تولی و تبری در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

تولی و تبری در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۸

۴ بایت حذف‌شده ، ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۰

جز

جایگزینی متن - 'عرض' به 'عرض'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش

@@ خط ۵۱: / خط ۵۱: @@
 *آیه‌ای دیگر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را نیز الگوی مطلق [[مؤمنان]] در همه زمینه‌ها می‌‌شناساند: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}<ref>«بی‌گمان فرستاده خداوند برای شما نمونه‌ای نیکوست» سوره احزاب، آیه ۲۱.</ref> و چون [[تولی و تبری]] از [[وظایف]] و برنامه‌های [[پیامبر]]{{صل}} بود: {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ}}<ref>«و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده! و با مؤمنانی که از تو پیروی می‌کنند افتادگی کن آنگاه اگر با تو نافرمانی کردند بگو من از آنچه انجام می‌دهید بیزارم» سوره شعراء، آیه ۲۱۴-۲۱۶.</ref>، [[مؤمنان]] نیز باید در این زمینه به آن [[حضرت]] [[تأسی]] کنند. برخی خفض جناح با [[مؤمنان]] را به اظهار [[دوستی]] و [[محبت]] با آنان معنا کرده‌اند<ref>فتح القدیر، ج۴، ص۱۲۰.</ref>. طبق [[نقل]] [[علی بن ابراهیم]]، مراد از {{متن قرآن|فَإِنْ عَصَوْكَ}} در [[آیه]] یاد شده این است که اگر در [[ولایت]] [[علی]]{{ع}} و [[امامان]] بعد از وی [[نافرمانی]] کردند بگو: من از عمل شما بیزارم<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۱۲۶؛ الصافی، ج۴، ص۵۴.</ref>. مراد از {{متن قرآن|الْعُرْوَةِ الْوُثْقَى}} در [[آیه]] ۲۵۶ بقره نیز [[حب]] فی [[الله]] و [[بغض فی الله]]<ref>تفسیر ابن کثیر، ج۱، ص۳۱۹.</ref> و [[محبت اهل بیت]]{{عم}} دانسته شده و از [[پیامبر اعظم]]{{صل}} [[روایت]] شده: کسی که [[دوست]] دارد بر [[کشتی نجات]] سوار شده، به دستگیره قابل [[اطمینان]] چنگ زند و به [[ریسمان الهی]] آویخته شود، باید بعد از من [[علی]]{{ع}} را [[دوست]] بدارد و با [[دشمنان]] وی [[دشمن]] باشد و از [[امامان]] [[هدایت]] ([[فرزندان]] وی)[[ پیروی]] کند<ref>تفسیر ابن کثیر، ج۱، ص۳۱۹؛ حلیة الابرار، ج۲، ص۴۴۰؛ بحارالانوار، ج۲۳، ص۱۴۴.</ref>.
 *بر پایه برخی [[احادیث]]، مراد از کسب [[نیکی‌ها]] در [[آیه]] {{متن قرآن|...مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ}}<ref>«و هر کس کاری نیک انجام دهد برای او در آن پاداشی نیک بیفزاییم که خداوند آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره شوری، آیه۲۳.</ref> [[ دوستی]] [[اهل بیت]]{{عم}}<ref>الاصفی، ج۲، ص۱۱۲۸؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۱۴.</ref> و مقصود از {{متن قرآن|مَنْ صَلَحَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«پروردگارا! و آنان و شایستگان از پدران و همسران و فرزندانشان را در آن بهشت‌های جاودان که به آنان وعده فرموده‌ای درآور که بی‌گمان این تویی که پیروزمند فرزانه‌ای» سوره غافر، آیه ۸.</ref> که داخل کردن آنان در جنات عدن از [[پروردگار]] درخواست شده، [[ دوستی]] [[حضرت علی]]{{ع}} است<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۲۵۵.</ref>.
-*مراد از [[انس]] و جانّی که طبق [[آیه]] {{متن قرآن|فَيَوْمَئِذٍ لَا يُسْأَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَلَا جَانٌّ}}<ref>«در چنین روزی از گناه هیچ آدمی و پری، نمی‌پرسند» سوره الرحمن، آیه ۳۹.</ref> در [[قیامت]] بازخواست نمی‌شوند نیز خصوص کسانی است که در [[دنیا]] [[دوستدار]] [[امیرمؤمنان]]، [[علی]]{{ع}} بوده، از [[دشمنان]] آن [[حضرت]] [[تبری]] می‌‌جویند<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۳۴۵.</ref> و هم اینان در آن روز از این [[حکم]] که [[آدمی]] از [[برادر]]، [[مادر]]، [[پدر]]، [[همسر]] و پسرانش می‌‌گریزد ({{متن قرآن|يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ}}<ref>«روزی که آدمی از برادر خود بگریزد و از مادر و پدر خویش و از همسر و پسران خود» سوره عبس، آیه ۳۴-۳۶.</ref> مستثنا هستند<ref>تفسیر فرات الکوفی، ص۵۳۹.