خشوع در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۶٬۷۱۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲ مارس ۲۰۲۱
خط ۱۴۰: خط ۱۴۰:
# [[زمین]] [[خاشع]]، در حالی که [[خاضع]] است، [[نزول]] [[باران]] بر او، حرکت، [[جنبش]] و [[حیات]] را در او دمیده و او را زنده می‌گرداند. {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنَّكَ تَرَى الْأَرْضَ خَاشِعَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ إِنَّ الَّذِي أَحْيَاهَا لَمُحْيِي الْمَوْتَى إِنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و از نشانه‌های او این است که زمین را پژمرده می‌بینی و چون بر آن آب فرو باریم می‌جنبد و می‌بالد، به راستی آن کس که آن را زنده کرد زندگی‌بخش مردگان است که او بر هر کاری تواناست» سوره فصلت، آیه ۳۹.</ref>.
# [[زمین]] [[خاشع]]، در حالی که [[خاضع]] است، [[نزول]] [[باران]] بر او، حرکت، [[جنبش]] و [[حیات]] را در او دمیده و او را زنده می‌گرداند. {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنَّكَ تَرَى الْأَرْضَ خَاشِعَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ إِنَّ الَّذِي أَحْيَاهَا لَمُحْيِي الْمَوْتَى إِنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و از نشانه‌های او این است که زمین را پژمرده می‌بینی و چون بر آن آب فرو باریم می‌جنبد و می‌بالد، به راستی آن کس که آن را زنده کرد زندگی‌بخش مردگان است که او بر هر کاری تواناست» سوره فصلت، آیه ۳۹.</ref>.
#و اگر [[قرآن]] بر کوهی نازل می‌شد، مسلّماً ملاحظه می‌کردی که آن از [[خشیت]] [[خدای تعالی]] در حال [[خضوع]]، شکاف می‌خورد: {{متن قرآن|لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«اگر این قرآن را بر کوهی فرو می‌فرستادیم آن را از بیم خداوند فروتن و فروپاشیده می‌دیدی و این مثل‌ها را برای مردم می‌زنیم باشد که بیندیشند» سوره حشر، آیه ۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۹۶.</ref>
#و اگر [[قرآن]] بر کوهی نازل می‌شد، مسلّماً ملاحظه می‌کردی که آن از [[خشیت]] [[خدای تعالی]] در حال [[خضوع]]، شکاف می‌خورد: {{متن قرآن|لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«اگر این قرآن را بر کوهی فرو می‌فرستادیم آن را از بیم خداوند فروتن و فروپاشیده می‌دیدی و این مثل‌ها را برای مردم می‌زنیم باشد که بیندیشند» سوره حشر، آیه ۲۱.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۹۶.</ref>
====معنا و مفهوم هشتم خشوع====
یکی از معانی و مفاهیم خشوع، تذلّل و [[خواری]] چهره و به پایین‌افتادن آن است که [[طاقت]] [[امتناع]] و [[سرپیچی]] از [[فرمان الهی]] در آن نیست: {{متن قرآن|وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خَاشِعَةٌ}}. یعنی آن [[روز]] (که [[قیامت]] است)، چهره‌ها آن‌چنان [[ذلیل]] و [[خوار]] و به پایین فرو افتاده است که توان [[سرپیچی]] از [[فرمان الهی]] را ندارند.
چهره‌ها در آن روز که قیامت است:
#چهره‌هایی سفید و [[نورانی]] است، و آنان (که [[مؤمنین]] [[اهل]] [[دعوت به خیر]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] هستند) در [[رحمت]] [[خدای تعالی]] [[جاودانه]] خواهند بود، و چهره‌هایی سیاه و تاریک است، و آنان کافرانی (اهل [[نفاق]] و [[تفرقه‌افکنی]]) هستند که بعد از ایمانشان [[کفر]] ورزیدند. آنان در آن روز، [[عذاب]] را در برابر کفرورزی‌شان باید بچشند: {{متن قرآن|يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ * وَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ اللَّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«روزی که چهره‌هایی سپید و چهره‌هایی سیاه می‌گردد؛ امّا (به) آنان که سیه‌رویند (می‌گویند:) آیا پس از ایمان آوردنتان کفر ورزیدید؟ اینک برای کفری که ورزیده بودید عذاب را بچشید * و امّا آنان که سپیدرویند در (بهشت) بخشایش خداوند به سر می‌برند، آنان در آن جاودانند» سوره آل عمران، آیه ۱۰۶-۱۰۷.</ref>.
