انسان در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

*همان‌گونه که در [[علوم عقلی]] و [[عرفانی]] ثابت شده، موجودات نشئه [[دنیا]] پیش از وجود [[دنیوی]] خود در عوالم دیگری چون [[عالم مثال]]، عالم [[عقل]] و عالم إله موجود بوده‌اند. [[قرآن]] نیز بر این نکته تأکید دارد و در برخی [[آیات]] به وجود اشیا پیش از نشئه [[دنیا]] اشاره می‌کند؛ از جمله آنجا که می‌فرماید: هیچ چیزی نیست، مگر آنکه اصل و [[خزانه]] آن نزد ماست و ما از هر چیزی جز به مقدار معلوم، فرو نمی‌فرستیم{{متن قرآن|وَإِن مِّن شَيْءٍ إِلاَّ عِندَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَّعْلُومٍ }}<ref> و هیچ چیز نیست جز آنکه گنجینه‌های آن نزد ماست و ما آن را جز به اندازه معیّن فرو نمی‌فرست؛ سوره حجر، آیه:۲۱.</ref> براساس قاعده مذکور که [[وحی]] و [[شهود]] و [[عقل]] بر آن صحه گذاشته‌اند [[انسان]] نیز مانند سایر اشیا قبل از وجود [[دنیوی]] خویش در عوالم پیشین تحقق داشته است<ref>الرسائل التوحیدیه، ص ۱۲۰، ۱۲۸.</ref>، افزون بر این برخی [[آیات]] به وجود خصوص [[انسان]] قبل از نشئه [[دنیا]] اشاره می‌کند<ref>[[غلام علی امین|امین غلام علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص۴۸۱ - ۵۰۰.</ref>:

# [[آیات]] [[میثاق]] و [[تعهد]] [[آدمی]] در پیشگاه [[خدا]]: {{متن قرآن|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُواْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ}}<ref> و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‌دهیم؛ مبادا که در رستخیز بگویید ما از این ناآگاه بودیم؛ سوره اعراف، آیه:۱۷۲.</ref> آنگاه که [[خداوند]] از پشت [[فرزندان آدم]]، [[نسل]] آنان را برگرفت و همه را بر [[ربوبیت]] خود به شهادت‌طلبید، همگان [[شهادت]] دادند که [[خداوند]]، [[پروردگار]] آنان است. روشن است که انسان‌های عادی هرگز زمان این [[میثاق]] گذاری را به یاد ندارند و در حافظه خویش چنین [[تعهد]] صریحی از سوی خود را نمی‌یابند، بنابراین، [[دنیا]] ظرف چنین التزامی نبوده و این [[حقیقت]] به نشئه‌ای پیش از [[دنیا]] باز می‌گردد که هیچ‌گونه جدایی و فقدانی برای [[حقیقت]] [[انسانی]] نبوده و این [[شهادت]] و اعتراف به دور از هرگونه [[شرک]] و [[مخالفت]] و [[عصیان]] که از [[احکام]] نشئه دنیاست، صورت پذیرفته است<ref>المیزان، ج ۸، ص ۳۲۱.</ref>. برخی از بزرگان [[حکمت]] و [[عرفان]] و [[تفسیر]] سخن [[افلاطون]] را که به وجود [[عقلی]] [[انسان]] پیش از حدوث [[بدن]] قائل بوده هماهنگ با مطلب یاد شده دانسته و افزون بر این تصریح کرده‌اند که در [[شریعت]] حقه ما برای افراد [[انسان]]، یک وجود جزئی، متمایز و سابق بر وجود طبیعی، ثابت شده است، چنان که [[آیه میثاق]] و نیز [[روایات]] فراوانی از [[امامان معصوم]]{{عم}} که می‌گوید: [[ارواح انبیا]] و [[اوصیا]] از طینت علیین و پیش از [[خلق]] آسمانها و [[زمین]]، [[آفریده]] شده بود می‌تواند شاهدی بر این مطلب باشد<ref>اسفار، ج ۹، ص ۱۹۵.</ref>. [[تعهد]] گرفتن [[خداوند]] از [[فرزندان آدم]] درباره نپرستیدن [[شیطان]] نیز از شمار همان [[آیات]] است: {{متن قرآن|أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَن لّا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ}}<ref> ای فرزندان آدم! آیا به شما سفارش نکردم که شیطان را نپرستید که او دشمن آشکار شماست؟؛ سوره یس، آیه:۶۰.</ref> این [[آیه]] که به [[فرزندان آدم]] بر اثر نقض [[عهد]] مذکور، [[عتاب]] می‌کند، در صورتی می‌تواند [[مؤاخذه]] عبادتگران [[شیطان]] باشد که همه آنان این [[عهد]] را از [[خداوند]] پذیرفته و بدان ملتزم شده باشندو چنین تعهدی یقیناً در [[دنیا]] اگر صورت پذیرفته بود، همگان آن را به یاد می‌داشتند<ref>[[غلام علی امین|امین غلام علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص۴۸۱ - ۵۰۰.</ref>.