خیار بن مرثد تجیبی ابذوی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۱

آشنایی اجمالی

با توجه به نسبتش، به احتمال از شاخه بنوابذی^[۱] بن عدی بن اشرس^[۲] از تیره بنی‌سکون، از قبیله کنده^[۳] از قبایل یمنی^[۴] است. از آنجا که عدی و سعد، فرزندان اشرس به نام مادرشان، تجیب، منسوب شده‌اند^[۵]، او نیز به «تجیبی» معروف است. خیار احتمالا فرزند مرثد بن عبدالله ابذوی است که بنا به نقل ابن کلبی^[۶] طی وفدی به حضور پیامبر(ص) آمد؛ هر چند هیچ یک از منابع موجود نام او را در شمار صحابه نیاورده‌اند. احتمال دیگر درباره نسبت خانوادگی خیار این است که او برادر حیوة بن مرثد تجیبی باشد که مانند خیار در فتح مصر (سال ۱۹) حضور داشته است^[۷]؛ اگرچه سیوطی^[۸] با ملاحظه شباهت رسم‌الخط نام آن دو احتمال داده حیوة، تصحیف شده خیار باشد، اما با توجه به تفاوت نسبی مطالب موجود در شرح حال آن دو نمی‌توان احتمال مورد نظر سیوطی را پذیرفت.

بنا به نقل ابن یونس^[۹]، خیار در فتح مصر به عنوان یکی از فرماندهان سپاه شرکت داشت. با توجه به فتح مصر در سال ۱۸ هجری^[۱۰]، ابن حجر^[۱۱] نام او را در قسم سوم الاصابه (مخضرمین) آورده است. ابن عساکر^[۱۲] نیز او را از فرماندهان سپاه معاویة بن حدیج می‌داند که در اول رمضان سال ۳۶ هجری از سوی وی برای تصرف مصر از دست کارگزار امیرمؤمنان علی(ع) اعزام شده بودند، می‌داند. از زندگانی خیار اطلاع دیگری در دست نیست.^[۱۳]

جستارهای وابسته

منابع

قلیچ، رسول، مقاله «خیار بن مرثد تجیبی أبذوی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ تصحیف شده به بذی، ر.ک: سمعانی، الأنساب، ج۱، ص۷۱.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۹.
↑ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۹.
↑ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۶۵.
↑ ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۰۹.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۱۲۲.
↑ بنگرید: مدخل خیرة بن مرثد.
↑ سیوطی، حسن المحاضرة فی أخبار مصر والقاهرة، ج۱، ص۱۵۶.
↑ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۵۸؛ و از او ابن ماکولا، الإکمال، ج۲، ص۴۰.
↑ ابن عبدالحکم، فتوح مصر و أخبارها، ص۱۲۷.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۰۷.
↑ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۵۰، ص۲۵۸.
↑ قلیچ، رسول، مقاله «خیار بن مرثد تجیبی أبذوی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۶۱.

[1] تصحیف شده به بذی، ر.ک: سمعانی، الأنساب، ج۱، ص۷۱.

[2] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۹.

[3] ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۹.

[4] ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۶۵.

[5] ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۰۹.

[6] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۱۲۲.

[7] بنگرید: مدخل خیرة بن مرثد.

[8] سیوطی، حسن المحاضرة فی أخبار مصر والقاهرة، ج۱، ص۱۵۶.

[9] ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۵۸؛ و از او ابن ماکولا، الإکمال، ج۲، ص۴۰.

[10] ابن عبدالحکم، فتوح مصر و أخبارها، ص۱۲۷.

[11] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۰۷.

[12] ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۵۰، ص۲۵۸.

