آزادی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

*[[اسلام]]، [[آزادی]] را [[زندگی]]، و سلب آن را نوعی [[قتل]] می‌شمرد ؛(۱) و نفی [[سلطه]] [[انسان]] بر [[انسان]] دیگر از اصول مسلّم و مورد پذیرش [[دین]] است ؛(۲) به همین جهت، هیچ کس [[حقّ]] سلب آن را از [[انسان‌ها]] ندارد؛ زیرا موجب سلب انسانیّت [[انسان]] و اختلال (۳) در [[زندگی]] او می‌شود.(۴) [[قرآن]] می‌فرماید: هر کس در هر مقامی باشد، [[حق]] ندارد [[انسان‌ها]] را به خود بخواند: « ما کانَ لِبَشرٍ أَن یُؤتِیهُ اللّهُ الکِتبَ و الحُکمَ و النُّبوَّةَ ثُمَّ یَقولَ لِلنَّاسِ کونوا عِباداً لِی مِن دُونِ اللَّهِ..». ( آل‌عمران / ۳، ۷۹ ) براین اساس، سلب آزادی‌های [[مشروع]] نزد [[خداوند]]، گناهی بزرگ است: « و المَسجِدِ الحَرامِ و إِخرَاجُ أَهلِهِ مِنهُ أَکبرُ عِندَاللَّهِ..». ( بقره / ۲، ۲۱۷ ) و تهدید و [[توطئه]] برای سلبِ آزادیِ فعّالیّت [[پیامبران الهی]]، امری [[ناپسند]] معرّفی شده است: « و إِذ یَمکُربِکَ الَّذینَ کَفروا لِیُثبِتوکَ أَو یَقتُلوکَ أَو یُخرِجوکَ و یَمکُرونَ و یَمکُرُاللّهُ و اللّهُ خَیرُ المـکِرین». ( [[انفال]] / ۸، ۳۰ ) اکنون به نمونه‌هایی از عوامل سلب [[آزادی]] در [[قرآن]] اشاره می‌شود:

۱. [[المیزان]]، ج ۵ ، ص ۴۰.

۲. [[علوم]] [[سیاسی]]، ش ۱، ص ۷۷.

۳. فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۱.

۴. [[المیزان]]، ج ۶ ، ص ۳۵۲.

۱. [[استکبار]]

[[استکبار]] *، یکی از عوامل سلب [[آزادی]] است؛ برای نمونه، عامل تهدید و سلب [[آزادی]] حضرت‌شعیب‌ویارانش، استکبارگروهی‌ازقومش بود: « قالَ‌المَلأُالَّذینَ استَکبَروامِن‌قَومِهِ لَنُخرِجَنّکَ یـشعیبُ و الَّذینَ ءَامَنوا مَعکَ مِن قَریَتِنا أَو لَتَعودُنَّ فِی مِلَّتِنا قالَ أَوَلو کُنّا کـرِهین». ( [[اعراف]] / ۷، ۸۸ )

 

خودرأیی [[فرعون]] که از روحیّه استکباری او سرچشمه می گرفت، عامل [[محروم]] ساختن [[مردم]] از [[آزادی]] و تهدید [[حضرت موسی]] علیه‌السلام و [[ارعاب]] [[مؤمنان]] شد ( قصص / ۲۸، ۴ ) و با تهدید [[موسی]] علیه‌السلام به زندان، برای استمرار [[حکومت]] استبدادی خویش می‌کوشید: « و تِلکَ نِعمَةٌ تَمُنُّها عَلیَّ أَن عَبَّدتَّ بَنِی‌إِسرءیلَ * قالَ لَـلـءِن اتَّخَذتَ إِلـها غَیرِی لَأَجعَلنَّکَ مِنَ‌المَسجونین». ( شعراء / ۲۶، ۲۲ و ۲۹ ) این [[آیه]]، با [[عنایت]] به [[فلسفه]] [[آزادی]] که وجود آن [[زمینه‌ساز]] تعالی [[انسان]] به بالاترین درجه حیات و سلب آن موجب سقوط به پایین‌ترین درجه [[زندگی]] است، [[پیام]] [[رسالت]]، مبنی بر ترجیح [[آزادی]] بر هرگونه استفاده مادّی را بیان می‌کند؛ به این جهت، [[رهبران الهی]]، [[گرسنگی]] با [[آزادی]] را بر سیری با سلب آن ترجیح می‌دهند.(۱) از سوی دیگر، [[حاکمان]] [[مستبد]]، [[آزادی]] [[انسان‌ها]] را تهدید می کردند؛ به همین جهت، ساحران که بر اثر دیدن [[معجزه]] [[ایمان]] آوردند، مورد تهدید [[حکومت]] [[ستم‌گر]] [[فرعون]] قرار گرفتند: « فَأُلقِیَ السَّحَرةُ سـجِدینَ * قالوا ءَامَنّا بِرَبِّ العلَمینَ * رَبِّ [[موسی]] و هرونَ * قالَ ءَامَنتُم لَهُ قَبلَ أَن ءَاذنَ لَکُم إِنَّهُ لَکَبیرُکُم الَّذِی عَلَّمکُمُ‌السِّحرَ فَلسَوفَ تَعلَمونَ لَأُقطِّعنَّ أَیدِیَکُم و أَرجُلَکُم مِن خِلفٍ و لَأُصلِّبنَّکُم أَجمَعین». ( شعراء / ۲۶، ۴۶ ـ ۴۹ )