پرش به محتوا

تسلیم در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۴۱۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۰
خط ۷۴: خط ۷۴:
#و دو بار با لفظ: {{متن قرآن|سَلِّمُوا}}؛ یک بار در [[سوره نور]]، و یک بار دیگر نیز در [[سوره احزاب]]،
#و دو بار با لفظ: {{متن قرآن|سَلِّمُوا}}؛ یک بار در [[سوره نور]]، و یک بار دیگر نیز در [[سوره احزاب]]،
#و سه بار هم با لفظ: {{متن قرآن|تَسْلِيمًا}} که یکی در [[سوره نساء]] و دو بار دیگر هم در [[سوره احزاب]] ذکر شده است.
#و سه بار هم با لفظ: {{متن قرآن|تَسْلِيمًا}} که یکی در [[سوره نساء]] و دو بار دیگر هم در [[سوره احزاب]] ذکر شده است.
*ما در اینجا ابتدا [[آیات]] را با رعایت ترتیب [[نزول]] آن تنظیم، و بعد با استناد به منابع لغت به [[تحقیق]] در معنای [[تسلیم]] پرداخته و سپس آن [[آیات]] را با استفاده از کتب [[علمای شیعه]] و [[اهل تسنن]] از زمان شیخ [[طایفه]]، شیخ [[طوسی|ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی]]، مؤلف [[تفسیر]] [[شریف]] تبیان، تا زمان حال مورد بررسی قرار می‌دهیم. در مرحله چهارم نیز از لحاظ [[تفسیر]] [[روایی]] به [[تحقیق]] در آن پرداخته و سرانجام هم با [[استعانت]] از [[امداد]] و [[توفیق]] خدای عزّوجلّ در [[آیات]] مذکور [[تدبر]] می‌نماییم.
*ما در اینجا ابتدا [[آیات]] را با رعایت ترتیب [[نزول]] آن تنظیم، و بعد با استناد به منابع لغت به [[تحقیق]] در معنای [[تسلیم]] پرداخته و سپس آن [[آیات]] را با استفاده از کتب [[علمای شیعه]] و [[اهل تسنن]] از زمان شیخ [[طایفه]]، شیخ [[طوسی|ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی]]، مؤلف [[تفسیر]] [[شریف]] تبیان، تا زمان حال مورد بررسی قرار می‌دهیم. در مرحله چهارم نیز از لحاظ [[تفسیر]] [[روایی]] به [[تحقیق]] در آن پرداخته و سرانجام هم با [[استعانت]] از [[امداد]] و [[توفیق]] خدای عزّوجلّ در [[آیات]] مذکور [[تدبر]] می‌نماییم.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


===تنظیم [[آیات]] [[تسلیم]] به ترتیب [[نزول]] آنها===
===تنظیم [[آیات]] [[تسلیم]] به ترتیب [[نزول]] آنها===
خط ۸۳: خط ۸۳:
#{{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«پس نه، به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا در آنچه میانشان ستیز رخ داده است تو را داور کنند سپس از آن داوری که کرده‌ای در خود دلتنگی نیابند و یکسره (بدان) تن در دهند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>.
#{{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«پس نه، به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا در آنچه میانشان ستیز رخ داده است تو را داور کنند سپس از آن داوری که کرده‌ای در خود دلتنگی نیابند و یکسره (بدان) تن در دهند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>.
#{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌هایی جز خانه خودتان درنیایید تا آنکه آشنایی دهید و بر اهل آن (خانه)‌ها سلام کنید؛ این برای شما بهتر است، باشد که پند گیرید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>.
#{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌هایی جز خانه خودتان درنیایید تا آنکه آشنایی دهید و بر اهل آن (خانه)‌ها سلام کنید؛ این برای شما بهتر است، باشد که پند گیرید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>.
#{{متن قرآن|لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ}}<ref>«بر نابینا و بر لنگ و بر بیمار و بر شما گناهی نیست که از (خوراک و آذوقه) خانه‌های خویش بخورید یا از خانه‌های پدرانتان یا خانه‌های مادرانتان یا خانه‌های برادرانتان یا خانه‌های خواهرانتان یا خانه‌های عموهایتان یا خانه‌های عمّه‌هایتان یا خانه‌های دایی‌هایتان یا خانه‌های خاله‌هایتان یا آن خانه‌ای که کلیدش را در اختیار دارید یا (خانه) دوستتان؛ نیز (بر شما گناهی نیست) در اینکه با هم یا پراکنده غذا بخورید پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند؛ بدین گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌دارد باشد که خرد ورزید» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>.
#{{متن قرآن|لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ}}<ref>«بر نابینا و بر لنگ و بر بیمار و بر شما گناهی نیست که از (خوراک و آذوقه) خانه‌های خویش بخورید یا از خانه‌های پدرانتان یا خانه‌های مادرانتان یا خانه‌های برادرانتان یا خانه‌های خواهرانتان یا خانه‌های عموهایتان یا خانه‌های عمّه‌هایتان یا خانه‌های دایی‌هایتان یا خانه‌های خاله‌هایتان یا آن خانه‌ای که کلیدش را در اختیار دارید یا (خانه) دوستتان؛ نیز (بر شما گناهی نیست) در اینکه با هم یا پراکنده غذا بخورید پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند؛ بدین گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌دارد باشد که خرد ورزید» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


===در معنای [[تسلیم]]===
===در معنای [[تسلیم]]===
خط ۱۲۰: خط ۱۲۰:
*در مقدمه کتاب "[[مرآة الانوار و مشکوة الاسرار (کتاب)|مرآة الانوار و مشکوة الاسرار]]" فرموده: سَلم، سَلام، تَسْلیم، إسلام، مسلمون و آنچه این مفاد را فایده دهد، مانند: {{متن قرآن|الَّذِينَ أَسْلَمُوا}} و {{متن قرآن|مُسْلِمَات}} و {{متن قرآن|مَنْ أَسْلَمَ}} و امثال ذلک از چیزهایی که متعلق به [[تسلیم]]، [[اسلام]] و سلامه است، اصل معنا در همه آنها، [[اطاعت]]، [[فرمانبرداری]]، [[پیروی]] نمودن، ترک [[مخالفت]] و [[اذیت]] کردن است. گفته می‌شود [[اسلم]] و استسلم، وقتی است که [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] باشد، و گفته می‌شود که [[بهشت]]، دارالسلام است، و [[سلام]] است؛ چون آن‌که داخل در آن شود، از [[عذاب]] خلاصی می‌یابد، و گفته می‌شود: {{متن قرآن|أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ}}؛ یعنی عبادتم را برای او [[خالص]] گردانیدم و او را [[اطاعت]] نمودم در آنچه مرا بدان امر نمود و از آن [[نهی]] فرمود، و به همین جهت این [[دین]]، [[اسلام]] نامیده شد و به طور کلی [[مرجع]] همه، [[تسلیم]] و [[سلامت]] است، و مخفی نیست که نه [[تسلیم]] به [[خدای متعال]]، و نه [[تسلیم]] به پیامبرش، محقق شود، و نه [[سلامت]] از [[عذاب]]، و نه [[سلامت]] از [[شرک]] و [[شک]] حاصل گردد، مگر به قبول [[ولایت]]، [[اطاعت از ائمه]] [[معصومین]]{{عم}} و [[تسلیم]] برای آنها. البته، [[تسلیم]] به آنها، [[تسلیم]] به [[خدای سبحان]] است و به وسیله آن، [[اسلام]] حاصل گردد و [[استحقاق]] بر [[سلامتی]] و [[سلام]] هست. البته، هر کس [[اقرار]] به [[ولایت]] آنان نکند، [[مسلمان]] نیست، اگر چه [[اقرار]] به [[نبوت]] [[پیامبر]]{{صل}} بنماید، و برای همین در [[اخبار]]، [[تأویل]] [[مسلمین]] به آنان و به شیعیانشان وارد شده است؛ زیرا [[تسلیم]] آنان به سبب [[برتری]] و [[ولایت]] آنان است و در [[اخبار]]، [[تأویل]] [[سلام]]، [[سلم]]، و [[اسلام]]، [[تسلیم]] و امثال آن به داخل شدن در [[ولایت]] و [[تسلیم]] آن بودن وارد شده است، حتی وارد شده که [[تسلیم پیامبر]]{{صل}} به [[تسلیم شدن]] نسبت به [[ولایت]] [[وصیّ]] او، [[علی]]{{ع}}، است <ref>مقدمه فرهنگ برهان، ص۱۲۵.</ref>.