[13] قلیچ، رسول، مقاله «خیار بن مرثد تجیبی أبذوی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۶۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

@@ خط ۶: / خط ۶: @@
 }}
 == آشنایی اجمالی ==
-با توجه به نسبتش، به احتمال از شاخه بنوابذی<ref>تصحیف شده به بذی، ر.ک: سمعانی، الأنساب، ج۱، ص۷۱.</ref> [[بن عدی بن اشرس]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۹.</ref> از تیره بنی‌سکون، از [[قبیله کنده]]<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۹.</ref> از [[قبایل یمنی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۶۵.</ref> است. از آنجا که عدی و سعد، [[فرزندان]] اشرس به نام مادرشان، تجیب، منسوب شده‌اند<ref>ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۰۹.</ref>، او نیز به «تجیبی» معروف است. خیار احتمالا فرزند [[مرثد بن عبدالله ابذوی]] است که بنا به نقل [[ابن کلبی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۱۲۲.</ref> طی وفدی به حضور [[پیامبر]]{{صل}} آمد؛ هر چند هیچ یک از منابع موجود نام او را در شمار [[صحابه]] نیاورده‌اند. احتمال دیگر درباره نسبت [[خانوادگی]] خیار این است که او [[برادر]] [[حیوة بن مرثد تجیبی]] باشد که مانند خیار در [[فتح مصر]] (سال ۱۹) حضور داشته است<ref>بنگرید: مدخل خیرة بن مرثد.</ref>؛ اگرچه [[سیوطی]]<ref>سیوطی، حسن المحاضرة فی أخبار مصر والقاهرة، ج۱، ص۱۵۶.</ref> با ملاحظه شباهت رسم‌الخط نام آن دو احتمال داده حیوة، [[تصحیف]] شده خیار باشد، اما با توجه به تفاوت نسبی مطالب موجود در شرح حال آن دو نمی‌توان احتمال مورد نظر سیوطی را پذیرفت.
+با توجه به نسبتش، به احتمال از شاخه [[بنوابذی]]<ref>تصحیف شده به بذی، ر.ک: سمعانی، الأنساب، ج۱، ص۷۱.</ref> بن عدی بن اشرس<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۱۹.</ref> از تیره بنی‌سکون، از [[قبیله کنده]]<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۹.</ref> از [[قبایل یمنی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۶۵.</ref> است. از آنجا که عدی و سعد، [[فرزندان]] اشرس به نام مادرشان، تجیب، منسوب شده‌اند<ref>ابن سلام، کتاب النسب، ص۳۰۹.</ref>، او نیز به «تجیبی» معروف است. خیار احتمالا فرزند [[مرثد بن عبدالله ابذوی]] است که بنا به نقل [[ابن کلبی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۱۲۲.</ref> طی وفدی به حضور [[پیامبر]]{{صل}} آمد؛ هر چند هیچ یک از منابع موجود نام او را در شمار [[صحابه]] نیاورده‌اند. احتمال دیگر درباره نسبت [[خانوادگی]] خیار این است که او [[برادر]] [[حیوة بن مرثد تجیبی]] باشد که مانند خیار در [[فتح مصر]] (سال ۱۹) حضور داشته است<ref>بنگرید: مدخل خیرة بن مرثد.</ref>؛ اگرچه [[سیوطی]]<ref>سیوطی، حسن المحاضرة فی أخبار مصر والقاهرة، ج۱، ص۱۵۶.</ref> با ملاحظه شباهت رسم‌الخط نام آن دو احتمال داده حیوة، [[تصحیف]] شده خیار باشد، اما با توجه به تفاوت نسبی مطالب موجود در شرح حال آن دو نمی‌توان احتمال مورد نظر سیوطی را پذیرفت.
 بنا به نقل [[ابن یونس]]<ref>ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۵۸؛ و از او ابن ماکولا، الإکمال، ج۲، ص۴۰.</ref>، خیار در فتح مصر به عنوان یکی از [[فرماندهان سپاه]] شرکت داشت. با توجه به فتح مصر در [[سال ۱۸ هجری]]<ref>ابن عبدالحکم، فتوح مصر و أخبارها، ص۱۲۷.</ref>، [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۰۷.</ref> نام او را در قسم سوم [[الاصابه]] ([[مخضرمین]]) آورده است. [[ابن عساکر]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۵۰، ص۲۵۸.</ref> نیز او را از فرماندهان سپاه [[معاویة بن حدیج]] می‌داند که در اول [[رمضان]] [[سال ۳۶ هجری]] از سوی وی برای [[تصرف]] [[مصر]] از دست [[کارگزار]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} اعزام شده بودند، می‌داند. از زندگانی خیار اطلاع دیگری در دست نیست.<ref>[[رسول قلیچ|قلیچ، رسول]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «خیار بن مرثد تجیبی أبذوی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۶۱.</ref>