پرش به محتوا

امامه بنت ابی‌العاص: تفاوت میان نسخه‌ها

برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۵۳: خط ۵۳:


مادر اُمامه [[زینب دختر رسول خدا]]{{صل}} و پدرش [[ابوالعاص]]<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۶، ص۳۶۹، ح۱؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۸، ص۲۵۸، ح۱۶۹ ({{متن حدیث|... وَ أُمُّهَا زَيْنَبُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ...}}).</ref> ـ خواهرزاده [[حضرت خدیجه]] و پسرخاله زینب ـ است<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۶، ص۱۸۵؛ ابن سیدالناس، عیون الاثر، ج۲، ص۳۵۷.</ref> که نسب او از راه جدش ربیع بن عبدالعزی بن عبد شمس بن عبد مناف به عبد مناف می‌رسد<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۳۲.</ref>؛ بنابراین از سوی پدر و مادر قرشی شمرده می‌شود. امامه به لحاظ [[معنوی]] و [[اجتماعی]] جایگاه برجسته‌ای داشت. این نکته نشانه‌های فراوانی دارد که در اینجا به چند نمونه اشاره می‌شود:
مادر اُمامه [[زینب دختر رسول خدا]]{{صل}} و پدرش [[ابوالعاص]]<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۶، ص۳۶۹، ح۱؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۸، ص۲۵۸، ح۱۶۹ ({{متن حدیث|... وَ أُمُّهَا زَيْنَبُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ...}}).</ref> ـ خواهرزاده [[حضرت خدیجه]] و پسرخاله زینب ـ است<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۶، ص۱۸۵؛ ابن سیدالناس، عیون الاثر، ج۲، ص۳۵۷.</ref> که نسب او از راه جدش ربیع بن عبدالعزی بن عبد شمس بن عبد مناف به عبد مناف می‌رسد<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۳۲.</ref>؛ بنابراین از سوی پدر و مادر قرشی شمرده می‌شود. امامه به لحاظ [[معنوی]] و [[اجتماعی]] جایگاه برجسته‌ای داشت. این نکته نشانه‌های فراوانی دارد که در اینجا به چند نمونه اشاره می‌شود:
# او بخشی از دوران [[تربیتی]] را در دامن [[پیامبر]]{{صل}} گذرانید و مورد علاقه آن حضرت بود؛ حتی آن گرامی گاهی در [[نماز]] وی را بر شانه خود می‌‌نهاد<ref>ابن طلحه شافعی، مطالب السئول فی مناقب آل الرسول، ص۲۲۱.</ref> و در [[رکوع]] و [[سجود]] بر [[زمین]] می‌گذاشت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۳۲.</ref>؛ گاهی نیز علاقه خود به ایشان را ابراز می‌‌کرد؛ چنان‌که به گزارش [[ابن حجر نجاشی]] [[پادشاه]] [[حبشه]] هدیه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} فرستاده بود که انگشتری از طلا و نگین [[حبشی]] نیز در میان آن بود و حضرت آن را به اُمامه واگذاشت<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه، ج۸، ص۲۵.</ref>. او به سبب همین نکته‌ها نزد [[مسلمانان]] مورد [[احترام]] بود.
# او بخشی از دوران [[تربیتی]] را در دامن [[پیامبر]]{{صل}} گذرانید و مورد علاقه آن حضرت بود؛ حتی آن گرامی گاهی در [[نماز]] وی را بر شانه خود می‌‌نهاد<ref>ابن طلحه شافعی، مطالب السئول فی مناقب آل الرسول، ص۲۲۱.</ref> و در [[رکوع]] و [[سجود]] بر [[زمین]] می‌گذاشت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۳۲.</ref>؛ گاهی نیز علاقه خود به ایشان را ابراز می‌‌کرد؛ چنان‌که به گزارش [[ابن حجر]]، [[نجاشی پادشاه حبشه]] هدیه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} فرستاده بود که انگشتری از طلا و نگین [[حبشی]] نیز در میان آن بود و حضرت آن را به اُمامه واگذاشت<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه، ج۸، ص۲۵.