*در مقدمه کتاب "[[مرآة الانوار و مشکوة الاسرار (کتاب)|مرآة الانوار و مشکوة الاسرار]]" فرموده: سَلم، سَلام، تَسْلیم، إسلام، مسلمون و آنچه این مفاد را فایده دهد، مانند: {{متن قرآن|الَّذِينَ أَسْلَمُوا}} و {{متن قرآن|مُسْلِمَات}} و {{متن قرآن|مَنْ أَسْلَمَ}} و امثال ذلک از چیزهایی که متعلق به [[تسلیم]]، [[اسلام]] و سلامه است، اصل معنا در همه آنها، [[اطاعت]]، [[فرمانبرداری]]، [[پیروی]] نمودن، ترک [[مخالفت]] و [[اذیت]] کردن است. گفته می‌شود [[اسلم]] و استسلم، وقتی است که [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] باشد، و گفته می‌شود که [[بهشت]]، دارالسلام است، و [[سلام]] است؛ چون آن‌که داخل در آن شود، از [[عذاب]] خلاصی می‌یابد، و گفته می‌شود: {{متن قرآن|أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ}}؛ یعنی عبادتم را برای او [[خالص]] گردانیدم و او را [[اطاعت]] نمودم در آنچه مرا بدان امر نمود و از آن [[نهی]] فرمود، و به همین جهت این [[دین]]، [[اسلام]] نامیده شد و به طور کلی [[مرجع]] همه، [[تسلیم]] و [[سلامت]] است، و مخفی نیست که نه [[تسلیم]] به [[خدای متعال]]، و نه [[تسلیم]] به پیامبرش، محقق شود، و نه [[سلامت]] از [[عذاب]]، و نه [[سلامت]] از [[شرک]] و [[شک]] حاصل گردد، مگر به قبول [[ولایت]]، [[اطاعت از ائمه]] [[معصومین]]{{عم}} و [[تسلیم]] برای آنها. البته، [[تسلیم]] به آنها، [[تسلیم]] به [[خدای سبحان]] است و به وسیله آن، [[اسلام]] حاصل گردد و [[استحقاق]] بر [[سلامتی]] و [[سلام]] هست. البته، هر کس [[اقرار]] به [[ولایت]] آنان نکند، [[مسلمان]] نیست، اگر چه [[اقرار]] به [[نبوت]] [[پیامبر]]{{صل}} بنماید، و برای همین در [[اخبار]]، [[تأویل]] [[مسلمین]] به آنان و به شیعیانشان وارد شده است؛ زیرا [[تسلیم]] آنان به سبب [[برتری]] و [[ولایت]] آنان است و در [[اخبار]]، [[تأویل]] [[سلام]]، [[سلم]]، و [[اسلام]]، [[تسلیم]] و امثال آن به داخل شدن در [[ولایت]] و [[تسلیم]] آن بودن وارد شده است، حتی وارد شده که [[تسلیم پیامبر]]{{صل}} به [[تسلیم شدن]] نسبت به [[ولایت]] [[وصیّ]] او، [[علی]]{{ع}}، است <ref>مقدمه فرهنگ برهان، ص۱۲۵.</ref>.
*در [[فرهنگ]] لغات آمده که: {{عربی|"سَلَّم عَلَيْه"}}؛ یعنی بر او [[درود]] و [[سلام]] داد. {{عربی|"سَلَّمَهُ"}}؛ یعنی به او [[سلام]] داد، واگذار کرد به او، واگذار و [[تسلیم]] کرد او را به دیگری، {{عربی|"و سلَّم بالامر"}}؛ یعنی [[تسلیم]] به امر [[تسلیم]] شد<ref>ملخص المنجد و منتهی الأرب، ص۳۵۲.</ref>.
*در [[فرهنگ]] لغات آمده که: {{عربی|"سَلَّم عَلَيْه"}}؛ یعنی بر او [[درود]] و [[سلام]] داد. {{عربی|"سَلَّمَهُ"}}؛ یعنی به او [[سلام]] داد، واگذار کرد به او، واگذار و [[تسلیم]] کرد او را به دیگری، {{عربی|"و سلَّم بالامر"}}؛ یعنی [[تسلیم]] به امر [[تسلیم]] شد<ref>ملخص المنجد و منتهی الأرب، ص۳۵۲.</ref>.
*در [[فرهنگ]] عمید نیز آمده: [[تسلیم]]؛ یعنی [[گردن نهادن]]، رام شدن، واگذار کردن و سپردن<ref>فرهنگ عمید، ص۳۸۸.</ref>.
*در [[فرهنگ]] عمید نیز آمده: [[تسلیم]]؛ یعنی [[گردن نهادن]]، رام شدن، واگذار کردن و سپردن<ref>فرهنگ عمید، ص۳۸۸.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


===[[تسلیم]] در [[تفاسیر]]===
===[[تسلیم]] در [[تفاسیر]]===
خط ۱۷۵: خط ۱۷۵:
*نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَيُسَلِّمُوا}}: و [[مطیع]] باشند و به آنچه از قضای تو میرسد، [[اقرار]] کنند و به چیزی از آن [[اعتراض]] نکنند؛ [[تسلیم]] [[امر]] [[خدا]] بوده و نسبت به او [[اسلام]] آورند که [[حقیقت]] آن، [[تسلیم]] نفس به او، و [[اسلام آوردن]] است، [[اسلامی]] سالم و [[خالص]] برای او، و {{متن قرآن|تَسْلِيمًا}} تأکید برای فعل و به منزله تکرار آن است<ref>کشاف، ج۱، ص۵۳۸.</ref>.
*نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَيُسَلِّمُوا}}: و [[مطیع]] باشند و به آنچه از قضای تو میرسد، [[اقرار]] کنند و به چیزی از آن [[اعتراض]] نکنند؛ [[تسلیم]] [[امر]] [[خدا]] بوده و نسبت به او [[اسلام]] آورند که [[حقیقت]] آن، [[تسلیم]] نفس به او، و [[اسلام آوردن]] است، [[اسلامی]] سالم و [[خالص]] برای او، و {{متن قرآن|تَسْلِيمًا}} تأکید برای فعل و به منزله تکرار آن است<ref>کشاف، ج۱، ص۵۳۸.</ref>.
*هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا}}، فرموده: {{متن قرآن|تَسْتَأْنِسُوا}}، در آن دو وجه است: یکی از آن دو، این است که استیناس بر خلاف استیحاش است؛ یعنی به شما اجازه بدهد، و دوّم آن‌که استیناس به معنای استعلام و استکشاف است؛ یعنی حال ورود معلوم شود، و [[تسلیم]] به این است که بگوید: {{عربی|"السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَ أَدْخُلُ؟"}}: [[سلام]] بر شما اجازه ورود هست؟<ref>کشاف، ج۳، ص۵۸.</ref>.
*هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا}}، فرموده: {{متن قرآن|تَسْتَأْنِسُوا}}، در آن دو وجه است: یکی از آن دو، این است که استیناس بر خلاف استیحاش است؛ یعنی به شما اجازه بدهد، و دوّم آن‌که استیناس به معنای استعلام و استکشاف است؛ یعنی حال ورود معلوم شود، و [[تسلیم]] به این است که بگوید: {{عربی|"السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَ أَدْخُلُ؟"}}: [[سلام]] بر شما اجازه ورود هست؟<ref>کشاف، ج۳، ص۵۸.</ref>.
*همین‌طور فی قوله تعالی: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ}}، فرموده: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا}}، از خانه‌هایی که در آن [[خوراک]] می‌کنید، پس بر [[اهل]] آن [[خانه]] که از لحاظ [[دینی]] و [[خویشاوندی]]، از شما هستند، ابتدا به [[سلام]] کنید<ref>کشاف، ج۳، ص۷۸.</ref>.
