←زندگی دنیایی و حیات پاکیزه
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
== [[زندگی]] دنیایی و حیات [[پاکیزه]] == | == [[زندگی]] دنیایی و حیات [[پاکیزه]] == | ||
در دنیا میتوان به حیات طیّب رسید؛ ولی حیات طیّب نمیتواند حیات دنیایی (زرق و برق دنیا و [[رفاه]] مادی) باشد، به چند دلیل: | در دنیا میتوان به حیات طیّب رسید؛ ولی حیات طیّب نمیتواند حیات دنیایی (زرق و برق دنیا و [[رفاه]] مادی) باشد، به چند دلیل: | ||
# برای رسیدن به دنیا و رفاه آن، [[حُسن]] فاعلی شرط نیست، چنانکه [[خدای سبحان]] [[دنیا]] و نعمتهای مادی آن را به [[کافران]] نیز داده و میدهد، حالآنکه آیۀ مورد بحث شرط رسیدن به [[حیات طیب]] را ایمان و عمل صالح ( | # برای رسیدن به دنیا و رفاه آن، [[حُسن]] فاعلی شرط نیست، چنانکه [[خدای سبحان]] [[دنیا]] و نعمتهای مادی آن را به [[کافران]] نیز داده و میدهد، حالآنکه آیۀ مورد بحث شرط رسیدن به [[حیات طیب]] را ایمان و عمل صالح (حسن فعلی و فاعلی) میداند: {{متن قرآن|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً}}. | ||
# [[انسان]] تا در دنیا زندگی میکند، در [[رنج]] و [[درد]] و [[گرفتاری]] است، چون خدایی که عالم، [[آدم]] و پیوند این دو را آفرید، [[سوگند]] یاد کرد که [[انسان]] را در رنج و [[زحمت]] آفریدم: {{متن قرآن|لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ}}<ref>«که بیگمان انسان را در رنج آفریدهایم» سوره بلد، آیه ۴.</ref> پس [[بشر]] تا زنده است، نباید [[امید]] | # [[انسان]] تا در دنیا زندگی میکند، در [[رنج]] و [[درد]] و [[گرفتاری]] است، چون خدایی که عالم، [[آدم]] و پیوند این دو را آفرید، [[سوگند]] یاد کرد که [[انسان]] را در رنج و [[زحمت]] آفریدم: {{متن قرآن|لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ}}<ref>«که بیگمان انسان را در رنج آفریدهایم» سوره بلد، آیه ۴.</ref> پس [[بشر]] تا زنده است، نباید [[امید]] راحتی مطلق و زندگی بیزحمت را در دنیا داشته باشد؛ زیرا دنیا خانۀ [[تکلیف]] و تحصیل معاش و [[سعادت]] [[معاد]] است که با زحمتهای [[مالی]]، [[علمی]] و عملی همراه است. | ||
# [[سخن]] [[نورانی]] [[امیر مؤمنان]]، [[حضرت علی]]{{ع}} درباره [[دنیا]] که {{متن حدیث|دَارٌ بِالْبَلَاءِ مَحْفُوفَةٌ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۶.</ref> روشن مینماید که [[دنیا]] از آن جهت که دنیاست، [[شایستگی]] طیّب شدن را ندارد، چون خانهای که همۀ جهاتِ درون و بیرونش به [[دشواری]] و [[آزمون الهی]] پیچیده است، چگونه میتواند طیّب باشد، پس مراد از روایاتی همچون {{متن حدیث|الدُّنْيَا مَزْرَعَةُ الْآخِرَةِ}}<ref>تنبیه الخواطر ونزهة النواظر، ج۱، ص۱۸۳؛ عوالی اللئالی، ج۱، ص۲۶۷.</ref>، {{متن حدیث|الدُّنْيَا... مَسْجِدُ أَحِبَّاءِ اللَّهِ وَ مُصَلَّی مَلَائِكَةِ اللَّهِ وَ مَهْبِطُ وَحْيِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ}}<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۳۱.</ref> آن است که ثمرۀ این مزرعه، طیّب است و میتوان با این ظرف به | # [[سخن]] [[نورانی]] [[امیر مؤمنان]]، [[حضرت علی]]{{ع}} درباره [[دنیا]] که {{متن حدیث|دَارٌ بِالْبَلَاءِ مَحْفُوفَةٌ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۲۶.</ref> روشن مینماید که [[دنیا]] از آن جهت که دنیاست، [[شایستگی]] طیّب شدن را ندارد، چون خانهای که همۀ جهاتِ درون و بیرونش به [[دشواری]] و [[آزمون الهی]] پیچیده است، چگونه میتواند طیّب باشد، پس مراد از روایاتی همچون {{متن حدیث|الدُّنْيَا مَزْرَعَةُ الْآخِرَةِ}}<ref>تنبیه الخواطر ونزهة النواظر، ج۱، ص۱۸۳؛ عوالی اللئالی، ج۱، ص۲۶۷.