پرش به محتوا

بنی ضبه: تفاوت میان نسخه‌ها

۸٬۶۳۸ بایت اضافه‌شده ،  ۱۲ آوریل
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۵۷: خط ۵۷:


از لحاظ [[دینی]] و باورهای مذهبی نیز، [[آیین]] [[بت‌پرستی]]، دینی رایج در میان بنی ضبه به شمار می‌رفت و آنان همراه با قبایل [[تیم]]، عدی، [[عکل]] و ثور، [[بت]] «شُمْس» را [[معبود]] خود قرار داده بودند<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۳۱۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۹۳-۴۹۴؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۶۲.</ref>. این بت که تیره [[بنی اسید بن عمرو بن تمیم]] عهده‌دار تولیت آن بودند، با [[ظهور اسلام]] به دستور [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} و به دست یکی از [[تمیمیان]] به نام [[هند بن ابی‌هاله]] نابود شد<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۳۱۶؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۶۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
از لحاظ [[دینی]] و باورهای مذهبی نیز، [[آیین]] [[بت‌پرستی]]، دینی رایج در میان بنی ضبه به شمار می‌رفت و آنان همراه با قبایل [[تیم]]، عدی، [[عکل]] و ثور، [[بت]] «شُمْس» را [[معبود]] خود قرار داده بودند<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۳۱۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۹۳-۴۹۴؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۶۲.</ref>. این بت که تیره [[بنی اسید بن عمرو بن تمیم]] عهده‌دار تولیت آن بودند، با [[ظهور اسلام]] به دستور [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} و به دست یکی از [[تمیمیان]] به نام [[هند بن ابی‌هاله]] نابود شد<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۳۱۶؛ حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۶۲.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
==بنی ضبه و [[پیامبر اکرم]]{{صل}}==
به نظر می‌رسد که با توجه به جغرافیای سرزمینی بنی ضبه و [[سکونت]] بیشتر آنها در نجد و تهامه، آنان نیز همچون بسیاری از [[قبایل عرب]] تا پیش از [[فتح مکه]] در [[سال هشتم هجری]] استقبال چندانی از [[پذیرش اسلام]] از خود نشان ندادند؛ چندان که پیش از فتح مکه و فرا رسیدن [[عام الوفود]] از میان [[قوم]] بزرگ [[ضبه]]، تنها نام دو تن<ref>البته منابع از افراد دیگری از این قوم هم به عنوان صحابی پیامبر{{صل}} نام برده‌اند که از جمله ایشان می‌توان به اسامی سلمان بن عامر بن اوس، (طبقات خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۸۲؛ فسوی، المعرفة و التاریخ، ج۱، ص۳۲۱؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۶۳۲) اسامة بن اخذر شقری (قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۳۰۶) و منجاب بن راشد بن اصرم ضبی (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۴۸۹) اشاره کرد. اما از آنجا که منابع صحابه‌نگار، از حضور این اصحاب در وقایع و جنگ‌های دوران نبی خاتم{{صل}} ذکری به میان نیاورده‌اند، این احتمال تقویت می‌شود که پذیرش اسلام آنها بعد از فتح مکه و عام الوفود بوده باشد.</ref> از آنها در شمار [[صحابی رسول خدا]]{{صل}} به ثبت رسیده است که علفاء بن مرّ (مرّة) بن عائذه [[ضبی]] یکی از آنها بود. او در [[سریه موته]] در [[سال ششم هجرت]] مشارکت داشت و در این [[جنگ]] به [[شهادت]] رسید<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۱، ص۱۲۶.</ref>. [[هوبجة بن بجیر بن عامر ضبی]] هم دیگر [[صحابی]] [[شهید]] ضبه در [[نبرد موته]] بود<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۶۴۴.</ref> که هیچگاه پیکر او پیدا نشد<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۵.</ref>.