*همین‌طور فی قوله تعالی: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ}}، فرموده: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا}}، از خانه‌هایی که در آن [[خوراک]] می‌کنید، پس بر [[اهل]] آن [[خانه]] که از لحاظ [[دینی]] و [[خویشاوندی]]، از شما هستند، ابتدا به [[سلام]] کنید<ref>کشاف، ج۳، ص۷۸.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


===[[تسلیم]] در [[تفاسیر]] [[روایی]]===
===[[تسلیم]] در [[تفاسیر]] [[روایی]]===
خط ۲۱۵: خط ۲۱۵:
*در [[احادیث]]، [[آداب]] فراوانی درباره [[سلام]] وارد شده، از جمله اینکه: [[سلام]] تنها مخصوص کسانی نیست که [[انسان]] با آنها آشنایی خاصی دارد؛ چنان‌که در [[حدیثی]] داریم که از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} سؤال شد: "کدام عمل بهتر است؟"<ref>{{عربی|أيّ العمل الخير؟}}</ref>، فرمود: "[[اطعام]] طعام کن و [[سلام]] به کسانی که می‌شناسی و نمی‌شناسی بنما<ref>{{متن حدیث|تُطْعِم الطَّعَامَ و تقرأ السلام على من عرفت و من لم تعرف}}؛ تفسیر فی الظلال ذیل آیه.</ref>. و نیز در [[احادیث]] وارد شده که سواره بر پیاده، و آنها که مَرکب گران قیمت‌تری دارند، به کسانی که مَرکب ارزان دارند، [[سلام]] کنند، و گویا این [[دستور]]، یک نوع [[مبارزه]] با [[تکبّر]] ناشی از [[ثروت]] و موقعیت‌های خاصّ مادی است، و این درست نقطه مقابل چیزی است که امروز دیده می‌شود که تحیّت و [[سلام]] را [[وظیفه]] افراد [[پایین‌تر]] می‌دانند و شکلی از [[استعمار]]، استعباد و [[بت‌پرستی]] به آنها می‌دهند، و لذا در حالات [[پیامبر]]{{صل}} می‌خوانیم که او به همه، حتی به [[کودکان]]، [[سلام]] می‌کرد. البته، این سخن منافات با دستوری که در بعضی از [[روایات]] وارد شده که افراد کوچک‌تر از نظر سن، بر بزرگ‌تر [[سلام]] کنند، ندارد؛ زیرا این، یک نوع [[ادب]] و [[تواضع]] [[انسانی]] است و ارتباطی با مسأله [[اختلاف طبقاتی]] و تفاوت در [[ثروت]] و موقعیت‌های مادی ندارد.
*در [[احادیث]]، [[آداب]] فراوانی درباره [[سلام]] وارد شده، از جمله اینکه: [[سلام]] تنها مخصوص کسانی نیست که [[انسان]] با آنها آشنایی خاصی دارد؛ چنان‌که در [[حدیثی]] داریم که از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} سؤال شد: "کدام عمل بهتر است؟"<ref>{{عربی|أيّ العمل الخير؟}}</ref>، فرمود: "[[اطعام]] طعام کن و [[سلام]] به کسانی که می‌شناسی و نمی‌شناسی بنما<ref>{{متن حدیث|تُطْعِم الطَّعَامَ و تقرأ السلام على من عرفت و من لم تعرف}}؛ تفسیر فی الظلال ذیل آیه.</ref>. و نیز در [[احادیث]] وارد شده که سواره بر پیاده، و آنها که مَرکب گران قیمت‌تری دارند، به کسانی که مَرکب ارزان دارند، [[سلام]] کنند، و گویا این [[دستور]]، یک نوع [[مبارزه]] با [[تکبّر]] ناشی از [[ثروت]] و موقعیت‌های خاصّ مادی است، و این درست نقطه مقابل چیزی است که امروز دیده می‌شود که تحیّت و [[سلام]] را [[وظیفه]] افراد [[پایین‌تر]] می‌دانند و شکلی از [[استعمار]]، استعباد و [[بت‌پرستی]] به آنها می‌دهند، و لذا در حالات [[پیامبر]]{{صل}} می‌خوانیم که او به همه، حتی به [[کودکان]]، [[سلام]] می‌کرد. البته، این سخن منافات با دستوری که در بعضی از [[روایات]] وارد شده که افراد کوچک‌تر از نظر سن، بر بزرگ‌تر [[سلام]] کنند، ندارد؛ زیرا این، یک نوع [[ادب]] و [[تواضع]] [[انسانی]] است و ارتباطی با مسأله [[اختلاف طبقاتی]] و تفاوت در [[ثروت]] و موقعیت‌های مادی ندارد.
*در پاره‌ای از [[روایات]] [[دستور]] داده شده است که به افراد رباخوار، [[فاسق]]، [[منحرف]] و مانند آنها [[سلام]] نکنید، و این، خود یک نوع [[مبارزه]] با [[فساد]] است، مگر اینکه [[سلام کردن]] به آنها وسیله‌ای باشد برای آشنایی و [[دعوت]] به ترک منکر. ضمناً باید توجّه داشت که منظور از تحیّت به احسن، آن است که [[سلام]] را با عبارت دیگری مانند: {{متن حدیث|وَ رَحْمَةُ اللَّهِ}} و مانند: {{متن حدیث|وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}}، تعقیب کنند.
*در پاره‌ای از [[روایات]] [[دستور]] داده شده است که به افراد رباخوار، [[فاسق]]، [[منحرف]] و مانند آنها [[سلام]] نکنید، و این، خود یک نوع [[مبارزه]] با [[فساد]] است، مگر اینکه [[سلام کردن]] به آنها وسیله‌ای باشد برای آشنایی و [[دعوت]] به ترک منکر. ضمناً باید توجّه داشت که منظور از تحیّت به احسن، آن است که [[سلام]] را با عبارت دیگری مانند: {{متن حدیث|وَ رَحْمَةُ اللَّهِ}} و مانند: {{متن حدیث|وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}}، تعقیب کنند.
*در [[تفسیر درّ المنثور (کتاب)|تفسیر درّ المنثور]] می‌خوانیم، شخصی به [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} عرض کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ}}. [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ}}. دیگری عرض کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}}. [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|وَ عَلَيْك}}، و هنگامی که سؤال کرد که چرا جواب مرا کوتاه بیان کردید. فرمود: [[قرآن]] می‌گوید: تحیّت را به طرز نیکوتری پاسخ گویید، امّا تو چیزی باقی نگذاشتی! در [[حقیقت]]، [[پیامبر]]{{صل}} در مورد نظر اول و دوم، تحیّت به نحو احسن گفت، امّا در مورد شخص سوم به مساوی؛ زیرا جمله {{متن حدیث|عَلَيْك}}، مفهومش این است که تمام آنچه گفتی بر تو نیز باد<ref>در المنثور، ج۲، ص۸.</ref><ref>تفسیر نمونه، ج۴، ص۴۳ - ۴۶.</ref>.
