دنیا در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۰: خط ۱۰:


==هشدار به [[پیامبر خاتم]] در باره [[دنیا]]==
==هشدار به [[پیامبر خاتم]] در باره [[دنیا]]==
*دسته‌ای از [[آیات]] خطاب به [[پیامبر]] است و نوعی هشدار به شخص [[پیامبر]] است و یا ناظر به مخاطبانی است که [[همراهی]] با [[پیامبر]] ندارند و [[دلیل]] آن [[وابستگی]] به [[دنیا]] است.
دسته‌ای از [[آیات]] خطاب به [[پیامبر]] است و نوعی هشدار به شخص [[پیامبر]] است و یا ناظر به مخاطبانی است که [[همراهی]] با [[پیامبر]] ندارند و [[دلیل]] آن [[وابستگی]] به [[دنیا]] است.
#{{متن قرآن|مَنْ كَانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ}}<ref>«هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵.</ref>
#{{متن قرآن|مَنْ كَانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ}}<ref>«هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵.</ref>
#{{متن قرآن|وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَى}}<ref>«و به آنچه با آن دسته‌هایی از آنان را بهره‌مند گردانده‌ایم چشم مدوز، آراستگی زندگی این جهان را (به آنان داده‌ایم) تا آنان را در آن بیازماییم و روزی پروردگارت بهتر و پایاتر است» سوره طه، آیه ۱۳۱.</ref>
#{{متن قرآن|وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَى}}<ref>«و به آنچه با آن دسته‌هایی از آنان را بهره‌مند گردانده‌ایم چشم مدوز، آراستگی زندگی این جهان را (به آنان داده‌ایم) تا آنان را در آن بیازماییم و روزی پروردگارت بهتر و پایاتر است» سوره طه، آیه ۱۳۱.</ref>
خط ۱۸: خط ۱۸:
#{{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ}}<ref>«یا می‌گویند که آن (قرآن) را بربافته است (و از خداوند نیست)! بگو اگر راست می‌گویید ده سوره‌ای بربافته مانند آن بیاورید و هر که را هم می‌توانید به جای خداوند، (به یاوری) فرا خوانید» سوره هود، آیه ۱۳.</ref>.....{{متن قرآن|مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ}}<ref>«کسانی که زندگی این جهان و آراستگی آن را بخواهند (بر و بار) کارهایشان را در آن به آنان تمام خواهیم داد و در آن با آنان کاستی نمی‌ورزند» سوره هود، آیه ۱۵.</ref>
#{{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ}}<ref>«یا می‌گویند که آن (قرآن) را بربافته است (و از خداوند نیست)! بگو اگر راست می‌گویید ده سوره‌ای بربافته مانند آن بیاورید و هر که را هم می‌توانید به جای خداوند، (به یاوری) فرا خوانید» سوره هود، آیه ۱۳.</ref>.....{{متن قرآن|مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ}}<ref>«کسانی که زندگی این جهان و آراستگی آن را بخواهند (بر و بار) کارهایشان را در آن به آنان تمام خواهیم داد و در آن با آنان کاستی نمی‌ورزند» سوره هود، آیه ۱۵.</ref>
#{{متن قرآن|إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذَلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«کیفر کسانی که با خداوند و پیامبرش به جنگ برمی‌خیزند و در زمین به تبهکاری می‌کوشند جز این نیست که کشته یا به دار آویخته شوند یا دست‌ها و پاهایشان ناهمتا  بریده شود یا از سرزمین خود تبعید گردند؛ این (کیفرها) برای آنان خواری در این جهان است و در جهان واپسی» سوره مائده، آیه ۳۳.</ref>
