مهدویت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

##گاهی به معنای تطبیق یک آیه خاص بر غیر شأن نزول آن به کار می‌رود، یعنی در حدیث، آیه‌ای را بر یکی از مسائل [[مهدویت]] تطبیق می‌کند و از تعبیر "نزلت" استفاده می‌کند. مثال: آیه {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاء الأَرْضِ أَإِلَهٌ مَّعَ اللَّهِ قَلِيلا مَّا تَذَكَّرُونَ}}﴾}}<ref>نمل/ ۶۲.</ref>؛ "بلکه آیا (معبودان شما بهترند یا) کسى که درمانده را، به هنگامى که او را مى‌خواند، اجابت مى‌کند و (گرفتارى) بد را برطرف مى‌سازد و شما را جانشینان (خود یا گذشتگان در) زمین قرار مى‌دهد؟! آیا معبودى با خداست؟! چه اندک متذکر مى‌شوید". در حدیثی از [[امام باقر]] {{ع}} نقل شده که فرمودند: {{عربی|اندازه=155%|"نَزَلَتْ فِي الْقَائِمِ..."}}<ref>غیبة نعمانی، ص ۳۲۸ و بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۶۹.</ref> در حالی که آیه فوق مطلق است و شامل هر فرد مضطّر می‌شود ولی در روایت بر یکی از مصادیق کامل یا مصداق اکمل آن تطبیق شده است.

##گاهی تعبیر نزلت به معنای تأویل و بطن آیه به کار می‌رود. مثال: آیه {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُكُمْ غَوْرًا فَمَن يَأْتِيكُم بِمَاء مَّعِينٍ}}﴾}}<ref>ملک / ۳۰.</ref>؛ "بگو: آیا به نظر شما، اگر آب (سرزمین) شما [در زمین‌] فرو رود، پس چه کسى آب روانى براى شما مى‌آورد؟!" در حدیثی از [[امام باقر]] {{ع}} حکایت شده که فرمودند: {{عربی|اندازه=155%|"هَذِهِ نَزَلَتْ فِي الْقَائِمِ يَقُولُ: إِنْ أَصْبَحَ إِمَامُكُمْ غَائِباً عَنْكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيْنَ هُوَ فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِإِمَامٍ ظَاهِرٍ يَأْتِيكُمْ بِأَخْبَارِ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ حَلَالِ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ وَ حَرَامِهِ؟ ثُمَّ قَالَ {{ع}}: وَ اللَّهِ مَا جَاءَ تَأْوِيلُ هَذِهِ الْآيَةِ وَ لَا بُدَّ أَنْ يَجِي‏ءَ تَأْوِيلُهَا"}}<ref>«...اين آيه درباره امام قائم {{ع}} نازل شده است مى‏فرمايد: اگر امامتان از شما غائب شود و ندانيد كه او كجاست، چه كسى امام ظاهرى براى شما خواهد آورد؟ تا اخبار آسمان و زمين و حلال و حرام خداى تعالى را براى شما بياورد، سپس فرمود: به خدا سوگند تأويل اين آيه هنوز نيامده است و ناگزير بايد بيايد»؛ کمال الدین، ج ۱، ص ۳۲۵ و غیبة طوسی، ص ۱۵۸ و بحارالانوار، ج ۵۱، ص ۵۲.</ref>. در حالی که ذیل حدیث سخن از تأویل (و بطن) آیه می‌گوید اما در صدر حدیث تعبیر "نزلت" به کار رفته است. پس مقصود از نزول در اینجا بیان بطن و تأویل آیه فوق است<ref>در مورد بطن و تأویل آیات مهدویت در ادامه مقاله مطالبی بیان خواهد شد.</ref>.

##واژه "نزلت" گاهی هم به معنای تفسیر آیه می‌آید همان طور که در مورد آیه ۵۵ / نور {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ}}﴾}}؛ "خدا به کسانى از شما که ایمان آورده و [کارهاى‌] شایسته انجام داده‌اند، وعده داده است که قطعاً آنان را در زمین جانشین خواهد کرد"، از [[امام صادق]] {{ع}} نقل شده که فرمودند: {{عربی|اندازه=155%|"نَزَلَتْ فِي الْقَائِمِ وَ أَصْحَابِهِ"}}<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۴۷.</ref> که با توجه به عدم تحقق این آیه تاکنون تنها تفسیر آیه مربوط به [[امام مهدی|امام عصر]] {{ع}} و یاران ایشان است.