</ref>، {{متن حدیث|الدُّنْيَا... مَسْجِدُ أَحِبَّاءِ اللَّهِ وَ مُصَلَّی مَلَائِكَةِ اللَّهِ وَ مَهْبِطُ وَحْيِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ}}<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۳۱.</ref> آن است که ثمرۀ این مزرعه، طیّب است و میتوان با این ظرف به مقامات معنوی رسید؛ وگرنه مزرعه همیشه با [[رنج]] و [[زحمت]] همراه است، چنانکه [[حقیقت دنیا]] نیز [[لهو و لعب]] است: {{متن قرآن|إِنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ}}<ref>«زندگانی این جهان تنها بازیچه و سرگرمی است» سوره محمد، آیه ۳۶.</ref>. | ||
[[علامه طباطبایی]] ذیل [[آیه]] مورد بحث گفتار لطیفی دارد که [[خدا]] به مؤمنِ [[نیکوکار]] [[حیات]] طیّب میدهد؛ نه آنکه [[زندگی]] دنیاییاش را به [[حیات]] طیّب بدل سازد<ref>المیزان، ج۱۲، ص۳۴۱-۳۴۲.</ref>. | [[علامه طباطبایی]] ذیل [[آیه]] مورد بحث گفتار لطیفی دارد که [[خدا]] به مؤمنِ [[نیکوکار]] [[حیات]] طیّب میدهد؛ نه آنکه [[زندگی]] دنیاییاش را به [[حیات]] طیّب بدل سازد<ref>المیزان، ج۱۲، ص۳۴۱-۳۴۲.</ref>. | ||
حاصل آنکه رسیدن به حیات طیّب در دنیا با طیّب شدن حیات [[دنیایی]] فرق دارد: اوّلی (رسیدن به حیات طیّب در دنیا) شدنی است و [[انسان]] میتواند در دنیا با [[ایمان]] و [[عمل صالح]] به | حاصل آنکه رسیدن به حیات طیّب در دنیا با طیّب شدن حیات [[دنیایی]] فرق دارد: اوّلی (رسیدن به حیات طیّب در دنیا) شدنی است و [[انسان]] میتواند در دنیا با [[ایمان]] و [[عمل صالح]] به زندگی پاکیزه برسد، چون اولاً حیات طیّب به [[بهشت]] اختصاص ندارد و ثانیاً با [[معارف اعتقادی]]، [[اخلاقی]] و اوصاف کمالی ـ همچون [[معرفت]] و [[قناعت]] ـ میتوان در دنیا به حیات [[پاکیزه]] رسید؛ اما دومی (طیّب شدن حیات دنیایی) شدنی نیست؛ زیرا مصادیق حیات طیّب همچون قناعت، معرفت و [[التزام]] به [[احکام الهی]]، وابسته به روح انسان و اموری [[معنوی]] و مجرّدند که فقط ظرف تحقّق آنها، با بدنی است که آن بدن در دنیاست؛ وگرنه روح انسانی ـ همچون معارف و [[علوم]] ـ [[زمان]] و مکانبردار نیست و به همین سبب، حیات طیّب با دنیا و بدن مادی انسان که همواره با رنج و زحمت همراه است، پیوند ندارد. | ||
گفتنی است که مراد از [[دنیا]] و [[زندگی]] آن، اموری همچون [[زمین]]، [[آسمان]]، دریا، صحرا، آب، | گفتنی است که مراد از [[دنیا]] و [[زندگی]] آن، اموری همچون [[زمین]]، [[آسمان]]، دریا، صحرا، آب، درخت و... نیست؛ زیرا اینها [[نعمت]] و [[آیت]] الهیاند که [[خدا]] از آنها با عظمت یاد کرده و دنیای [[ممدوح]]، تجارتخانۀ [[اولیا]] و [[مسجد]] [[دوستان]] خداست<ref>ر.ک: نهج البلاغه، حکمت ۱۳۱.</ref>. مراد از دنیای مذموم، همان اعتباریات [[دنیایی]]، [[وابستگی]] و دلبستگی به جاه و [[پست]] و [[مقام]] است که [[قرآن کریم]] از آنها به [[بازی]]، سرگرمی، زینتخواهی، [[تفاخر]] و [[تکاثر]] در [[ثروت]] و فرزند یاد میکند: {{متن قرآن|أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ}}<ref>«زندگانی این جهان بازیچه و سرگرمی و زیور و نازشی است میان شما و افزونخواهی در داراییها و فرزندان است» سوره حدید، آیه ۲۰.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[تفسیر تسنیم (کتاب)|تفسیر تسنیم]]، ج۴۷، ص۳۶۳ ـ ۳۶۵.</ref> | ||
== آثار حیات طیب == | == آثار حیات طیب == | ||