#و در آن روز که قیامت است، چهره‌ها در برابر [[عظمت]] و کبریایی [[حیّ]] قیوم، ذلیل و [[خاضع]] است، و کسی که [[ظلم]] و ستمی را حمل نموده، از [[پاداش الهی]] [[ناامید]] می‌باشد: {{متن قرآن|وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا}}<ref>«چهره‌ها در برابر (خداوند) زنده بسیار پایدار فروتن می‌شود و هر کس (بار) ستمی بر دوش دارد نومید می‌گردد» سوره طه، آیه ۱۱۱.</ref>..
#آن روز (که قیامت است)، چهره‌هایی شاداب و خوشحال است که تنها به (رحمت) پروردگارشان نظاره دارند، و چهره‌هایی [[عبوس]] و محزون است. آنان [[گمان]] نزدیک به [[یقین]] دارند که عذاب کمرشکنی در مورد آنان انجام‌شدنی است: {{متن قرآن|وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ * إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ * وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ * تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ}}<ref>«چهره‌هایی در آن روز شاداب است،* (که) به (پاداش و نعمت) پروردگارش می‌نگرد * و چهره‌هایی در آن روز، گرفته است * می‌داند کاری کمرشکن با او خواهند کرد» سوره قیامه، آیه ۲۲-۲۵.</ref>.
#آن [[روز]] (که [[قیامت]] است)، چهره‌هایی گشاده، خندان و مسرور است. و در آن روز چهره‌هایی که صاحبان [[عقاید]] و [[اعمال]] [[فاسد]] بوده‌اند، بر آنها گرد و غبار نشستند. و [[دود]] و [[تاریکی]] آنها را پوشانیده است: {{متن قرآن|وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ * ضَاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ * وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ * تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ * أُولَئِكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ}}<ref>«چهره‌هایی در آن روز تابان است، * خندان و شادان است * و چهره‌هایی (دیگر) که در آن روز، بر آنها غباری (نشسته) است * تیرگی آن را فرو می‌پوشاند * آنان همان کافران بدکارند» سوره عبس، آیه ۳۸-۴۲.</ref>.
#و آن روز (که قیامت است)، چهره‌هایی از فرط [[نعمت]]، شاداب و [[نورانی]] است، و صاحبان آن چهره‌ها از تلاشی که داشته‌اند، راضی‌اند، و آنان در بهشت‌های عالی‌ای که هیچ سخن لغوی را در آن نمی‌شنوی، جای دارند. در آن بهشت‌ها، چشمه‌سارها جاری است. تخت‌های بلندی در آن قرار دارد، و در آنها قدح‌هایی نهاده‌اند، و متکاهایی را مرتب نموده و فرش‌هایی را گسترانیده‌اند: {{متن قرآن|وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاعِمَةٌ * لِسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ * فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ * لَا تَسْمَعُ فِيهَا لَاغِيَةً * فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ * فِيهَا سُرُرٌ مَرْفُوعَةٌ * وَأَكْوَابٌ مَوْضُوعَةٌ * وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ * وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ}}<ref>«رخساره‌هایی (هم) در آن روز شادابند، * از تلاش (های) خود خرسند (ند) * در بهشتی فرازین * در آن سخنی یاوه نمی‌شنوند * در آن چشمه‌هایی روان است * تخت‌هایی بر فراز نهاده، در آن است * و جام‌هایی در دسترس * و ناز بالش‌هایی ردیف شده * و زیراندازهای فاخری گسترده» سوره غاشیه، آیه ۸-۱۶.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۹۷.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۸۰٬۱۲۹

ویرایش