جز
جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = بنی حاشد بن همدان | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== این قوم، از اعراب قحطانی<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۶۷. ر.ک: ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۲.</ref> و از شاخههای بنی حاشد بن ه...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
جز (جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع') |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
این [[قوم]]، از [[اعراب قحطانی]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۶۷. ر.ک: ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۲.</ref> و از شاخههای [[بنی حاشد بن همدان]] هستند که [[نسب]] از عُذر بن سعد بن دافع بن مالک بن جشم بن حاشد بن جشم بن خیوان (خیران) بن نوف بن أوسله (همدان) میبرند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۵؛ ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل ومؤتلفها، ص۹۶؛ سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۶۱.</ref>. از عذر بن سعد فرزندانی به نامهای أسنا، [[نمر]]، [[مدرک]] و مالک بر جای ماند که [[خاندان]] بنی عذر از [[نسل]] ایشان بخصوص أسنا و نمر – که از [[جمعیت]] بیشتری برخوردار بودند - شکل گرفت<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳.</ref>. از این [[طایفه]]، شاخهها و | این [[قوم]]، از [[اعراب قحطانی]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۶۷. ر.ک: ابنحزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۹۲.</ref> و از شاخههای [[بنی حاشد بن همدان]] هستند که [[نسب]] از عُذر بن سعد بن دافع بن مالک بن جشم بن حاشد بن جشم بن خیوان (خیران) بن نوف بن أوسله (همدان) میبرند<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۵۱۵؛ ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل ومؤتلفها، ص۹۶؛ سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۶۱.</ref>. از عذر بن سعد فرزندانی به نامهای أسنا، [[نمر]]، [[مدرک]] و مالک بر جای ماند که [[خاندان]] بنی عذر از [[نسل]] ایشان بخصوص أسنا و نمر – که از [[جمعیت]] بیشتری برخوردار بودند - شکل گرفت<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳.</ref>. از این [[طایفه]]، شاخهها و فروع بسیاری متفرع شده که از مهمترین آنها میتوان از [[نمر بن عذر]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۹۲؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۵۱۵.</ref> و شاخههایش بنی مقصّص<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱۰، ص۱۱۳۲؛ زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۴۸؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۵۸۱.</ref> و بنی سلامان<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۴۸؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۵۸۱.</ref>، [[بنی مدرک بن عذر]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۶۰.</ref>، [[بنی مالک بن عذر]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۳۱.</ref>، [[بنی حدیر بن مالک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۵۴.</ref>، [[بنی حبل بن مالک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴.</ref>، [[بنی سلامان بن أسنا]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۳۰.</ref>، [[بنی سلامان بن مدرک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۳۱.</ref>، [[بنی سلمة بن مالک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۳۸.</ref>، [[بنی سنان بن مدرک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۵۷.</ref>، [[بنی سهم بن مالک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۵۶۰.</ref> و [[بنی صعب بن مالک]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۴۱.</ref> نام برد. فروع [[طایفه]] عظیم [[بنی عذر بن سعد]] در [[یمن]] و [[عراق]] و [[شام]] متفرق بودند<ref>زرکلی، الاعلام، ج۴، ص۲۲۲. نیز ر.ک: بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۳، ص۲۸.</ref>. از مهمترین مواطن این طایفه در یمن میتوان از الموقر، الدحض، غرب أبذر، موطک و محلا یاد کرد که در کنار طایفه هنوم به [[طور]] مشترک [[زندگی]] میکردند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۷۲.</ref>. صرع، سامک و مساقط<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۱.</ref> و نیز از المحجّه تا [[حرض]] را [[سرزمین]] عذر مطره گفتهاند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۷۳.</ref>. سراة عذر و هنوم و شعب عذر<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۶۹.</ref> هم از دیگر سکونتگاههای این [[قوم]] به شمار میرفت. غرب سرزمین طایفه [[بنی شعب بن معدیکرب]] نیز، از مواطن عذر شعب -که عذر مطره از شاخههای آن است - دانسته شده است. آنان در این سرزمین، مجاور با [[آل]] [[ربیعه]] - از [[طوایف]] [[خولان]] - زندگی میکردند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۱۳.</ref>. بنی مالک بن عذر<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۳۱.