←مناقشات آلوسی
| خط ۱۱۹: | خط ۱۱۹: | ||
=== مناقشات آلوسی === | === مناقشات آلوسی === | ||
[[آلوسی]] در [[روح المعانی]] | [[آلوسی]] در [[روح المعانی]] سؤالات و اشکالاتی بدین شکل مطرح کرده است: | ||
==== سوال اول ==== | |||
اگر منظور از {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} علیّ بن أبی طالب{{ع}} است، آیا او از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} هم بالاتر است؟ چون خیر البریّه در [[آیه]] مطلق است و مفهومش این است که مصداق آن از همه [[انسانها]] بالاتر است؟ | |||
''' | '''پاسخ''' | ||
'''پاسخ''': در مورد روش [[تعیین خلیفه پیامبر]] و [[جانشین]] [[خلیفه پیامبر]] در بین [[شیعه]] و اهل سنّت [[اختلاف]] است. | اگر در خود آیه دقّت شود، پاسخ این [[پرسش]] روشن میگردد؛ زیرا همانگونه که گذشت یکی از شرایط «خیر البریّه» [[ایمان]] بود؛ [[ایمان به خدا]] و [[رسول]] و سایر [[احکام اسلام]]، بنابراین علی از ناحیه [[اعتقاد به خدا]] و [[پیامبر]]، [[خیر]] البریّه میشود و چطور امکان دارد او از ناحیه [[اعتقاد]] به [[رسالت پیامبر]] خیر البریّه شود، آنگاه حتّی از خود پیامبر{{صل}} هم بالاتر باشد!؟ بدین جهت در [[روایت]] [[جابر بن عبدالله انصاری]] که از منابع عامّه نقل شد، آمده است که علی پس از پیامبر{{صل}} خیر البریّه است. | ||
==== سؤال دوم ==== | |||
چه ارتباطی بین [[آیه شریفه]] و مسأله [[خلافت]] و [[امامت]] و [[ولایت امیر مؤمنان]]{{ع}} وجود دارد؟ بر فرض که [[اهل]] [[سنّت]] بپذیرند علی{{ع}} طبق [[روایات]]، «خیر البریّة» است؛ امّا چگونه ممکن است برای امامت به این آیه [[استدلال]] کرد؟ | |||
'''پاسخ''': | |||
در مورد روش [[تعیین خلیفه پیامبر]] و [[جانشین]] [[خلیفه پیامبر]] در بین [[شیعه]] و اهل سنّت [[اختلاف]] است. | |||
شیعه [[معتقد]] است [[خلیفه]] و جانشین خلیفه پیامبر{{صل}} باید از سوی [[خداوند]] تعیین و [[نصب]] شود، پس [[تعیین خلیفه]] طبق نظر شیعه [[انتصابی]] است. ولی اهل سنّت معتقدند تعیین خلیفه پیامبر{{صل}} انتخابی است و این امر باید از سوی [[مردم]] صورت پذیرد، مردم به هر کس بعنوان خلیفه [[رأی]] دادند، وی [[جانشین پیامبر]]{{صل}} میشود. | شیعه [[معتقد]] است [[خلیفه]] و جانشین خلیفه پیامبر{{صل}} باید از سوی [[خداوند]] تعیین و [[نصب]] شود، پس [[تعیین خلیفه]] طبق نظر شیعه [[انتصابی]] است. ولی اهل سنّت معتقدند تعیین خلیفه پیامبر{{صل}} انتخابی است و این امر باید از سوی [[مردم]] صورت پذیرد، مردم به هر کس بعنوان خلیفه [[رأی]] دادند، وی [[جانشین پیامبر]]{{صل}} میشود. | ||
| خط ۱۳۱: | خط ۱۳۹: | ||
البتّه این اختلاف در این آیه تأثیری ندارد، چون چه مسأله خلافت انتخابی باشد و چه انتصابی، تنها علی{{ع}} [[شایستگی خلافت]] دارد! زیرا اگر انتصابی باشد، همانگونه که شیعه معتقد است، با وجود علی{{ع}} که {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} و بهترین [[مخلوقات]] عالم است، [[خداوند حکیم]] شخص دیگری را [[انتصاب]] نمیکند؛ چون اگر چنین کند، نصب حکیمانهای نخواهد بود! و اگر هم انتخابی باشد، آیا با وجود بهترینِ مردم، جایز است شخص یا اشخاص دیگری [[انتخاب]] شوند؟ و روشن است که عذر عدم [[شناخت]] [[مردم]] نسبت به بهترین [[مخلوقات]]، با وجود [[روایات]] فراوانی که قسمتی از آن بهطور مشروح گذشت و با توجّه به شهرتی که علی{{ع}} در بین [[مسلمانان]] به عنوان {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} داشته، عذر قابل قبولی نیست! با این توضیح ارتباط [[آیه شریفه]] با مسأله [[ولایت]] و [[خلافت]] روشن شد. | البتّه این اختلاف در این آیه تأثیری ندارد، چون چه مسأله خلافت انتخابی باشد و چه انتصابی، تنها علی{{ع}} [[شایستگی خلافت]] دارد! زیرا اگر انتصابی باشد، همانگونه که شیعه معتقد است، با وجود علی{{ع}} که {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} و بهترین [[مخلوقات]] عالم است، [[خداوند حکیم]] شخص دیگری را [[انتصاب]] نمیکند؛ چون اگر چنین کند، نصب حکیمانهای نخواهد بود! و اگر هم انتخابی باشد، آیا با وجود بهترینِ مردم، جایز است شخص یا اشخاص دیگری [[انتخاب]] شوند؟ و روشن است که عذر عدم [[شناخت]] [[مردم]] نسبت به بهترین [[مخلوقات]]، با وجود [[روایات]] فراوانی که قسمتی از آن بهطور مشروح گذشت و با توجّه به شهرتی که علی{{ع}} در بین [[مسلمانان]] به عنوان {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} داشته، عذر قابل قبولی نیست! با این توضیح ارتباط [[آیه شریفه]] با مسأله [[ولایت]] و [[خلافت]] روشن شد. | ||
==== سؤال سوم ==== | |||
معمولًا بهترین یک نفر است، نه چند نفر؛ بنابراین، چطور علی{{ع}} و شیعیانش همه بهترین هستند؟ | |||
'''پاسخ''': | |||
بهترین [[خلق]] بودن سلسله مراتب دارد، ممکن است شخصی در رأس [[هرم]] بهترینها باشد و کسانی دیگر در مراحل پائینتر، و گروه سوم پائینتر از آنها. بنابراین، علی{{ع}} در رأس هرم بهترینها و شیعیانش در مراحل بعدی قرار دارند. | |||
نتیجه تمام مباحث گذشته این شد که: {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} (که دارای ویژگیهای سهگانه [[ایمان]]، [[عمل صالح]] و [[احساس مسئولیت]] میباشد) علی و شیعیانش هستند<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۴۳۷ ـ ۴۴۵.</ref>. | نتیجه تمام مباحث گذشته این شد که: {{متن قرآن|خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}} (که دارای ویژگیهای سهگانه [[ایمان]]، [[عمل صالح]] و [[احساس مسئولیت]] میباشد) علی و شیعیانش هستند<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۴۳۷ ـ ۴۴۵.</ref>. | ||