آیه اذن واعیة از دیدگاه اهل سنت: تفاوت میان نسخهها
←شأن نزول آیه
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
در [[غایة المرام]] شانزده حدیث در این زمینه از طرق شیعه و [[اهل سنت]] نقل شده است و [[محدث بحرانی]] در [[تفسیر البرهان]] از [[محمد بن عباس]] نقل میکند که در این باره سی حدیث از طرق [[عامه]] و [[خاصه]] نقل شده است<ref>بحرانی، هاشم بن سلیمان،البرهان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۴۷۰.</ref> و این فضیلتی است بزرگ برای امیرالمؤمنین{{ع}} بود و به همین دلیل بعد از او در مشکلاتی که برای [[جامعه اسلامی]] در مسائل [[علمی]] پیش میآمد موافقان و مخالفان به آن حضرت پناه برده و حل مشکل را از ایشان مطلب میکردند<ref>نک: مکارم شیرازی، ناصر،تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۴۴۳؛ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، ج۱۰، ص۹۸؛ همو، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، ج۱۰، ص۵۱۹؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان، ج۱۹، ص۳۹۴؛ فخر رازی، التفسیرالکبیر، ج۳۰، ص۶۲۴؛ حویزی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ج۵، ص۴۰۲.</ref>.<ref>جمعی از نویسندگان، [[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگنامه علوم قرآنی]]، برگرفته از مقاله «آیه گوش».</ref> | در [[غایة المرام]] شانزده حدیث در این زمینه از طرق شیعه و [[اهل سنت]] نقل شده است و [[محدث بحرانی]] در [[تفسیر البرهان]] از [[محمد بن عباس]] نقل میکند که در این باره سی حدیث از طرق [[عامه]] و [[خاصه]] نقل شده است<ref>بحرانی، هاشم بن سلیمان،البرهان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۴۷۰.</ref> و این فضیلتی است بزرگ برای امیرالمؤمنین{{ع}} بود و به همین دلیل بعد از او در مشکلاتی که برای [[جامعه اسلامی]] در مسائل [[علمی]] پیش میآمد موافقان و مخالفان به آن حضرت پناه برده و حل مشکل را از ایشان مطلب میکردند<ref>نک: مکارم شیرازی، ناصر،تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۴۴۳؛ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، ج۱۰، ص۹۸؛ همو، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، ج۱۰، ص۵۱۹؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان، ج۱۹، ص۳۹۴؛ فخر رازی، التفسیرالکبیر، ج۳۰، ص۶۲۴؛ حویزی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ج۵، ص۴۰۲.</ref>.<ref>جمعی از نویسندگان، [[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگنامه علوم قرآنی]]، برگرفته از مقاله «آیه گوش».</ref> | ||
== شرح و تفسیر آیه == | |||
مفسران اهل سنت در [[تفسیر آیه]] مذکور به دو نکته اهتمام ویژهای دارند: | |||
#مفهومشناسی «اذن واعیة»: ایشان [[انسان]] دارای «اذن واعیة» را [[انسانی]] دانستهاند که توان [[حفظ]] سخنان دیگران به ویژه [[کلام الهی]] را داشته و درباره فرمایشات [[الهی]]، [[تأمل]] و [[تفکر]] کرده و از این فرمایشات بهره جوید<ref>طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج۲۹، ص۶۷؛ آلوسی بغدادی، محمود بن عبد الله، روح المعانی، ج۲۹، ص۶۴؛ مراغی، احمد بن مصطفی، تفسیر المراغی، ج۲۹، ص۵۳؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع الاحکام القرآن، ج۱۸، ص۲۶۳؛ نسفی، عبد الله بن احمد، تفسیر النسفی، ص۱۲۷۴؛ بغوی، حسین بن مسعود، معالم التنزیل، ج۵، ص۲۷۴؛ ماتریدی، ابو منصور محمد، تاویلات اهل السنة، ج۱۰، ص۱۷۲-۱۷۳؛ سلمی دمشقی، عبدالعزیز بن عبد السلام، تفسیر القرآن، ج۳، ص۳۵۶؛ حلاق قاسمی، جمال الدین بن محمد، محاسن التأویل، ج۹، ص۳۱۰.</ref>. آنان بر این باورند که [[شأن]] «اذن واعیة» این است که هر چیزی را شنید، حفظ کند و آن را با ترک عمل ضایع نسازد<ref>ابن جوزی، ابو الفرج عبد الرحمن، زاد المسیر فی علم التفسیر، ج۴، ص۴۸؛ زمخشری، الکشاف عن حقائق التنزیل، ج۴، ص۶۰۴؛ آلوسی بغدادی، محمود بن عبد الله، روح المعانی، ج۲۹، ص۶۴؛ بیضاوی، ناصر الدین، تفسیر البیضاوی، ج۵، ص۳۷۹؛ مراغی، احمد بن مصطفی، تفسیر المراغی، ج۲۹، ص۵۳؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع الاحکام القرآن، ج۱۸، ص۲۶۳؛ محلی، محمد بن احمد، و سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، تفسیر الجلالین، ص۵۶۷؛ عمادی، محمد بن محمد، ارشاد العقل السلیم الی مزایا الکتاب الکریم، ج۹، ص۲۳.</ref>. | |||
#مصداقشناسی «اذن واعیة»: به [[اعتقاد]] مفسران اهل سنت مفرد و نکره آمدن لفظ «[[اذن]]» دلالت بر این دارد که مصادیق «اذن واعیة» بسیار کم است. همچنین دلالت بر این دارد که [[گوش]] واحد مطرحشده در [[آیه]] مذکور ([[حضرت علی]]{{ع}} است)، هنگامی که [[دستورات الهی]] را حفظ و [[تعقل]] کند، [[سواد اعظم]] نزد [[خداوند]] است و به غیر او توجهی نمیشود، حتی اگر تعدادشان زیاد باشد<ref>زمخشری، الکشاف عن حقائق التنزیل، ج۴، ص۶۰۴؛ رازی، فخر الدین محمد، التفسیر الکبیر، ج۳۰، ص۹۵؛ ابن عادل حنبلی، عمر بن علی، اللباب فی علوم الکتاب، ج۱۹، ص۳۲۳؛ ابن عرفه، محمد بن محمد، تفسیر ابن عرفه، ج۴، ص۲۸۱.</ref>. | |||
بنابراین، بر اساس [[تفاسیر اهل سنت]] «اذن واعیة» نامیده شدن حضرت علی{{ع}} در آیه مذکور، بر کمال [[علم]] و [[دانش]] وی دلالت دارد. روشن است که این مسأله مورد اهتمام [[مفسران شیعه]] نیز است. به عنوان مثال در [[تفسیر نمونه]] تطبیق اذن واعیة بر حضرت علی{{ع}}، فضیلتی بزرگ برای ایشان دانسته شده است؛ چراکه او را صندوقچه [[اسرار]] [[نبی اکرم]]{{صل}} و [[وارث]] تمام [[علوم]] ایشان معرفی مینماید<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۴۴۵.</ref>.<ref>[[مهدی فرمانیان|فرمانیان]] و [[رضا پورعلی سرخه دیزج|پورعلی سرخه دیزج]]، [[دلالت آیه و تعیها اذن واعیه بر امامت حضرت علی و پاسخ به شبهات ابن تیمیه (مقاله)|دلالت آیه و تعیها اذن واعیه بر امامت حضرت علی و پاسخ به شبهات ابن تیمیه]]، ص ۱۰۰.</ref> | |||
== احادیث مرتبط با آیه == | == احادیث مرتبط با آیه == | ||