#{{متن قرآن|إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذَلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«کیفر کسانی که با خداوند و پیامبرش به جنگ برمی‌خیزند و در زمین به تبهکاری می‌کوشند جز این نیست که کشته یا به دار آویخته شوند یا دست‌ها و پاهایشان ناهمتا  بریده شود یا از سرزمین خود تبعید گردند؛ این (کیفرها) برای آنان خواری در این جهان است و در جهان واپسی» سوره مائده، آیه ۳۳.</ref>
==نکات==
'''نکات:''' در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است:
در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است
#{{متن قرآن|مَنْ كَانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ}}<ref>«هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵.</ref> [[مفسرین]] گفته‌اند [[ضمیر]] در {{متن قرآن|لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ}}<ref>«هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵.</ref> به [[رسول خدا]] بر می‌گردد چون [[مشرکین]] [[مکه]] می‌پنداشتند [[دینی]] که وی آورده دروغی و نو [[ظهور]] است که اساس محکمی ندارد و به همین جهت دعوتش منتشر نمی‌شود، و نزد [[خدا]] هم منزلتی ندارد تا او پشتیبانش باشد. ولی وقتی که آن جناب به [[مدینه]] [[مهاجرت]] فرمود و [[خدا]] نصرتش داد و دینش عالم‌گیر شد و آوازه‌اش همه جا پیچید، این حادثه غیر منتظره سخت ایشان را به [[خشم]] آورد؛ لذا [[خدا]] در این [[آیه]] ایشان را [[نکوهش]] کرده و اشاره می‌کند که [[یاور]] او [[خدا]] است و چون [[یاور]] او خداست، [[خشم]] ایشان پایان نمی‌پذیرد هرچند خود را خفه کنند. پس نقشه‌های ایشان هم اثری نخواهد داشت و معنای [[آیه]] این است: هر کس از [[مشرکین]] [[خیال]] کند که [[خدا]] او را [[یاری]] نمی‌کند و در [[دنیا]] نام [[پیغمبر]] خود را بلند نمی‌کند و [[دین]] او را گسترش نمی‌دهد و در [[آخرت]] او را مشمول [[مغفرت]] و [[رحمت]] خود نمی‌گرداند و گروندگان به وی را نیز وا می‌گذارد، آن گاه به خاطر همین [[خیال]] وقتی می‌بیند که [[خدا]] او را [[یاری]] کرده، دچار [[خشم]] می‌شود، چنین کسی طنابی بگیرد. و با آن به بلندی برود - مثل کسی که با طناب به درخت بلندی بالا می‌رود - آن گاه با همان طناب خود را خفه کند، بعد ببیند آیا [[کید]] و حیله‌اش خشمش را می‌نشاند یا خیر؟ و این معنا، به جهت بیان تمثیلی است و شیوه ای از ادا را نشان می‌دهد، مثل این که کسی به کسی بگوید خود را خفه کردی و این [[تمثیل]] و شیوه بیان عرفی که در آن زمان متعارف بوده است، معنای خوبی است که [[سیاق]] [[آیات]] قبلی، و [[نزول]] این [[سوره]] به اندک مدتی بعد از [[هجرت]]، یعنی در ایامی که [[مشرکین]] هنوز [[قدرت]] و [[شوکت]] خود را داشتند آن را [[تأیید]]<ref>ر. ک: المیزان ج ۱۴ ص ۴۹۶.</ref> می‌کند.<ref>در تفسیر مجمع البیان آمده است: «هاء» ضمیر در {{متن قرآن|لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ}} «هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵». به پیامبر برمی گردد. {{عربی|عن ابن عباس و قتادة و المعنی من کان یظن أن الله لن ینصر نبیه محمدا ص و لا یعینه علی عدوه {{متن قرآن|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ}} «هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵. أی فلیشدد حبلا فی سقفه «ثُم لْیقْطَعْ» أی لیمدد ذلک الحبل حتی ینقطع فیموت مختنقا و المعنی فلیختنق غیظا حتی یموت فإن الله ناصره و لا ینفعه غیظه}}. (مجمع البیان ج ۷ ص ۱۲۱).</ref>