</ref>. شخصی به [[امام باقر]]{{ع}} [[عرض]] کرد: گاهی [[شیطان]] مرا [[وسوسه]] می‌‌کند و من بر خودم می‌‌ترسم؛ سپس [[دوستی]] شما را یاد می‌‌کنم و دلم آرام می‌‌گیرد. [[امام]]{{ع}} فرمود: مگر [[دین]] جز [[دوست داشتن]] است؟ آیا نشنیده‌ای این سخن [[خداوند متعال]] را که {{متن قرآن|إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ}}<ref>«اگر خداوند را دوست می‌دارید از من پیروی کنید تا خداوند شما را دوست بدارد» سوره آل عمران، آیه ۳۱.</ref><ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۹۴.</ref>. استشهاد [[امام]]{{ع}} به این [[آیه]] یا برای آن است که [[دوست داشتن]] [[امامان معصوم]]{{عم}} همان [[دوستی]] با خداست، یا برای [[بیان]] این است که [[محبت خدا]] به تمام و کمال نمی‌رسد مگر با [[پیروی]] از ایشان<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۹۴.</ref>.
+*مراد از [[انس]] و جانّی که طبق [[آیه]] {{متن قرآن|فَيَوْمَئِذٍ لَا يُسْأَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَلَا جَانٌّ}}<ref>«در چنین روزی از گناه هیچ آدمی و پری، نمی‌پرسند» سوره الرحمن، آیه ۳۹.</ref> در [[قیامت]] بازخواست نمی‌شوند نیز خصوص کسانی است که در [[دنیا]] [[دوستدار]] [[امیرمؤمنان]]، [[علی]]{{ع}} بوده، از [[دشمنان]] آن [[حضرت]] [[تبری]] می‌‌جویند<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۳۴۵.</ref> و هم اینان در آن روز از این [[حکم]] که [[آدمی]] از [[برادر]]، [[مادر]]، [[پدر]]، [[همسر]] و پسرانش می‌‌گریزد ({{متن قرآن|يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ}}<ref>«روزی که آدمی از برادر خود بگریزد و از مادر و پدر خویش و از همسر و پسران خود» سوره عبس، آیه ۳۴-۳۶.</ref> مستثنا هستند<ref>تفسیر فرات الکوفی، ص۵۳۹.</ref>. شخصی به [[امام باقر]]{{ع}} عرض کرد: گاهی [[شیطان]] مرا [[وسوسه]] می‌‌کند و من بر خودم می‌‌ترسم؛ سپس [[دوستی]] شما را یاد می‌‌کنم و دلم آرام می‌‌گیرد. [[امام]]{{ع}} فرمود: مگر [[دین]] جز [[دوست داشتن]] است؟ آیا نشنیده‌ای این سخن [[خداوند متعال]] را که {{متن قرآن|إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ}}<ref>«اگر خداوند را دوست می‌دارید از من پیروی کنید تا خداوند شما را دوست بدارد» سوره آل عمران، آیه ۳۱.</ref><ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۹۴.</ref>. استشهاد [[امام]]{{ع}} به این [[آیه]] یا برای آن است که [[دوست داشتن]] [[امامان معصوم]]{{عم}} همان [[دوستی]] با خداست، یا برای [[بیان]] این است که [[محبت خدا]] به تمام و کمال نمی‌رسد مگر با [[پیروی]] از ایشان<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۹۴.</ref>.
 *ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و با راستگویان باشید!» سوره توبه، آیه ۱۱۹.</ref> [[نقل]] است که [[امام باقر]]{{ع}} به [[ابوحمزه ثمالی]] فرمود: کسی (در [[حقیقت]]) [[خدا]] را می‌‌پرستد که وی را شناخته باشد و کسی که [[خدا]] را نشناخته، [[پرستش]] وی مانند [[پرستش]] غیر [[خدا]] از روی [[گمراهی]] است. [[ابوحمزه]] پرسید: [[معرفت خدا]] چیست؟ [[امام]] فرمود: [[معرفت]] به این است که [[خدا]] و رسولش را در [[موالات]] [[علی]]{{ع}} و [[اقتدا]] به وی و [[امامان]] پس از او و [[تبری]] جستن از [[دشمنان]] آنان [[تصدیق]] کند. [[ابوحمزه]] پرسید: چه کنم تا ایمانم کامل شود؟ [[امام]]{{ع}} فرمود: [[دوستان]] [[خدا]] را [[دوست]] بدار و با [[دشمنان]] [[خدا]] [[دشمن]] باش، همان‌گونه که [[خدا]] فرمود: با [[صادقان]] باش<ref>تفسیر ابی حمزه ثمالی، ص۱۹۴؛ تفسیر عیاشی، ج۲، ص۱۱۶.</ref>.
 *[[ام سلمه]] (از [[همسران پیامبر]] {{صل}}) به [[عایشه]] هنگام عزیمت به [[بصره]] گفت: من روزی را به تو یادآور می‌‌شوم که [[پیامبر]] و [[علی]] [[خلوت]] کرده بودند و تو [[هجوم]] بردی و با [[علی]] [[تندی]] کردی و [[پیامبر]]{{صل}} به تو فرمود: به [[خدا]] [[سوگند]] کسی از [[اهل بیت]] من و غیر آنها با [[علی]]{{ع}}[[ دشمنی]] نمی‌کند مگر اینکه از [[ایمان]] خارج شود<ref>شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۳۲۳.</ref>.