*در [[تفسیر درّ المنثور (کتاب)|تفسیر درّ المنثور]] می‌خوانیم، شخصی به [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} عرض کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ}}. [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ}}. دیگری عرض کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}}. [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|وَ عَلَيْك}}، و هنگامی که سؤال کرد که چرا جواب مرا کوتاه بیان کردید. فرمود: [[قرآن]] می‌گوید: تحیّت را به طرز نیکوتری پاسخ گویید، امّا تو چیزی باقی نگذاشتی! در [[حقیقت]]، [[پیامبر]]{{صل}} در مورد نظر اول و دوم، تحیّت به نحو احسن گفت، امّا در مورد شخص سوم به مساوی؛ زیرا جمله {{متن حدیث|عَلَيْك}}، مفهومش این است که تمام آنچه گفتی بر تو نیز باد<ref>در المنثور، ج۲، ص۸.</ref><ref>تفسیر نمونه، ج۴، ص۴۳ - ۴۶.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


===[[تدبّر]] در [[آیات]] [[تسلیم]]===
===[[تدبّر]] در [[آیات]] [[تسلیم]]===
*{{متن قرآن|كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}}<ref>«(این) کتابی خجسته است که ما به سوی تو فرو فرستاده‌ایم تا در آیات آن نیک بیندیشند و تا خردمندان از آن پند گیرند» سوره ص، آیه ۲۹.</ref>. بنا بر آنکه [[آیات]] هفت‌گانه [[تسلیم]] در سوره‌های [[مدنی]] بوده، و خود [[آیات]] نیز در [[مدینه]] نازل شده است، برای همین ترتیب مصحفی این [[آیات]] و ترتیب نزولشان یکی خواهد بود. بنابراین از ذکر [[مجدد]] این [[آیات]] بر حسب نزولشان اجتناب می‌گردد. در این جا [[آیات]] [[تسلیم]] را در دو مرحله بررسی می‌کنیم؛ چنان‌که در مرحله اول، به [[تدبّر]] در معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، و در مرحله دوم، به [[تحقیق]] در ابعاد [[سلام]]، [[اسلام]] و [[تسلیم]] می‌پردازیم.
*{{متن قرآن|كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}}<ref>«(این) کتابی خجسته است که ما به سوی تو فرو فرستاده‌ایم تا در آیات آن نیک بیندیشند و تا خردمندان از آن پند گیرند» سوره ص، آیه ۲۹.</ref>. بنا بر آنکه [[آیات]] هفت‌گانه [[تسلیم]] در سوره‌های [[مدنی]] بوده، و خود [[آیات]] نیز در [[مدینه]] نازل شده است، برای همین ترتیب مصحفی این [[آیات]] و ترتیب نزولشان یکی خواهد بود. بنابراین از ذکر [[مجدد]] این [[آیات]] بر حسب نزولشان اجتناب می‌گردد. در این جا [[آیات]] [[تسلیم]] را در دو مرحله بررسی می‌کنیم؛ چنان‌که در مرحله اول، به [[تدبّر]] در معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، و در مرحله دوم، به [[تحقیق]] در ابعاد [[سلام]]، [[اسلام]] و [[تسلیم]] می‌پردازیم.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>
====[[تدبّر]] در معانی و مفاهیم [[تسلیم]]====
====[[تدبّر]] در معانی و مفاهیم [[تسلیم]]====
*در این مرحله با توجّه به مفردات و جملات هر [[آیه]]، معنای خاصّ [[تسلیم]] را در آن [[آیه]] بررسی می‌کنیم، و لذا به تعداد [[آیات]]، [[تسلیم]]، معنا و مفهوم خاص خواهد داشت؛ به این معنا که هر چند الفاظ و مشتقات [[تسلیم]] در [[آیات]]، اشتراک لفظی دارند، ولی هر یک از آنها دارای معنا و مفهوم خاصی به ترتیب زیر‌اند:
*در این مرحله با توجّه به مفردات و جملات هر [[آیه]]، معنای خاصّ [[تسلیم]] را در آن [[آیه]] بررسی می‌کنیم، و لذا به تعداد [[آیات]]، [[تسلیم]]، معنا و مفهوم خاص خواهد داشت؛ به این معنا که هر چند الفاظ و مشتقات [[تسلیم]] در [[آیات]]، اشتراک لفظی دارند، ولی هر یک از آنها دارای معنا و مفهوم خاصی به ترتیب زیر‌اند<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>:
=====معنا و مفهوم اول [[تسلیم]]=====
=====معنا و مفهوم اول [[تسلیم]]=====
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، پرداخت اجرت شیر از جانب [[پدر]] طفل، و در صورت فوت [[پدر]]، از جانب [[وارث]] اوست. در [[آیه]] {{متن قرآن|وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«و مادران فرزندان خود را دو سال کامل شیر می‌دهند؛ این برای کسی است که بخواهد دوران شیردهی را کامل کند، و خوراک و پوشاک آنان به شایستگی بر صاحب فرزند است، بر هیچ کس جز به اندازه توانش تکلیف نیست، نه مادر باید به خاطر فرزندش زیان بیند و نه صاحب فرزند به خاطر فرزندش و بر (گردن) وارث، مانند همین است پس اگر (پدر و مادر) با رضایت و رایزنی با هم بازگرفتن (زودتر کودک) از شیر را خواستند، گناهی ندارند، و اگر خواستید برای فرزندانتان دایه بگیرید، اگر به بایستگی دستمزد آنان را بپردازید گناهی بر شما نیست و از خداوند پروا کنید و بدانید خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، [[احکام]] شیر دادن به طفل، [[وظایف والدین]] نسبت به یکدیگر در قبال شیر خوردن طفل، و [[نفی]] ضرر و زیان هر یک از [[پدر]] و [[مادر]] به جهت داشتن [[فرزند]]، تراضی و تشاور آنان در مورد از شیر بازگرفتن طفل و استخدام دایه از [[ناحیه]] [[پدر]] برای شیر دادن به طفل، و در قبال تمام موارد، [[پرهیز از گناه]] در محضر [[خدای تعالی]] و [[آگاهی]] بر اینکه [[خدای تعالی]] بر همه [[اعمال]] و [[کارها]] [[بصیر]] و بیناست، بیان شده است.
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، پرداخت اجرت شیر از جانب [[پدر]] طفل، و در صورت فوت [[پدر]]، از جانب [[وارث]] اوست. در [[آیه]] {{متن قرآن|وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«و مادران فرزندان خود را دو سال کامل شیر می‌دهند؛ این برای کسی است که بخواهد دوران شیردهی را کامل کند، و خوراک و پوشاک آنان به شایستگی بر صاحب فرزند است، بر هیچ کس جز به اندازه توانش تکلیف نیست، نه مادر باید به خاطر فرزندش زیان بیند و نه صاحب فرزند به خاطر فرزندش و بر (گردن) وارث، مانند همین است پس اگر (پدر و مادر) با رضایت و رایزنی با هم بازگرفتن (زودتر کودک) از شیر را خواستند، گناهی ندارند، و اگر خواستید برای فرزندانتان دایه بگیرید، اگر به بایستگی دستمزد آنان را بپردازید گناهی بر شما نیست و از خداوند پروا کنید و بدانید خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، [[احکام]] شیر دادن به طفل، [[وظایف والدین]] نسبت به یکدیگر در قبال شیر خوردن طفل، و [[نفی]] ضرر و زیان هر یک از [[پدر]] و [[مادر]] به جهت داشتن [[فرزند]]، تراضی و تشاور آنان در مورد از شیر بازگرفتن طفل و استخدام دایه از [[ناحیه]] [[پدر]] برای شیر دادن به طفل، و در قبال تمام موارد، [[پرهیز از گناه]] در محضر [[خدای تعالی]] و [[آگاهی]] بر اینکه [[خدای تعالی]] بر همه [[اعمال]] و [[کارها]] [[بصیر]] و بیناست، بیان شده است.
*در [[آیه]] می‌فرماید: و [[مادران]] فرزندانشان را دو سال کامل شیر می‌دهند، (و این دو سال شیر دادن) برای کسی است که بخواهد شیرخوارگی طفل را به اتمام برساند: {{متن قرآن|وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ}}<ref>«و مادران فرزندان خود را دو سال کامل شیر می‌دهند؛ این برای کسی است که بخواهد دوران شیردهی را کامل کند» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، و روزی و [[نفقه]] [[مادر]] و [[لباس]] او به نحوی که [[شایسته]] و مطابق شؤونات شوهر باشد، بر عهده [[پدر]] طفل است، که هیچ نفسی جز به اندازه وسعت و قدرتش، به او [[تکلیف]] نشده است: {{متن قرآن|وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا}}<ref>«و خوراک و پوشاک آنان به شایستگی بر صاحب فرزند است، بر هیچ کس جز به اندازه توانش تکلیف نیست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>.