#{{متن قرآن|مَنْ كَانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ}}<ref>«هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵.</ref> [[مفسرین]] گفته‌اند [[ضمیر]] در {{متن قرآن|لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ}}<ref>«هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵.</ref> به [[رسول خدا]] بر می‌گردد چون [[مشرکین]] [[مکه]] می‌پنداشتند [[دینی]] که وی آورده دروغی و نو [[ظهور]] است که اساس محکمی ندارد و به همین جهت دعوتش منتشر نمی‌شود، و نزد [[خدا]] هم منزلتی ندارد تا او پشتیبانش باشد. ولی وقتی که آن جناب به [[مدینه]] [[مهاجرت]] فرمود و [[خدا]] نصرتش داد و دینش عالم‌گیر شد و آوازه‌اش همه جا پیچید، این حادثه غیر منتظره سخت ایشان را به [[خشم]] آورد؛ لذا [[خدا]] در این [[آیه]] ایشان را [[نکوهش]] کرده و اشاره می‌کند که [[یاور]] او [[خدا]] است و چون [[یاور]] او خداست، [[خشم]] ایشان پایان نمی‌پذیرد هرچند خود را خفه کنند. پس نقشه‌های ایشان هم اثری نخواهد داشت و معنای [[آیه]] این است: هر کس از [[مشرکین]] [[خیال]] کند که [[خدا]] او را [[یاری]] نمی‌کند و در [[دنیا]] نام [[پیغمبر]] خود را بلند نمی‌کند و [[دین]] او را گسترش نمی‌دهد و در [[آخرت]] او را مشمول [[مغفرت]] و [[رحمت]] خود نمی‌گرداند و گروندگان به وی را نیز وا می‌گذارد، آن گاه به خاطر همین [[خیال]] وقتی می‌بیند که [[خدا]] او را [[یاری]] کرده، دچار [[خشم]] می‌شود، چنین کسی طنابی بگیرد. و با آن به بلندی برود - مثل کسی که با طناب به درخت بلندی بالا می‌رود - آن گاه با همان طناب خود را خفه کند، بعد ببیند آیا [[کید]] و حیله‌اش خشمش را می‌نشاند یا خیر؟ و این معنا، به جهت بیان تمثیلی است و شیوه ای از ادا را نشان می‌دهد، مثل این که کسی به کسی بگوید خود را خفه کردی و این [[تمثیل]] و شیوه بیان عرفی که در آن زمان متعارف بوده است، معنای خوبی است که [[سیاق]] [[آیات]] قبلی، و [[نزول]] این [[سوره]] به اندک مدتی بعد از [[هجرت]]، یعنی در ایامی که [[مشرکین]] هنوز [[قدرت]] و [[شوکت]] خود را داشتند آن را [[تأیید]]<ref>ر. ک: المیزان ج ۱۴ ص ۴۹۶.</ref> می‌کند.<ref>در تفسیر مجمع البیان آمده است: «هاء» ضمیر در {{متن قرآن|لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ}} «هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵». به پیامبر برمی گردد. {{عربی|عن ابن عباس و قتادة و المعنی من کان یظن أن الله لن ینصر نبیه محمدا ص و لا یعینه علی عدوه {{متن قرآن|فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ}} «هر کس که گمان می‌داشت خداوند در این جهان و در جهان واپسین هرگز پیامبر را  یاری نخواهد کرد، (اینک) ریسمانی از سقف بیاویزد سپس (رشته زندگی خود را) ببرد آنگاه بنگرد که آیا این تدبیر او خشمش را از بین می‌برد؟» سوره حج، آیه ۱۵. أی فلیشدد حبلا فی سقفه «ثُم لْیقْطَعْ» أی لیمدد ذلک الحبل حتی ینقطع فیموت مختنقا و المعنی فلیختنق غیظا حتی یموت فإن الله ناصره و لا ینفعه غیظه}}. (مجمع البیان ج ۷ ص ۱۲۱).</ref>
# [[خداوند]] [[پیامبر]] را از توجه به امکانات [[کافران]] [[نهی]] کرده و [[حکمت]] آن را بیان نموده است: {{متن قرآن|وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ}}<ref>«و به آنچه با آن دسته‌هایی از آنان را بهره‌مند گردانده‌ایم چشم مدوز، آراستگی زندگی این جهان را (به آنان داده‌ایم) تا آنان را در آن بیازماییم و روزی پروردگارت بهتر و پایاتر است» سوره طه، آیه ۱۳۱.</ref>.  
