←قرائت بسمله
(←مقدمه) |
|||
| خط ۶۸: | خط ۶۸: | ||
پیرو اختلافی که در بحث جزئیت بسمله مطرح شد، قرائت بسمله در قرآن نیز مورد [[اختلاف]] واقع شده است. زمینه بروز اختلاف جایی است که دو یا چند سوره از قرآن به صورت پیوسته و ممتد قرائت گردد. در این صورت قائلین به جزئیت بسمله همه سورهها را با {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> آغاز میکنند؛<ref>الکشف عن وجوه القراءات، ج ۱، ص ۱۵. </ref> امّا کسانی که بسمله را جزو سوره نمیدانند تنها در قرائت اولین سوره بر ابتدای به بسمله [[اتفاق نظر]] دارند؛ ولی در بین دو [[سوره]] بعضی مانند [[عاصم]]، [[ابنکثیر]] و کسائی برای [[تبعیت]] از خط [[مصحف]] و [[تبرک]] با [[بسمله]] بین دو سوره ـ جز بین دو [[سوره انفال]] و [[برائت]] ـ فاصله ایجاد میکنند و بعضی برای اینکه پایان سوره نخست و آغاز سوره دوم معلوم گردد میان دو سوره سَکْت میکنند و گروهی مانند [[حمزه]]، [[خلف]]، [[یعقوب]]، و یزیدی دو سوره را به هم وصل میکنند.<ref>التبیان، ج ۱، ص ۲۴؛مجمع البیان، ج ۱، ص ۵۰؛ النشر، ج ۱، ص ۲۵۹.</ref> | پیرو اختلافی که در بحث جزئیت بسمله مطرح شد، قرائت بسمله در قرآن نیز مورد [[اختلاف]] واقع شده است. زمینه بروز اختلاف جایی است که دو یا چند سوره از قرآن به صورت پیوسته و ممتد قرائت گردد. در این صورت قائلین به جزئیت بسمله همه سورهها را با {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> آغاز میکنند؛<ref>الکشف عن وجوه القراءات، ج ۱، ص ۱۵. </ref> امّا کسانی که بسمله را جزو سوره نمیدانند تنها در قرائت اولین سوره بر ابتدای به بسمله [[اتفاق نظر]] دارند؛ ولی در بین دو [[سوره]] بعضی مانند [[عاصم]]، [[ابنکثیر]] و کسائی برای [[تبعیت]] از خط [[مصحف]] و [[تبرک]] با [[بسمله]] بین دو سوره ـ جز بین دو [[سوره انفال]] و [[برائت]] ـ فاصله ایجاد میکنند و بعضی برای اینکه پایان سوره نخست و آغاز سوره دوم معلوم گردد میان دو سوره سَکْت میکنند و گروهی مانند [[حمزه]]، [[خلف]]، [[یعقوب]]، و یزیدی دو سوره را به هم وصل میکنند.<ref>التبیان، ج ۱، ص ۲۴؛مجمع البیان، ج ۱، ص ۵۰؛ النشر، ج ۱، ص ۲۵۹.</ref> | ||
در خصوص مواضع چهارگانه بین سورههای: مدثّر و [[قیامت]]، انفطار و [[مطفّفین]]، [[فجر]] و لاأقسم، و عصر و همزه، به [[جهت]] [[قبح]] و کراهتی که در صورت وصل دو سوره به هم در لفظ آنها پدید میآید، قائلان به سکت با گفتن بسمله و قائلان به وصل با سکت بین دو سوره فاصله ایجاد میکنند.ref>الکشف عن وجوه القراءات، ج ۱، ص ۱۷ ـ ۱۸؛ النشر، ج ۱، ص ۲۶۱.</ref> البته کسانی مانند [[فارس]] بن [[احمد]] تفاوتی میان مواضع مذکور و سایر موارد نمیدانند.<ref>النشر، ج ۱، ص ۲۶۲.</ref> هنگامی که بین دو سوره با بسمله فاصله ایجاد میشود، برای قرائت بسمله ۴ حالت متصور است: | در خصوص مواضع چهارگانه بین سورههای: مدثّر و [[قیامت]]، انفطار و [[مطفّفین]]، [[فجر]] و لاأقسم، و عصر و همزه، به [[جهت]] [[قبح]] و کراهتی که در صورت وصل دو سوره به هم در لفظ آنها پدید میآید، قائلان به سکت با گفتن بسمله و قائلان به وصل با سکت بین دو سوره فاصله ایجاد میکنند.<ref>الکشف عن وجوه القراءات، ج ۱، ص ۱۷ ـ ۱۸؛ النشر، ج ۱، ص ۲۶۱.</ref> البته کسانی مانند [[فارس]] بن [[احمد]] تفاوتی میان مواضع مذکور و سایر موارد نمیدانند.<ref>النشر، ج ۱، ص ۲۶۲.</ref> هنگامی که بین دو سوره با بسمله فاصله ایجاد میشود، برای قرائت بسمله ۴ حالت متصور است: | ||
# [[وقف]] بر ما قبل بسمله و وصل بسمله به [[آیه]] بعد. | # [[وقف]] بر ما قبل بسمله و وصل بسمله به [[آیه]] بعد. | ||
#وصل بسمله به ما قبل و به آیه ما بعد آن. | #وصل بسمله به ما قبل و به آیه ما بعد آن. | ||