*در [[آیه]] می‌فرماید: و [[مادران]] فرزندانشان را دو سال کامل شیر می‌دهند، (و این دو سال شیر دادن) برای کسی است که بخواهد شیرخوارگی طفل را به اتمام برساند: {{متن قرآن|وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ}}<ref>«و مادران فرزندان خود را دو سال کامل شیر می‌دهند؛ این برای کسی است که بخواهد دوران شیردهی را کامل کند» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، و روزی و [[نفقه]] [[مادر]] و [[لباس]] او به نحوی که [[شایسته]] و مطابق شؤونات شوهر باشد، بر عهده [[پدر]] طفل است، که هیچ نفسی جز به اندازه وسعت و قدرتش، به او [[تکلیف]] نشده است: {{متن قرآن|وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا}}<ref>«و خوراک و پوشاک آنان به شایستگی بر صاحب فرزند است، بر هیچ کس جز به اندازه توانش تکلیف نیست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>.
*[[مادر]] نباید به فرزندش ضرری برساند، و [[پدر]] هم نباید به اولادش زیانی وارد بسازد، و بر وراث است که ([[وظایف]] [[پدر]] را در صورت فوت او و بعد از مرگش، نسبت به [[حقوق]] [[مادر]]، در دورانی که به [[کودک]] شیر می‌دهد) مانند او انجام بدهد: {{متن قرآن|لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ}}<ref>«نه مادر باید به خاطر فرزندش زیان بیند و نه صاحب فرزند به خاطر فرزندش و بر (گردن) وارث، مانند همین است» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>. پس اگر (پیش از انقضای دو سال) هر دو نفر (هم [[پدر]] و هم [[مادر]]) از روی تراضی و تشاور (یعنی با [[رضایت]] همدیگر و مشاورت با یکدیگر) [[تصمیم]] گرفتند که [[کودک]] را از شیر باز گیرند، گناهی بر آن دو نیست: {{متن قرآن|فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا}}<ref>«پس اگر (پدر و مادر) با رضایت و رایزنی با هم بازگرفتن (زودتر کودک) از شیر را خواستند، گناهی ندارند» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، و اگر خواستید برای طفل دایه شیر دادن بگیرید، پس به شرط رعایت [[دستورات]] فوق در [[آیه]]، گناهی برای شما نیست، هنگامی که اجرت شیر را به خوبی بپردازید: {{متن قرآن|وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ}}<ref>«و اگر خواستید برای فرزندانتان دایه بگیرید، اگر به بایستگی دستمزد آنان را بپردازید گناهی بر شما نیست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref> و خودتان را از ارتکاب به [[گناه]] (به طور عام، و نسبت به [[احکام]] شیر دادن به طور خاص) در محضر [[خدای تعالی]] [[حفظ]] کنید: {{متن قرآن|وَاتَّقُوا اللَّهَ}}<ref>«و از خداوند پروا کنید» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، و بدانید که [[خدای تعالی]] نسبت به آنچه شما عمل می‌کنید، دانای بیناست: {{متن قرآن|وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«و بدانید خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>.
*[[مادر]] نباید به فرزندش ضرری برساند، و [[پدر]] هم نباید به اولادش زیانی وارد بسازد، و بر وراث است که ([[وظایف]] [[پدر]] را در صورت فوت او و بعد از مرگش، نسبت به [[حقوق]] [[مادر]]، در دورانی که به [[کودک]] شیر می‌دهد) مانند او انجام بدهد: {{متن قرآن|لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ}}<ref>«نه مادر باید به خاطر فرزندش زیان بیند و نه صاحب فرزند به خاطر فرزندش و بر (گردن) وارث، مانند همین است» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>. پس اگر (پیش از انقضای دو سال) هر دو نفر (هم [[پدر]] و هم [[مادر]]) از روی تراضی و تشاور (یعنی با [[رضایت]] همدیگر و مشاورت با یکدیگر) [[تصمیم]] گرفتند که [[کودک]] را از شیر باز گیرند، گناهی بر آن دو نیست: {{متن قرآن|فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا}}<ref>«پس اگر (پدر و مادر) با رضایت و رایزنی با هم بازگرفتن (زودتر کودک) از شیر را خواستند، گناهی ندارند» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، و اگر خواستید برای طفل دایه شیر دادن بگیرید، پس به شرط رعایت [[دستورات]] فوق در [[آیه]]، گناهی برای شما نیست، هنگامی که اجرت شیر را به خوبی بپردازید: {{متن قرآن|وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ}}<ref>«و اگر خواستید برای فرزندانتان دایه بگیرید، اگر به بایستگی دستمزد آنان را بپردازید گناهی بر شما نیست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref> و خودتان را از ارتکاب به [[گناه]] (به طور عام، و نسبت به [[احکام]] شیر دادن به طور خاص) در محضر [[خدای تعالی]] [[حفظ]] کنید: {{متن قرآن|وَاتَّقُوا اللَّهَ}}<ref>«و از خداوند پروا کنید» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>، و بدانید که [[خدای تعالی]] نسبت به آنچه شما عمل می‌کنید، دانای بیناست: {{متن قرآن|وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«و بدانید خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>
=====معنا و مفهوم دوم [[تسلیم]]=====
=====معنا و مفهوم دوم [[تسلیم]]=====
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلامتی]] از آفات [[سستی]] در تلاش‌های فردی و [[سلامتی]] از آفات [[نزاع]] در کشمکش‌های [[اجتماعی]] برای تحقّق دادن به امر است. در [[آیه]] {{متن قرآن|وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و چرا خداوند عذابشان نکند با آنکه (مردم را) از مسجد الحرام باز می‌دارند در حالی که سرپرست آن نمی‌باشند- که سرپرست آن جز پرهیزگاران نیستند- اما بیشتر آنان نمی‌دانند» سوره انفال، آیه ۳۴.</ref>، [[فلسفه]] قلیل نشان دادن نیروهای [[دشمن]] را در رؤیای [[پیامبر]]{{صل}} که حاکی از معنا و مفهوم فوق است، به [[پیامبر]]{{صل}} [[یادآوری]] می‌فرماید: به یاد بیاور زمانی را که [[خدای تعالی]] در رؤیایت آنان را (که نیروهای [[دشمن]] بودند) به تو قلیل نشان داد: {{متن قرآن|إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که خداوند آنان را به تو در خوابت "اندک" نشان داد» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref>، و اگر چنانچه [[خداوند متعال]] (در رؤیایت) آنها را جمعیتی بسیار به تو می‌نمایاند، البته، (بیان آن [[خواب]] برای شما، ایجاد [[دلهره]] میکرد و در کار [[جنگ]] با [[دشمن]]) شما [[ضعیف]] و [[سست]] می‌شدید و البته، (در [[تصمیم‌گیری]] برای [[جنگ]] با [[دشمن]]) با هم در آن به [[نزاع]] می‌پرداختید: {{متن قرآن|وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ}}<ref>«و اگر آنان را "بسیار" نشان داده بود سست می‌شدید و در کار (جنگ) اختلاف می‌یافتید» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref>. و لکن [[خدای تعالی]] (با قلیل نشان دادن آنان به تو در حالت [[رؤیا]]، شما را از آفات [[سستی]] در کار و [[نزاع]] و [[اختلاف]] با یکدیگر [[نجات]] داد و در شما) [[سلامتی]] را ایجاد نمود: {{متن قرآن|وَلَكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ}}<ref>«ولی خداوند (شما را) در امان داشت» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref> البته که [[خدای تعالی]] بسیار از درون سینه‌های شما (از حالتی که [[ضعف]] و [[سستی]] به شما دست میدهد و از حالتی که [[نزاع]] و [[اختلاف]] در شما ایجاد میگردد)، بسیار [[آگاه]] است: {{متن قرآن|إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ}}<ref>«که او به اندیشه‌ها داناست» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref>.