# [[خداوند]] [[پیامبر]] را از توجه به امکانات [[کافران]] [[نهی]] کرده و [[حکمت]] آن را بیان نموده است: {{متن قرآن|وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ}}<ref>«و به آنچه با آن دسته‌هایی از آنان را بهره‌مند گردانده‌ایم چشم مدوز، آراستگی زندگی این جهان را (به آنان داده‌ایم) تا آنان را در آن بیازماییم و روزی پروردگارت بهتر و پایاتر است» سوره طه، آیه ۱۳۱.</ref>.  
خط ۲۹: خط ۲۸:


==[[حیات دنیا]]: [[پیامبر]] و [[حیات]] [[دنیا]]==
==[[حیات دنیا]]: [[پیامبر]] و [[حیات]] [[دنیا]]==
*در باره [[حیات دنیا]] بیش از ۶۰ [[آیه]] آمده و مسائل مثبت و منفی آن شرح داده شده و قلمرو استفاده از [[دنیا]] بیان گردیده است، اما در این مدخل به مواردی اشاره می‌شود که ناظر به موضع و [[مسئولیت پیامبر]] است، از [[دلایل]] [[مخالفت]] با آن [[حضرت]] گرفته تا هشدار به [[زنان پیامبر]] که اگر از [[ازدواج با پیامبر]] [[هدف]] [[دنیایی]] دارید، [[تکلیف]] خود را معین کنید و بدانید که از این راه چیزی نصیب شما نمی‌شود و یا هشدارهایی که به [[پیامبر]] داده شده که در جهت مصون‌سازی آن [[حضرت]] است.
در باره [[حیات دنیا]] بیش از ۶۰ [[آیه]] آمده و مسائل مثبت و منفی آن شرح داده شده و قلمرو استفاده از [[دنیا]] بیان گردیده است، اما در این مدخل به مواردی اشاره می‌شود که ناظر به موضع و [[مسئولیت پیامبر]] است، از [[دلایل]] [[مخالفت]] با آن [[حضرت]] گرفته تا هشدار به [[زنان پیامبر]] که اگر از [[ازدواج با پیامبر]] [[هدف]] [[دنیایی]] دارید، [[تکلیف]] خود را معین کنید و بدانید که از این راه چیزی نصیب شما نمی‌شود و یا هشدارهایی که به [[پیامبر]] داده شده که در جهت مصون‌سازی آن [[حضرت]] است.
#{{متن قرآن|قَالُوا لَنْ نُؤْثِرَكَ عَلَى مَا جَاءَنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالَّذِي فَطَرَنَا فَاقْضِ مَا أَنْتَ قَاضٍ إِنَّمَا تَقْضِي هَذِهِ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«گفتند هرگز تو را بر برهان‌هایی که فرا راهمان (پدید) آمده و بر آن کس که ما را آفریده است برنخواهیم گزید؛ هر چه از دستت بر می‌آید بکن! تو تنها در زندگی این جهان کاری می‌توانی کرد» سوره طه، آیه ۷۲.</ref>
#{{متن قرآن|قَالُوا لَنْ نُؤْثِرَكَ عَلَى مَا جَاءَنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالَّذِي فَطَرَنَا فَاقْضِ مَا أَنْتَ قَاضٍ إِنَّمَا تَقْضِي هَذِهِ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«گفتند هرگز تو را بر برهان‌هایی که فرا راهمان (پدید) آمده و بر آن کس که ما را آفریده است برنخواهیم گزید؛ هر چه از دستت بر می‌آید بکن! تو تنها در زندگی این جهان کاری می‌توانی کرد» سوره طه، آیه ۷۲.</ref>
#{{متن قرآن|وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا}}<ref>«و با آنان که پروردگار خویش را سپیده‌دمان و در پایان روز به شوق لقای وی می‌خوانند خویشتنداری کن و دیدگانت از آنان به دیگران دوخته نشود  که زیور زندگی این جهان را بجویی و از آن کس که دلش را از یاد خویش غافل کرده‌ایم و از هوای (نفس) خود پیروی کرده و کارش ت» سوره کهف، آیه ۲۸.</ref>
#{{متن قرآن|وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا}}<ref>«و با آنان که پروردگار خویش را سپیده‌دمان و در پایان روز به شوق لقای وی می‌خوانند خویشتنداری کن و دیدگانت از آنان به دیگران دوخته نشود  که زیور زندگی این جهان را بجویی و از آن کس که دلش را از یاد خویش غافل کرده‌ایم و از هوای (نفس) خود پیروی کرده و کارش ت» سوره کهف، آیه ۲۸.</ref>
خط ۳۹: خط ۳۸:
#{{متن قرآن|ذَلِكُمْ بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَغَرَّتْكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ لَا يُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ}}<ref>«این از آن روست که شما آیات خداوند را به ریشخند گرفتید و زندگانی این جهان، شما را فریفت پس امروز، نه از آن (دوزخ) بیرون آورده می‌شوند و نه آشتی‌جویی  آنان را می‌پذیرند» سوره جاثیه، آیه ۳۵.</ref>
#{{متن قرآن|ذَلِكُمْ بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَغَرَّتْكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ لَا يُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ}}<ref>«این از آن روست که شما آیات خداوند را به ریشخند گرفتید و زندگانی این جهان، شما را فریفت پس امروز، نه از آن (دوزخ) بیرون آورده می‌شوند و نه آشتی‌جویی  آنان را می‌پذیرند» سوره جاثیه، آیه ۳۵.</ref>
#{{متن قرآن|فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«پس، از آن کس که از یاد ما دل گردانده و جز زندگی این جهان را نخواسته است روی بگردان» سوره نجم، آیه ۲۹.</ref>
#{{متن قرآن|فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«پس، از آن کس که از یاد ما دل گردانده و جز زندگی این جهان را نخواسته است روی بگردان» سوره نجم، آیه ۲۹.</ref>
*'''نکات''': از این دسته از [[آیات]] فراوان که موارد دیگر آن ناظر به [[علل]] [[مخالفت با پیامبر]] است، شرح داده شده و در مقابل وضع مردمی‌را حکایت می‌کند که تا یک [[ساعت]] قبل دل‌هایی آکنده از هیبت و [[ابهت]] [[فرعون]] داشتند، و [[نفوس]] خود را از [[زینت]] و زخارف [[دنیوی]] که با او بود - و جز خیال‌های کاذب و موهوماتی [[باطل]] نبود - [[خیره]] و [[پست]] نموده و او را [[رب]] اعلی می‌پنداشتند، و به او [[سوگند]] می‌خوردند، هم چنان که هنگام انداختن طناب‌ها و چوبه‌دستی‌ها گفتند: {{متن قرآن|بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ}}<ref>«آنگاه آنان رسن‌ها و چوبه‌دست‌های خود را فرو افکندند و گفتند: سوگند به شکوه فرعون بی‌گمان ماییم که پیروزیم» سوره شعراء، آیه ۴۴.</ref>" و بعد از یک [[ساعت]] که [[حق]] برایشان روشن گشت، دیدگانشان باز گردید ناگهان آنچه از [[فرعون]] در [[دل]] داشتند، و آن [[عزت]] و [[سلطنت]] و آن [[زینت]] و زخرفی که برایش قائل بودند یکباره فراموش گشت، [[ایمان به خدا]] در عرض یک [[ساعت]] آن چنان تحولی در [[دل‌ها]] به وجود آورد که [[رذیله]] [[ترس]] و [[تملق]] [[پیروی]] هوی و شیفتگی در برابر سراب [[زینت]] [[زندگی]] [[دنیا]] را بکلی نابود کرده، در همین مدت کوتاه [[عشق]] به [[حق]] و قدم نهادن در تحت [[ولایت]] [[خدا]]، و [[اعتزاز]] به [[عزت]] او را جایگزین آن [[رذایل]] نمود، دیگر جز آنچه [[خدا]] [[اراده]] کند اراده‌ای ندارند و دیگر جز از [[خدا]] امیدی نداشته و جز از او نمی‌ترسند، از این موارد می‌توان در سوره‌های مکی الاوائل، [[مشاهده]] کرد که [[قرآن]] شرح حال گذشتگان می‌دهد و یا [[علل]] [[مخالفت]] حاضران را بیان می‌کند، مانند: {{متن قرآن|وَآثَرَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«و زندگی این جهان را برگزیده باشد،» سوره نازعات، آیه ۳۸.</ref> [[دلیل]] [[مخالفت]] [[برگزیدن]] [[دنیا]] در برابر عقبی است: {{متن قرآن|بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«بلکه، شما زندگی این جهان را برمی‌گزینید» سوره اعلی، آیه ۱۶.</ref> یا در همین آیاتی که به آنها اشاره شد، و مراتب [[حیات]] [[دنیا]] و مراحل سه گانه [[حیات]] [[دنیایی]] [[بازی]]، [[تفاخر]] و [[تکاثر]] [[اموال]] و دوره [[پیری]] را شرح و هشدار می‌دهد که از کسانی نباشید که این [[دنیا]] را در برابر آن [[دنیا]] و [[حیات]] جاویدان برگزینید.
