است که [[سند]] این روایت به فضیل بن عیاض درست نیست و طریقی بهتر از این را [[طبرانی]] از [[جیرون بن عیسی]] نقل کرده و جیرون نیز واهی الحدیث است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۰۲.</ref>. دیگر اینکه گفته شده این روایت را [[أبو جحیفه]] برای [[معاویه]] خواند<ref>کحلانی، ج۴، ص۱۲۴.</ref>. وانگهی، تمام کسانی که شرح حال [[ابودحداح]] را آورده‌اند، میان ابودحداح و [[ثابت بن عمرو]] تفکیکی قائل نشده‌اند و اطلاعاتی را که ابن حجر جداگانه برای آن دو آورده است، تنها برای [[ابودحداح انصاری]] آورده‌اند.