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلامتی]] از آفات [[سستی]] در تلاش‌های فردی و [[سلامتی]] از آفات [[نزاع]] در کشمکش‌های [[اجتماعی]] برای تحقّق دادن به امر است. در [[آیه]] {{متن قرآن|وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ}}<ref>«و چرا خداوند عذابشان نکند با آنکه (مردم را) از مسجد الحرام باز می‌دارند در حالی که سرپرست آن نمی‌باشند- که سرپرست آن جز پرهیزگاران نیستند- اما بیشتر آنان نمی‌دانند» سوره انفال، آیه ۳۴.</ref>، [[فلسفه]] قلیل نشان دادن نیروهای [[دشمن]] را در رؤیای [[پیامبر]]{{صل}} که حاکی از معنا و مفهوم فوق است، به [[پیامبر]]{{صل}} [[یادآوری]] می‌فرماید: به یاد بیاور زمانی را که [[خدای تعالی]] در رؤیایت آنان را (که نیروهای [[دشمن]] بودند) به تو قلیل نشان داد: {{متن قرآن|إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که خداوند آنان را به تو در خوابت "اندک" نشان داد» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref>، و اگر چنانچه [[خداوند متعال]] (در رؤیایت) آنها را جمعیتی بسیار به تو می‌نمایاند، البته، (بیان آن [[خواب]] برای شما، ایجاد [[دلهره]] میکرد و در کار [[جنگ]] با [[دشمن]]) شما [[ضعیف]] و [[سست]] می‌شدید و البته، (در [[تصمیم‌گیری]] برای [[جنگ]] با [[دشمن]]) با هم در آن به [[نزاع]] می‌پرداختید: {{متن قرآن|وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ}}<ref>«و اگر آنان را "بسیار" نشان داده بود سست می‌شدید و در کار (جنگ) اختلاف می‌یافتید» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref>. و لکن [[خدای تعالی]] (با قلیل نشان دادن آنان به تو در حالت [[رؤیا]]، شما را از آفات [[سستی]] در کار و [[نزاع]] و [[اختلاف]] با یکدیگر [[نجات]] داد و در شما) [[سلامتی]] را ایجاد نمود: {{متن قرآن|وَلَكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ}}<ref>«ولی خداوند (شما را) در امان داشت» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref> البته که [[خدای تعالی]] بسیار از درون سینه‌های شما (از حالتی که [[ضعف]] و [[سستی]] به شما دست میدهد و از حالتی که [[نزاع]] و [[اختلاف]] در شما ایجاد میگردد)، بسیار [[آگاه]] است: {{متن قرآن|إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ}}<ref>«که او به اندیشه‌ها داناست» سوره انفال، آیه ۴۳.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>
=====معنا و مفهوم سوم [[تسلیم]]=====
=====معنا و مفهوم سوم [[تسلیم]]=====
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، ازدیاد [[اطاعت]] و [[انقیاد]] از [[فرامین]] [[خدای تعالی]] و [[پیامبر خدا]]{{صل}} است. [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا}}<ref>«و چون مؤمنان دسته‌ها (ی مشرک) را دیدند گفتند: این همان است که خداوند و فرستاده او به ما وعده داده‌اند و خداوند و فرستاده او راست گفتند و جز بر ایمان و فرمانبرداری آنان نیفزود» سوره احزاب، آیه ۲۲.</ref>، [[روحیه]] [[مؤمنین]] را در فزونی [[ایمان]] و [[تسلیم]] آنان در برابر [[فرامین]] [[خدای تعالی]] و [[پیامبر]]{{صل}} با دیدن [[سپاهیان]] [[دشمن]] در [[جنگ احزاب]] بیان کرده، می‌فرماید: همین که [[مؤمنان]] [[سپاهیان]] [[احزاب]] را ملاحظه نمودند، گفتند این است آنچه [[خدای تعالی]] و [[پیامبر]] او به ما [[وعده]] داده است و [[خدا]] و رسولش راست گفتند. و چیزی به جز [[ایمان]] و [[اطاعت]] و [[انقیاد]] (از [[فرامین]] [[خدای تعالی]] و [[پیامبر]]{{صل}} بر آنان نیافزود: {{متن قرآن|وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا}}<ref>«و جز بر ایمان و فرمانبرداری آنان نیفزود» سوره احزاب، آیه ۲۲.</ref>.
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، ازدیاد [[اطاعت]] و [[انقیاد]] از [[فرامین]] [[خدای تعالی]] و [[پیامبر خدا]]{{صل}} است. [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا}}<ref>«و چون مؤمنان دسته‌ها (ی مشرک) را دیدند گفتند: این همان است که خداوند و فرستاده او به ما وعده داده‌اند و خداوند و فرستاده او راست گفتند و جز بر ایمان و فرمانبرداری آنان نیفزود» سوره احزاب، آیه ۲۲.</ref>، [[روحیه]] [[مؤمنین]] را در فزونی [[ایمان]] و [[تسلیم]] آنان در برابر [[فرامین]] [[خدای تعالی]] و [[پیامبر]]{{صل}} با دیدن [[سپاهیان]] [[دشمن]] در [[جنگ احزاب]] بیان کرده، می‌فرماید: همین که [[مؤمنان]] [[سپاهیان]] [[احزاب]] را ملاحظه نمودند، گفتند این است آنچه [[خدای تعالی]] و [[پیامبر]] او به ما [[وعده]] داده است و [[خدا]] و رسولش راست گفتند. و چیزی به جز [[ایمان]] و [[اطاعت]] و [[انقیاد]] (از [[فرامین]] [[خدای تعالی]] و [[پیامبر]]{{صل}} بر آنان نیافزود: {{متن قرآن|وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا}}<ref>«و جز بر ایمان و فرمانبرداری آنان نیفزود» سوره احزاب، آیه ۲۲.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>
=====معنا و مفهوم چهارم [[تسلیم]]=====
=====معنا و مفهوم چهارم [[تسلیم]]=====
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلام]] بر [[پیامبر]]{{صل}} و [[تسلیم]] به آن [[حضرت]] است: [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند، ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref> با اعلام [[صلوات]] [[خدای تعالی]] و [[صلوات فرشتگان]] [[الهی]] بر [[پیامبر]]{{صل}} با خطاب به [[مؤمنین]]، [[امر]] به [[صلوات]]، [[سلام]] بر او و [[تسلیم]] بودن در برابر او داده، می‌فرماید: البته، همواره [[خدای تعالی]] (با [[تزکیه]] [[پیامبر]]{{صل}} در مراتب اعلا) و فرشتگانش (با درخواست [[مغفرت]] و [[رحمت]]) بر [[پیامبر]]{{صل}} [[درود]] می‌گوید. ای کسانی که [[ایمان]] آورده‌اید، بر آن [[حضرت]] [[صلوات]] و [[سلام]] گفته و [[تسلیم]] کار [[فرامین]] او باشید: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref>.
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلام]] بر [[پیامبر]]{{صل}} و [[تسلیم]] به آن [[حضرت]] است: [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند، ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref> با اعلام [[صلوات]] [[خدای تعالی]] و [[صلوات فرشتگان]] [[الهی]] بر [[پیامبر]]{{صل}} با خطاب به [[مؤمنین]]، [[امر]] به [[صلوات]]، [[سلام]] بر او و [[تسلیم]] بودن در برابر او داده، می‌فرماید: البته، همواره [[خدای تعالی]] (با [[تزکیه]] [[پیامبر]]{{صل}} در مراتب اعلا) و فرشتگانش (با درخواست [[مغفرت]] و [[رحمت]]) بر [[پیامبر]]{{صل}} [[درود]] می‌گوید. ای کسانی که [[ایمان]] آورده‌اید، بر آن [[حضرت]] [[صلوات]] و [[سلام]] گفته و [[تسلیم]] کار [[فرامین]] او باشید: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>
=====معنا و مفهوم پنجم [[تسلیم]]=====
=====معنا و مفهوم پنجم [[تسلیم]]=====
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[تسلیم]] بودن بدون قید و شرط نسبت به [[حکم]] [[پیامبر]]{{صل}} است. در [[آیه]] ۶۵ [[سوره نساء]] با [[سوگند]]، [[شرط ایمان]] را، [[پذیرش]] [[حکمیت]] [[پیامبر]]{{صل}} در [[اختلافات]]، بیان می‌کند، به نحوی که نسبت به آن [[داوری]] هیچ‌گونه اعتراضی نداشته و [[تسلیم محض]] [[حکم]] او باشند و چنین می‌فرماید: به پروردگارت [[سوگند]]، تا [[حکمیت]] تو را در [[اختلاف]] فیمابینشان نپذیرند، [[مؤمن]] نیستند: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}}<ref>«پس نه، به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا در آنچه میانشان ستیز رخ داده است تو را داور کنند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>؛ (آن چنان که) پس از آن، در نفس خویش نسبت به آن [[داوری]] هیچ‌گونه اعتراضی نداشته و [[تسلیم]] باشند، تسلیمی محض و بدون [[اعتراض]]: {{متن قرآن|ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«سپس از آن داوری که کرده‌ای در خود دلتنگی نیابند و یکسره (بدان) تن در دهند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>.