'''نکات''': از این دسته از [[آیات]] فراوان که موارد دیگر آن ناظر به [[علل]] [[مخالفت با پیامبر]] است، شرح داده شده و در مقابل وضع مردمی‌را حکایت می‌کند که تا یک [[ساعت]] قبل دل‌هایی آکنده از هیبت و [[ابهت]] [[فرعون]] داشتند، و [[نفوس]] خود را از [[زینت]] و زخارف [[دنیوی]] که با او بود - و جز خیال‌های کاذب و موهوماتی [[باطل]] نبود - [[خیره]] و [[پست]] نموده و او را [[رب]] اعلی می‌پنداشتند، و به او [[سوگند]] می‌خوردند، هم چنان که هنگام انداختن طناب‌ها و چوبه‌دستی‌ها گفتند: {{متن قرآن|بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ}}<ref>«آنگاه آنان رسن‌ها و چوبه‌دست‌های خود را فرو افکندند و گفتند: سوگند به شکوه فرعون بی‌گمان ماییم که پیروزیم» سوره شعراء، آیه ۴۴.</ref>" و بعد از یک [[ساعت]] که [[حق]] برایشان روشن گشت، دیدگانشان باز گردید ناگهان آنچه از [[فرعون]] در [[دل]] داشتند، و آن [[عزت]] و [[سلطنت]] و آن [[زینت]] و زخرفی که برایش قائل بودند یکباره فراموش گشت، [[ایمان به خدا]] در عرض یک [[ساعت]] آن چنان تحولی در [[دل‌ها]] به وجود آورد که [[رذیله]] [[ترس]] و [[تملق]] [[پیروی]] هوی و شیفتگی در برابر سراب [[زینت]] [[زندگی]] [[دنیا]] را بکلی نابود کرده، در همین مدت کوتاه [[عشق]] به [[حق]] و قدم نهادن در تحت [[ولایت]] [[خدا]]، و [[اعتزاز]] به [[عزت]] او را جایگزین آن [[رذایل]] نمود، دیگر جز آنچه [[خدا]] [[اراده]] کند اراده‌ای ندارند و دیگر جز از [[خدا]] امیدی نداشته و جز از او نمی‌ترسند، از این موارد می‌توان در سوره‌های مکی الاوائل، [[مشاهده]] کرد که [[قرآن]] شرح حال گذشتگان می‌دهد و یا [[علل]] [[مخالفت]] حاضران را بیان می‌کند، مانند: {{متن قرآن|وَآثَرَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«و زندگی این جهان را برگزیده باشد،» سوره نازعات، آیه ۳۸.</ref> [[دلیل]] [[مخالفت]] [[برگزیدن]] [[دنیا]] در برابر عقبی است: {{متن قرآن|بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا}}<ref>«بلکه، شما زندگی این جهان را برمی‌گزینید» سوره اعلی، آیه ۱۶.</ref> یا در همین آیاتی که به آنها اشاره شد، و مراتب [[حیات]] [[دنیا]] و مراحل سه گانه [[حیات]] [[دنیایی]] [[بازی]]، [[تفاخر]] و [[تکاثر]] [[اموال]] و دوره [[پیری]] را شرح و هشدار می‌دهد که از کسانی نباشید که این [[دنیا]] را در برابر آن [[دنیا]] و [[حیات]] جاویدان برگزینید.
== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==


۱۱۵٬۳۰۶

ویرایش