</ref> و [[بنی مدرک بن عذر]] – از فروع این طایفه - هم<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۶۰؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۴۶۳.</ref>، غالباً ساکن [[عراق]] و [[شام]] و [[بنی نمر بن عذر]] – دیگر شاخه بنی عذر - در [[فسطاط]]<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۵۱۵.</ref> و نیز [[حجاز]]، همراه با زیر شاخههای خود بنی [[سلامان]] و بنی مقصص<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۵۸۱.</ref>[[منزل]] داشتند. بنی مذعور و بنی قطیف معروف به القطافات و المذاعیر نیز دیگر شاخههای این [[قوم]] بودند که در [[شعبی]] در [[مغرب]] [[سکونت]] یافتند<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳.</ref>. مطره هم از دیگر مواضعی بود که مردمانی از بنی مقصّص در کنار بنی اعمام خود [[بنی سلامان بن أسنا]] در آن سکونت داشتند<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳.</ref>. گروهی از بنی عذر هم به [[سرزمین]] بنی شعب بن معدیکرب در مغرب وارد شدند و رفته رفته با فائق آمدن بر سرزمین آنها، آن را از [[مساکن]] اختصاصی خود در این منطقه قرار دادند. این موضع در عصر [[همدانی]] (۳۳۴ [[هجری]]) «مغرب شعب» خوانده میشد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۲۱.</ref>. در این [[زمان]] بنی عذر را به حسب محل سکونتشان، «عذر شعب» و «عذر مطره» میگفتند<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۲۱.</ref>. علاوه بر [[یمن]] و شمال [[افریقا]] از [[کوفه]] نیز به عنوان یکی از منازل این قوم در دوران [[اسلامی]] یاد شده است. مؤلف کتاب «[[تاریخ کوفه]]» از بنی عذر در شمار یکی از بیست و چهار شاخه همدان که در کوفه ساکن بودند، یاد کرده است<ref>این بیست و چهار شاخه عبارتند از: حاشد، بکیل، حجور، قدم، أدران، أهنوم، راهب، شاور، خیوان، غدر، وادعة، یام، شبام، جشم، تغلب، مذکر، هبیرة، العزة، دعام، مرهبة، أرحب، شاکر، سفیان، ذبیان، بنو حریم، بنو صاع، بنو مدلج، بنو حملة، أسلم، الاقروح. (البراقی، تاریخ الکوفه، ص۲۲۶).</ref>. [[سرزمین]] بزرگ [[شام]] و بخصوص [[اردن]]<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳.</ref> هم از دیگر منازلی بود که پذیرای جمعی از بنی عذر بود. بر اساس [[نقلی]]، [[سعید بن حمره]] از جمله عذریهایی بودند که همراه با [[خانواده]] و سیصد تن از [[اقوام]] و [[خویشان]] خود به این منطقه کوچیده بودند<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۳.</ref>. | ||
از معدود [[اخبار]] [[جاهلی]] [[فرزندان]] عذر میتوان به حضور آنان در برخی از جنگهای جاهلی اشاره کرد. ابو شُعیرة (مالک) بن مُنبه بن سلمة بن مالک بن عذر از بزرگان جاهلی بنی عذر معروف به «[[غنیمة]] عذر» از جمله این افراد بود که در برخی جنگهای جاهلی حضور داشت و در یکی از همین [[جنگها]] دست خود را از دست داد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴.</ref>. مشارکت در «[[یوم]] مذاب» و [[نبرد]] با [[بنی عامر]] و [[بنیسلیم]] و قیسیها هم از دیگر [[مواقف]] این دوره است که در آن، ذکری از بنی عذر به میان آمده است<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۴.</ref>. مذاب از سرزمینهای [[سفیان بن علیان]] بود. دلیل این نبرد، [[همراهی]] جمعی از [[مردم]] و بزرگان [[بنی قیس]] با [[بنی خولان]] و [[حرکت]] به سوی صعده جهت [[کشورگشایی]] بود. [[طوایف]] [[بنی همدان]] به [[دفاع از خود]] برخاستند و با رسیدن سواران بنی قیس به حدود ارحب، و پس از انجام حملاتی در این منطقه، سفیان و همراهانش از طوایف علیان و عذر حملهای ناگهانی علیه آنان انجام دادند که به [[شکست]] قیسیها در این [[جنگ]]، و کشته و [[اسیر]] شدن بسیاری از آنان منجر شد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۴.</ref>. | از معدود [[اخبار]] [[جاهلی]] [[فرزندان]] عذر میتوان به حضور آنان در برخی از جنگهای جاهلی اشاره کرد. ابو شُعیرة (مالک) بن مُنبه بن سلمة بن مالک بن عذر از بزرگان جاهلی بنی عذر معروف به «[[غنیمة]] عذر» از جمله این افراد بود که در برخی جنگهای جاهلی حضور داشت و در یکی از همین [[جنگها]] دست خود را از دست داد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱۴.</ref>. مشارکت در «[[یوم]] مذاب» و [[نبرد]] با [[بنی عامر]] و [[بنیسلیم]] و قیسیها هم از دیگر [[مواقف]] این دوره است که در آن، ذکری از بنی عذر به میان آمده است<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۴.</ref>. مذاب از سرزمینهای [[سفیان بن علیان]] بود. دلیل این نبرد، [[همراهی]] جمعی از [[مردم]] و بزرگان [[بنی قیس]] با [[بنی خولان]] و [[حرکت]] به سوی صعده جهت [[کشورگشایی]] بود. [[طوایف]] [[بنی همدان]] به [[دفاع از خود]] برخاستند و با رسیدن سواران بنی قیس به حدود ارحب، و پس از انجام حملاتی در این منطقه، سفیان و همراهانش از طوایف علیان و عذر حملهای ناگهانی علیه آنان انجام دادند که به [[شکست]] قیسیها در این [[جنگ]]، و کشته و [[اسیر]] شدن بسیاری از آنان منجر شد<ref>حسن بن احمد همدانی، الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۴۴.</ref>. | ||