تولی و تبری در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

تولی و تبری در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۲۹

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ، ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۰

جز

جایگزینی متن - ']]' به ' [['

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش

@@ خط ۲۱: / خط ۲۱: @@
 ==اهمیت [[تولی و تبری]]==
-*[[حقیقت]] [[ایمان به خدا]][[ سر]] سپردن به [[دوستی]] اوست و [[دوستی با خدا]] و [[رسول]] و آنچه به آن امر کرده و [[دشمنی]] با آنچه که از آن [[نهی]] کرده است<ref>مجموع الفتاوی، ج۶، ص۴۷۸.</ref>. مدار [[دین]] بر [[حب]] و [[بغض فی الله]] است<ref>عدة الصابرین، ج۱، ص۸۹.</ref>، از این‌رو [[ایمان راستین]]، محکوم معادله [[تولی و تبری]] است که [[مؤمن]] بر اساس آن هم باید از [[انوار]] ارباب کمال و [[اهل حق]] استضائه کرده و [[همنشینی]] و [[دوستی]] با آنها را برگزیند و هم باید از [[رفاقت]] و [[دوستی]] هواپرستان و اهل [[بدعت]] بپرهیزد تا به [[صراط مستقیم]] [[الهی]] که همان [[ایمان]] [[خالص]] است دست یابد:{{متن قرآن|اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه راست را به ما بنمای راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۶-۷.</ref><ref>مجمع البیان، ج۱، ص۱۱۰؛ تفسیر صدرالمتالهین، ج۱، ص۱۷۱؛ تسنیم، ج۱، ص۲۷۴.</ref>.
+*[[حقیقت]] [[ایمان به خدا]] [[سر]] سپردن به [[دوستی]] اوست و [[دوستی با خدا]] و [[رسول]] و آنچه به آن امر کرده و [[دشمنی]] با آنچه که از آن [[نهی]] کرده است<ref>مجموع الفتاوی، ج۶، ص۴۷۸.</ref>. مدار [[دین]] بر [[حب]] و [[بغض فی الله]] است<ref>عدة الصابرین، ج۱، ص۸۹.</ref>، از این‌رو [[ایمان راستین]]، محکوم معادله [[تولی و تبری]] است که [[مؤمن]] بر اساس آن هم باید از [[انوار]] ارباب کمال و [[اهل حق]] استضائه کرده و [[همنشینی]] و [[دوستی]] با آنها را برگزیند و هم باید از [[رفاقت]] و [[دوستی]] هواپرستان و اهل [[بدعت]] بپرهیزد تا به [[صراط مستقیم]] [[الهی]] که همان [[ایمان]] [[خالص]] است دست یابد:{{متن قرآن|اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ}}<ref>«راه راست را به ما بنمای راه آنان که به نعمت پرورده‌ای؛ که نه بر ایشان خشم آورده‌ای و نه گمراه‌اند» سوره فاتحه، آیه ۶-۷.</ref><ref>مجمع البیان، ج۱، ص۱۱۰؛ تفسیر صدرالمتالهین، ج۱، ص۱۷۱؛ تسنیم، ج۱، ص۲۷۴.</ref>.
 *در خبر است که [[خداوند]] به برخی از [[انبیا]] [[وحی]] می‌‌کند: به [[مردم]] بگوید کارهایی که در [[دنیا]] انجام داده‌اید، از [[عبادت]] و [[زهد]] و [[تقوا]]، به نحوی سود آنها به خودتان بازمی‌گردد؛ بنگرید برای من چه کرده‌اید؟ آیا هرگز [[دوستی]] از [[دوستان]] مرا [[دوست]] داشته‌اید؟ یا با [[دشمنان]] من [[دشمنی]] کرده‌اید؟ اگر [[عبادت]] آسمانیان و زمینیان همراه شما باشد و در آن [[دوستی]] با [[دوستان]] من و [[دشمنی]] با [[دشمنان]] من نباشد آن [[عبادت]] به کار شما نیاید<ref>کشف الاسرار، ج۲، ص۸۳؛ جامع الاخبار، ص۱۲۴.</ref>.
 *[[قرآن کریم]] [[مؤمنان]] را از [[دوستی با کافران]]، [[یهود]]، [[نصارا]]، مسخره‌کنندگان [[دین]] و [[دشمنان دین]]، [[نهی]] می‌‌کند:
@@ خط ۳۷: / خط ۳۷: @@
 ==تقدم [[تولی و تبری]] بر دیگر پیوندها==
-*[[تولی و تبری]] بر همه پیوندها حتی پیوندهای [[عاطفی]] و [[خویشاوندی]] مقدم است، بنابراین، کسانی که به [[خدا]] و روز واپسین [[ایمان]] آورند با کسانی که با [[خدا]] و پیامبرش [[دشمنی]] و [[مخالفت]] کنند [[دوستی]] نمی‌کنند، اگرچه [[پدران]] یا پسران یا [[برادران]] یا خویشاوندانشان باشند؛ اینان‌اند که [[خداوند]][[ ایمان]] را در دل‌هایشان نوشته است: {{متن قرآن|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ}}<ref>«گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته است» سوره مجادله، آیه ۲۲.</ref>، چنان‌که [[ابراهیم]]{{ع}} وقتی فهمید [[آزر]] [[دشمن]] خداست از وی [[بیزاری]] جست:{{متن قرآن|فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ}}<ref>«و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست» سوره توبه، آیه۱۱۴.</ref>.