با آغاز [[سال نهم هجری]] (عام الوفود) و سرازیر شدن هیئات مختلف قبایل عرب به [[مدینه]]، هیأتی سه نفره از [[بنی ضبه]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۴۶.</ref> -که [[عبدالحارث بن زید بن صفوان صباحی]] از جمله ایشان بود،- به مدینه وارد شدند و اظهار [[مسلمانی]] کردند. نقل است که پس از این دیدار، [[رسول خدا]]{{صل}} نام عبدالحارث را به عبدالله [[تغییر]] داد<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۹؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۱۶۰. برخی منابع از او با نام و نسب «عبدالله بن حارث بن زید صباحی» یاد کرده‌اند. (دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۳، ص۱۴۴۴؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۸۸۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۰۱)</ref>. [[حلیس بن زید بن صفوان صحابی]] را هم از دیگر وفودکنندگان بر حضرت بر شمردند و آورده‌اند که او بعد از [[وفد]] برادرش [[حارث بن زید بن صفوان]] نزد [[پیامبر]]{{صل}} رفت و حضرت در این دیدار برای او کرده است<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۲۵.</ref>.
علاوه بر [[اخبار]] وفود این [[قوم]]، روایتی هم از [[امام صادق]]{{ع}} در دست است که ایشان به نقل از [[پدران]] خود از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} از ورود گروهی از بنی‌‌ضبه به [[مدینه]] در [[سال ششم هجری]] خبر دادند و فرمودند: این عده، پس از [[تشرّف]] به محضر [[رسول خدا]]{{صل}}، ضمن [[شکایت]] از [[بیماری]] خود، از آن [[بزرگوار]] کمک خواستند. پیامبر{{صل}} از آنان خواست چند روزی در مدینه بمانند تا با [[مراقبت]] [[مسلمانان]] بهبود یابند و بتوانند در سریه‌های بعدی با مسلمانان [[همراهی]] کنند؛ ولی آنان مایل بودند در خارج مدینه جای گیرند. رسول خدا{{صل}} پس از پذیرش خواسته آنان، به تنی چند از مسلمانان [[مأموریت]] داد تا مقداری از شتران [[بیت]] ‌المال را در چراگاه اطراف مدینه نگه دارند و از شیر آنها، [[بیماران]] بنی‌‌ضبه را [[پذیرایی]] و [[پرستاری]] کنند. آنان با [[حمایت]] پیامبر{{صل}} در مدتی کوتاه [[سلامت]] خود را بازیافتند؛ اما به جای [[قدردانی]]، سه تن از نگهبانانِ شترها را کشتند و شتران را به [[سرقت]] بردند. هنگامی که این خبر ناگوار به پیامبر{{صل}} رسید، علی{{ع}} را [[مأمور]] [[دستگیری]] آنان کرد. [[امیرمؤمنان]]{{ع}} این [[خطاکاران]] را تعقیب و بازداشت نمود و به حضور پیامبر{{صل}} آورد. در این لحظه [[پیک وحی]] نازل شد و با [[نزول آیه]] ۳۳ سوره مائده{{متن قرآن|إِنَّمَا جَزَٰٓؤُا۟ ٱلَّذِينَ يُحَارِبُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَسْعَوْنَ فِى ٱلْأَرْضِ فَسَادًا أَن يُقَتَّلُوٓا۟ أَوْ يُصَلَّبُوٓا۟ أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِّنْ خِلَـٰفٍ أَوْ يُنفَوْا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ ذَٰلِكَ لَهُمْ خِزْىٌۭ فِى ٱلدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«کیفر کسانی که با خداوند و پیامبرش به جنگ برمی‌خیزند و در زمین به تبهکاری می‌کوشند جز این نیست که کشته یا به دار آویخته شوند یا دست‌ها و پاهایشان ناهمتا بریده شود یا از سرزمین خود تبعید گردند؛ این (کیفرها) برای آنان خواری در این جهان است و در جهان واپسین عذابی سترگ خواهند داشت» سوره مائده، آیه ۳۳.</ref>، آنان را [[محارب]] دانست و [[حکم]] آنان را که [[اعدام]] یا قطع دست و پا در جهت مخالف هم یا [[تبعید]] از [[سرزمین]] خود بود، به [[پیامبر]]{{صل}} [[ابلاغ]] کرد. [[نبی]] [[خدا]]{{صل}} نیز، با قطع یک دست و یک پا در جهت مخالف هم، [[حکم خدا]] را درباره آنان جاری کرد<ref>کلینی، الکافی، ج۷، ص۲۴۵؛ قاضی نعمان، دعائم الاسلام، ج۲، ص۴۷۶-۴۷۷؛ محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر عیاشی، ج۱، ص۳۱۴ فیض کاشانی، تفسیر صافی، ج۲، ص۳۱. برخی نقل‌ها هم از نزول این آیه در شأن دیگر مردمان دانسته‌اند. (واقدی، المغازی، ج۲، ص۵۶۹-۵۷۱؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۵۰۵.)</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۱٬۲۴۸

ویرایش