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[تسلیم]] بودن بدون قید و شرط نسبت به [[حکم]] [[پیامبر]]{{صل}} است. در [[آیه]] ۶۵ [[سوره نساء]] با [[سوگند]]، [[شرط ایمان]] را، [[پذیرش]] [[حکمیت]] [[پیامبر]]{{صل}} در [[اختلافات]]، بیان می‌کند، به نحوی که نسبت به آن [[داوری]] هیچ‌گونه اعتراضی نداشته و [[تسلیم محض]] [[حکم]] او باشند و چنین می‌فرماید: به پروردگارت [[سوگند]]، تا [[حکمیت]] تو را در [[اختلاف]] فیمابینشان نپذیرند، [[مؤمن]] نیستند: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}}<ref>«پس نه، به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا در آنچه میانشان ستیز رخ داده است تو را داور کنند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>؛ (آن چنان که) پس از آن، در نفس خویش نسبت به آن [[داوری]] هیچ‌گونه اعتراضی نداشته و [[تسلیم]] باشند، تسلیمی محض و بدون [[اعتراض]]: {{متن قرآن|ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«سپس از آن داوری که کرده‌ای در خود دلتنگی نیابند و یکسره (بدان) تن در دهند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>
===== معنا و مفهوم ششم [[تسلیم]]=====
===== معنا و مفهوم ششم [[تسلیم]]=====
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلام کردن]] بعد از [[استیناس]] است بر [[اهل]] [[خانه]] دیگری. در [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌هایی جز خانه خودتان درنیایید تا آنکه آشنایی دهید و بر اهل آن (خانه) ها سلام کنید؛ این برای شما بهتر است، باشد که پند گیرید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>، خطاب به [[مؤمنین]]، [[حکم]] ورود به داخل [[خانه]] غیرخودی را، با [[استیناس]] با [[اهل]] آن و [[سلام]] نمودن بر آنان متذکر می‌گردد: ای کسانی که [[ایمان]] آوردید! به خانه‌هایی که غیر از خانه‌های خودتان است، داخل نشوید تا اینکه [[اهل]] آن [[خانه]] را [[استیناس]] کنید، و (چون [[استیناس]] حاصل نمودید و خواستید داخل در [[خانه]] بشوید) بر [[اهل]] آن [[خانه]] [[آیه سلام]] کنید: {{متن قرآن|وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا}}<ref>«و بر اهل آن (خانه)‌ها سلام کنید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>که این کار و رعایت این [[حکم]]، برای شما بهتر است، شاید که شما متذکّر این [[حکم]] شوید: {{متن قرآن|ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}}<ref>«این برای شما بهتر است، باشد که پند گیرید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>.
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلام کردن]] بعد از [[استیناس]] است بر [[اهل]] [[خانه]] دیگری. در [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌هایی جز خانه خودتان درنیایید تا آنکه آشنایی دهید و بر اهل آن (خانه) ها سلام کنید؛ این برای شما بهتر است، باشد که پند گیرید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>، خطاب به [[مؤمنین]]، [[حکم]] ورود به داخل [[خانه]] غیرخودی را، با [[استیناس]] با [[اهل]] آن و [[سلام]] نمودن بر آنان متذکر می‌گردد: ای کسانی که [[ایمان]] آوردید! به خانه‌هایی که غیر از خانه‌های خودتان است، داخل نشوید تا اینکه [[اهل]] آن [[خانه]] را [[استیناس]] کنید، و (چون [[استیناس]] حاصل نمودید و خواستید داخل در [[خانه]] بشوید) بر [[اهل]] آن [[خانه]] [[آیه سلام]] کنید: {{متن قرآن|وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا}}<ref>«و بر اهل آن (خانه)‌ها سلام کنید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>که این کار و رعایت این [[حکم]]، برای شما بهتر است، شاید که شما متذکّر این [[حکم]] شوید: {{متن قرآن|ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}}<ref>«این برای شما بهتر است، باشد که پند گیرید» سوره نور، آیه ۲۷.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>
=====معنا و مفهوم هفتم [[تسلیم]]=====
=====معنا و مفهوم هفتم [[تسلیم]]=====
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلام کردن]] هنگام ورود به [[خانه]] است؛ زیرا [[سلام]] تحیّتی است [[مبارک]] و [[طیب]] از جانب [[خدای تعالی]]. در ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ}}<ref>«بر نابینا و بر لنگ و بر بیمار و بر شما گناهی نیست که از (خوراک و آذوقه) خانه‌های خویش بخورید یا از خانه‌های پدرانتان یا خانه‌های مادرانتان یا خانه‌های برادرانتان یا خانه‌های خواهرانتان یا خانه‌های عموهایتان یا خانه‌های عمّه‌هایتان یا خانه‌های دایی‌هایتان یا خانه‌های خاله‌هایتان یا آن خانه‌ای که کلیدش را در اختیار دارید یا (خانه) دوستتان؛ نیز (بر شما گناهی نیست) در اینکه با هم یا پراکنده غذا بخورید پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند؛ بدین گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌دارد باشد که خرد ورزید» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>، ورود به [[خانه]] را اظهار تحیّتی از جانب [[خدای تعالی]]؛ یعنی [[سلام کردن]]، دانسته است، و این خود، موجب [[روابط]] [[عاطفی]] مطلوب بین اعضای [[خانواده]] است: چون در [[خانه‌ها]] داخل شوید، پس بر [[خویشان]] [[سلام]] کنید: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ}}<ref>«پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>، که (این [[سلام کردن]] شما) تحیّتی است [[مبارک]] و طیّب از جانب [[خدای تعالی]]: {{متن قرآن|تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً}}<ref>«درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>
*یکی از معانی و مفاهیم [[تسلیم]]، [[سلام کردن]] هنگام ورود به [[خانه]] است؛ زیرا [[سلام]] تحیّتی است [[مبارک]] و [[طیب]] از جانب [[خدای تعالی]]. در ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ}}<ref>«بر نابینا و بر لنگ و بر بیمار و بر شما گناهی نیست که از (خوراک و آذوقه) خانه‌های خویش بخورید یا از خانه‌های پدرانتان یا خانه‌های مادرانتان یا خانه‌های برادرانتان یا خانه‌های خواهرانتان یا خانه‌های عموهایتان یا خانه‌های عمّه‌هایتان یا خانه‌های دایی‌هایتان یا خانه‌های خاله‌هایتان یا آن خانه‌ای که کلیدش را در اختیار دارید یا (خانه) دوستتان؛ نیز (بر شما گناهی نیست) در اینکه با هم یا پراکنده غذا بخورید پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند؛ بدین گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌دارد باشد که خرد ورزید» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>، ورود به [[خانه]] را اظهار تحیّتی از جانب [[خدای تعالی]]؛ یعنی [[سلام کردن]]، دانسته است، و این خود، موجب [[روابط]] [[عاطفی]] مطلوب بین اعضای [[خانواده]] است: چون در [[خانه‌ها]] داخل شوید، پس بر [[خویشان]] [[سلام]] کنید: {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ}}<ref>«پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>، که (این [[سلام کردن]] شما) تحیّتی است [[مبارک]] و طیّب از جانب [[خدای تعالی]]: {{متن قرآن|تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً}}<ref>«درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند» سوره نور، آیه ۶۱.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


====[[تحقیق]] و [[تدبّر]] در ابعاد [[سلام]]، [[اسلام]] و [[تسلیم]]====
====[[تحقیق]] و [[تدبّر]] در ابعاد [[سلام]]، [[اسلام]] و [[تسلیم]]====
خط ۲۶۴: خط ۲۶۴:
#{{متن قرآن|قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«بگو: سپاس خداوند را و درود بر آن بندگان وی که برگزیده است؛ آیا خداوند بهتر است یا آنچه (برای او) شریک می‌آورند؟» سوره نمل، آیه ۵۹.</ref>.