</ref>. او به سبب همین نکته‌ها نزد [[مسلمانان]] مورد [[احترام]] بود.
# [[حضرت زهرا]]{{س}} با [[شناختی]] که از کفایت و [[تدبیر]] او داشت، [[ازدواج]] با او را به [[امیرمؤمنان]]{{ع}} توصیه کرد تا پس از ایشان<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۷۸۹؛ ابن اثیر جزری، اسدالغابه، ج۶، ص۲۲.</ref> برای [[فرزندان]] او مادری کند و در این باره فرمود: «او دختر خواهرم است و به فرزندانم دلسوز است<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۱۷، ح۴۹ ({{متن حدیث|قَالَتْ: بِنْتَ أُخْتِي وَ تَحَنَّنُ عَلَى وُلْدِي}}).</ref> و با فرزندانم همانند من [[رفتار]] می‌کند»<ref>محمد بن حسن فتال، روضة الواعظین، ج۱، ص۳۴۸؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۲۸، ص۳۰۴.</ref>. این نکته‌ها [[نشانه]] شایستگی همه‌جانبه اُمامه است؛ زیرا کسی که بتواند برای حسنین و [[زینب]]{{عم}} همانند حضرت زهرا رفتار و مادری کند باید [[خردمند]] با [[معنویت]] و با لیاقت باشد.
# [[حضرت زهرا]]{{س}} با [[شناختی]] که از کفایت و [[تدبیر]] او داشت، [[ازدواج]] با او را به [[امیرمؤمنان]]{{ع}} توصیه کرد تا پس از ایشان<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۷۸۹؛ ابن اثیر جزری، اسدالغابه، ج۶، ص۲۲.</ref> برای [[فرزندان]] او مادری کند و در این باره فرمود: «او دختر خواهرم است و به فرزندانم دلسوز است<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۱۷، ح۴۹ ({{متن حدیث|قَالَتْ: بِنْتَ أُخْتِي وَ تَحَنَّنُ عَلَى وُلْدِي}}).</ref> و با فرزندانم همانند من [[رفتار]] می‌کند»<ref>محمد بن حسن فتال، روضة الواعظین، ج۱، ص۳۴۸؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۲۸، ص۳۰۴.</ref>. این نکته‌ها [[نشانه]] شایستگی همه‌جانبه اُمامه است؛ زیرا کسی که بتواند برای حسنین و [[زینب]]{{عم}} همانند حضرت زهرا رفتار و مادری کند باید [[خردمند]] با [[معنویت]] و با لیاقت باشد.
# نام او در ردیف راویان حدیث ثبت شده<ref>برای نمونه، به یک مورد بسنده می‌شود: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۶، ص۳۶۹، ح۱.</ref> که از [[معرفت]] و کمال عقلی او حکایت می‌کند. وانگهی [[دفاع]] او از امیرمؤمنان{{ع}} و خطاب وی و [[لیلا]] دختر [[مسعود]] به [[ابن ملجم]] پس از ضربت زدن به [[امام]] با این تعبیر که «تو با این کار خود هیچ ضرری به امام نمی‌زنی»<ref>احمد بن یحی بلاذری، انساب الأشراف، ج۲، ص۴۹۵-۴۹۶ ({{عربی|... بَكَيْنَ عَلَيْهِ؛ وَ قُلْنَ: يَا عَدُوَّ اللَّهِ لَا بَأْسَ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ}}).</ref> از معرفت و لیاقت او حکایت می‌کند.
# نام او در ردیف راویان حدیث ثبت شده<ref>برای نمونه، به یک مورد بسنده می‌شود: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۶، ص۳۶۹، ح۱.</ref> که از [[معرفت]] و کمال عقلی او حکایت می‌کند. وانگهی [[دفاع]] او از امیرمؤمنان{{ع}} و خطاب وی و [[لیلا]] دختر [[مسعود]] به [[ابن ملجم]] پس از ضربت زدن به [[امام]] با این تعبیر که «تو با این کار خود هیچ ضرری به امام نمی‌زنی»<ref>احمد بن یحی بلاذری، انساب الأشراف، ج۲، ص۴۹۵-۴۹۶ ({{عربی|... بَكَيْنَ عَلَيْهِ؛ وَ قُلْنَ: يَا عَدُوَّ اللَّهِ لَا بَأْسَ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ}}).</ref> از معرفت و لیاقت او حکایت می‌کند.
۲۲۴٬۷۸۹

ویرایش