+*[[تولی و تبری]] بر همه پیوندها حتی پیوندهای [[عاطفی]] و [[خویشاوندی]] مقدم است، بنابراین، کسانی که به [[خدا]] و روز واپسین [[ایمان]] آورند با کسانی که با [[خدا]] و پیامبرش [[دشمنی]] و [[مخالفت]] کنند [[دوستی]] نمی‌کنند، اگرچه [[پدران]] یا پسران یا [[برادران]] یا خویشاوندانشان باشند؛ اینان‌اند که [[خداوند]] [[ایمان]] را در دل‌هایشان نوشته است: {{متن قرآن|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ}}<ref>«گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته است» سوره مجادله، آیه ۲۲.</ref>، چنان‌که [[ابراهیم]]{{ع}} وقتی فهمید [[آزر]] [[دشمن]] خداست از وی [[بیزاری]] جست:{{متن قرآن|فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ}}<ref>«و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست» سوره توبه، آیه۱۱۴.</ref>.
 *مدار [[تولی و تبری]]، [[ایمان]] و [[کفر]] است؛ کسانی که [[پدران]] و [[برادران]] [[کافر]] خود را [[دوست]] و [[سرپرست]] بگیرند، ستمکارند: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا آبَاءَكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ أَوْلِيَاءَ إِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْإِيمَانِ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! پدران و برادرانتان را دوست مگیرید اگر کفر را بر ایمان برگزینند و کسانی از شما که آنها را دوست بگیرند ستمگرند» سوره توبه، آیه ۲۳.</ref>. بر اساس [[آیه]] {{متن قرآن|بَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ}}<ref>«میان ما و شما جاودانه دشمنی و کینه پدید آمده است تا زمانی که به خداوند یگانه ایمان آورید» سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref>، تا این افراد بر [[شرک]] و [[کفر]] باقی‌اند [[تبری]] از آنان و [[دشمنی]] با آنها ادامه دارد.
 *از [[ابن عباس]] [[نقل]] شده: هیچ بنده‌ای طعم [[ایمان]] را نمی‌چشد، مگر اینکه [[دوستی]] و دشمنی‌اش برای [[خدا]] باشد، و کسی که در [[راه خدا]] و برای [[خدا]] [[دوستی]] و [[دشمنی]] کند به [[ولایت الهی]] [[دست]] می‌‌یابد<ref>علل الشرایع، ج۱، ص۱۴۰؛ الدرالمنثور، ج۶، ص۱۸۶؛ المصنف، ج۸، ص۱۹۶.</ref>، چون [[دوستی]] و [[دشمنی]] برای [[خدا]] [[انسان]] را به [[محبت]] او نزدیک می‌‌کند و [[محبت]] کلید [[ولایت الهی]] است<ref>شرح قصیده، ج۲، ص۴۷۵.</ref>. البته این [[محبت]] بدون متابعت حاصل نمی‌شود، از همین رو [[خداوند]] متعالی نشانه [[دوستی]] [[خدا]] را در [[پیروی از پیامبر]]{{صل}} قرار داد: {{متن قرآن|قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي}}<ref>«بگو اگر خداوند را دوست می‌دارید از من پیروی کنید» سوره آل عمران، آیه ۳۱.</ref><ref>محیط الاعظم، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۳.</ref>. و چون متابعت هم فرع بر [[مودت]] و [[دوستی]] است، [[مردم]] را به [[مودت]] [[اهل بیت]]{{عم}} فرا خواند: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> و همان‌گونه که [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} فرمود: [[دوستی]] [[اهل بیت]] با [[دوستی]] [[دشمنان]] آنان جمع نمی‌شود، زیرا [[خداوند]] برای [[انسان]] دو [[قلب]] قرار نداده است<ref>نورالثقلین، ج۴، ص۲۳۴.</ref>. شایان ذکر اینکه مراد از [[مودت]] [[قربی]] در [[آیه]] یاد شده همان [[حب]] فی [[الله]] است و اینکه [[اهل بیت]]{{عم}} به آن اختصاص یافته و در [[حدیث ثقلین]]، [[حدیث سفینه]] و مانند آن، [[مردم]] به [[تبعیت]] از آنها فرا خوانده شده‌اند، همه برای تکمیل [[دعوت دینی]] است<ref>المیزان، ج۱۸، ص۴۵ - ۴۷.</ref>؛ یعنی [[غایت]] [[تولی و تبری]]، رساندن [[مردم]] به کمال و [[حب الهی]] است. مصداق [[قربی]] در زمان [[پیامبر]]{{صل}}، [[حضرت علی]]{{ع}}، [[حضرت]] [[فاطمه]]{{س}}، [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} و بعد از آنها [[فرزندان]] آنان‌اند<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص۱۹۴؛ الدرالمنثور، ج۶، ص۷.</ref>. برخی با استناد به [[آیه]] {{متن قرآن|أَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ}}<ref>«از خداوند و پیامبر فرمان برید» سوره آل عمران، آیه ۳۲.</ref> گفته‌اند: همه کسانی که ادعای [[محبت الهی]] می‌‌کنند ولی در عمل بر طریقه [[محمدیه]]{{صل}} نیستند در ادعایشان کاذب‌اند<ref>تفسیر ابن کثیر، ج۱، ص۳۶۶.</ref><ref>[[سید سعید حسینی|حسینی، سید سیعید]]، [[تولی و تبری ۱ (مقاله)|تولی و تبری]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۵.</ref>.