#{{متن قرآن|قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«بگو: سپاس خداوند را و درود بر آن بندگان وی که برگزیده است؛ آیا خداوند بهتر است یا آنچه (برای او) شریک می‌آورند؟» سوره نمل، آیه ۵۹.</ref>.
*[[سلام]] وسیله [[نجات]] و [[رهایی]] [[بندگان]] خدای [[مهربان]] از آفت [[جاهلان]] است: {{متن قرآن|وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا}}<ref>«و بندگان (خداوند) بخشنده آنانند که بر زمین فروتنانه گام برمی‌دارند و هرگاه نادانان با آنان سخن سر کنند پاسخی نرم گویند» سوره فرقان، آیه ۶۳.</ref>.
*[[سلام]] وسیله [[نجات]] و [[رهایی]] [[بندگان]] خدای [[مهربان]] از آفت [[جاهلان]] است: {{متن قرآن|وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا}}<ref>«و بندگان (خداوند) بخشنده آنانند که بر زمین فروتنانه گام برمی‌دارند و هرگاه نادانان با آنان سخن سر کنند پاسخی نرم گویند» سوره فرقان، آیه ۶۳.</ref>.
*[[سلام]]، نامی است از اسمای [[مبارک]] [[خدای تعالی]]: {{متن قرآن|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین، پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref>.
*[[سلام]]، نامی است از اسمای [[مبارک]] [[خدای تعالی]]: {{متن قرآن|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین، پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند» سوره حشر، آیه ۲۳.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


=====در بُعد [[اسلام]]=====
=====در بُعد [[اسلام]]=====
خط ۲۷۲: خط ۲۷۲:
#[[رضایت پروردگار]] عالم در این است که [[اسلام]] [[دین]] باشد: {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«مردار و خون و گوشت خوک و آنچه جز به نام خداوند ذبح شده باشد و مرده با خفگی و مرده با ضربه و مرده با افتادن از بلندی و مرده از شاخ زدن حیوان دیگر و آنچه درندگان نیم‌خور کرده باشند- جز آن را که (تا زنده است) ذبح کرده‌اید- و آنچه بر روی سنگ‌های مقدّس (برای بت‌ها) قربانی شود و آنچه با تیرهای بخت‌آزمایی قسمت کنید (خوردن گوشت همه اینها) بر شما حرام و آنها (همه) گناه است؛ امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم پس، هر که در قحطی و گرسنگی ناگزیر (از خوردن گوشت حرام) شود بی‌آنکه گراینده به گناه باشد بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.
#[[رضایت پروردگار]] عالم در این است که [[اسلام]] [[دین]] باشد: {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«مردار و خون و گوشت خوک و آنچه جز به نام خداوند ذبح شده باشد و مرده با خفگی و مرده با ضربه و مرده با افتادن از بلندی و مرده از شاخ زدن حیوان دیگر و آنچه درندگان نیم‌خور کرده باشند- جز آن را که (تا زنده است) ذبح کرده‌اید- و آنچه بر روی سنگ‌های مقدّس (برای بت‌ها) قربانی شود و آنچه با تیرهای بخت‌آزمایی قسمت کنید (خوردن گوشت همه اینها) بر شما حرام و آنها (همه) گناه است؛ امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم پس، هر که در قحطی و گرسنگی ناگزیر (از خوردن گوشت حرام) شود بی‌آنکه گراینده به گناه باشد بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.
#نشانه [[هدایت]] یافتن، [[شرح صدر]] داشتن برای [[اسلام]] است: {{متن قرآن|فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ كَذَلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«خداوند هر کس را که بخواهد راهنمایی کند دلش را برای (پذیرش) اسلام می‌گشاید و هر کس را که بخواهد در گمراهی وانهد دلش را تنگ و بسته می‌دارد گویی به آسمان فرا می‌رود؛ بدین گونه خداوند عذاب را بر کسانی که ایمان نمی‌آورند؛ برمی‌گمارد» سوره انعام، آیه ۱۲۵.</ref>.
#نشانه [[هدایت]] یافتن، [[شرح صدر]] داشتن برای [[اسلام]] است: {{متن قرآن|فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ كَذَلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«خداوند هر کس را که بخواهد راهنمایی کند دلش را برای (پذیرش) اسلام می‌گشاید و هر کس را که بخواهد در گمراهی وانهد دلش را تنگ و بسته می‌دارد گویی به آسمان فرا می‌رود؛ بدین گونه خداوند عذاب را بر کسانی که ایمان نمی‌آورند؛ برمی‌گمارد» سوره انعام، آیه ۱۲۵.</ref>.
#[[شرح صدر]] داشتن برای [[اسلام]]، نوری است از جانب [[پروردگار]]: {{متن قرآن|أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ}}<ref>«آیا کسی که خداوند دلش را برای اسلام گشاده داشته است و او از پروردگار خویش با خود فروغی دارد» سوره زمر، آیه ۲۲.</ref>.
#[[شرح صدر]] داشتن برای [[اسلام]]، نوری است از جانب [[پروردگار]]: {{متن قرآن|أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ}}<ref>«آیا کسی که خداوند دلش را برای اسلام گشاده داشته است و او از پروردگار خویش با خود فروغی دارد» سوره زمر، آیه ۲۲.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


=====در بُعد [[تسلیم]]=====
=====در بُعد [[تسلیم]]=====
خط ۲۷۸: خط ۲۷۸:
#[[تسلیم]]، [[اطاعت]] بی قید و شرط در برابر [[حکم]] و [[داوری]] [[پیامبر]]{{صل}} است: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«پس نه، به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا در آنچه میانشان ستیز رخ داده است تو را داور کنند سپس از آن داوری که کرده‌ای در خود دلتنگی نیابند و یکسره (بدان) تن در دهند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>.
#[[تسلیم]]، [[اطاعت]] بی قید و شرط در برابر [[حکم]] و [[داوری]] [[پیامبر]]{{صل}} است: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«پس نه، به پروردگارت سوگند که ایمان نمی‌آورند تا در آنچه میانشان ستیز رخ داده است تو را داور کنند سپس از آن داوری که کرده‌ای در خود دلتنگی نیابند و یکسره (بدان) تن در دهند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>.
#[[تسلیم]]، [[اطاعت]] و [[انقیاد]] از [[پیامبر]]{{صل}} است: {{متن قرآن|وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا}}<ref>«و چون مؤمنان دسته‌ها (ی مشرک) را دیدند گفتند: این همان است که خداوند و فرستاده او به ما وعده داده‌اند و خداوند و فرستاده او راست گفتند و جز بر ایمان و فرمانبرداری آنان نیفزود» سوره احزاب، آیه ۲۲.</ref>.
#[[تسلیم]]، [[اطاعت]] و [[انقیاد]] از [[پیامبر]]{{صل}} است: {{متن قرآن|وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا}}<ref>«و چون مؤمنان دسته‌ها (ی مشرک) را دیدند گفتند: این همان است که خداوند و فرستاده او به ما وعده داده‌اند و خداوند و فرستاده او راست گفتند و جز بر ایمان و فرمانبرداری آنان نیفزود» سوره احزاب، آیه ۲۲.</ref>.
#[[تسلیم]]، [[مطیع]] [[فرامین]] [[پیامبر]]{{صل}} بودن است: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند، ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref>.
#[[تسلیم]]، [[مطیع]] [[فرامین]] [[پیامبر]]{{صل}} بودن است: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند، ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج۱.</ref>


==منابع==
==منابع==
۱۱۵٬۲۸۷

ویرایش