←تحدی به یک سوره
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
==[[تحدی]] به یک [[سوره]]== | ==[[تحدی]] به یک [[سوره]]== | ||
مرحله سوم از مراحل [[تحدی قرآن]] [[تحدی]] به یک سوره است. [[خداوند حکیم]] برای [[اثبات]] [[حقانیت قرآن]] و [[صدق]] [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} [[منکران]] را در مرحله [[اول]] به آوردن مثل کلّ [[قرآن]] فراخواند، و پس از عجز آنان در این [[مبارزه]]، تحدی به ده سوره را مطرح کرد که با [[ناتوانی]] [[کافران]] رو به رو شد؛ ازاینرو، در مرحله بعدی، تحدی به یک سوره را پیش کشید. تحدی به یک سوره، نخستین بار در [[آیه]] {{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«یا میگویند (پیامبر) آن را بربافته است، بگو: اگر راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و هر کس جز خداوند را میتوانید فرا خوانید» سوره یونس، آیه ۳۸.</ref> و سپس در آیات {{متن قرآن|وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستادهایم تردیدی دارید، چنانچه راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید» سوره بقره، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن|فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ}}<ref>«و اگر چنین نکردید- که هرگز نمیتوانید کرد- پس، از آتشی پروا کنید که هیزم آن آدمیان و سنگهاست؛ برای کافران آماده شده است» سوره بقره، آیه ۲۴.</ref> مطرح شده است<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)،جلد۲،صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۰؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم | مرحله سوم از مراحل [[تحدی قرآن]] [[تحدی]] به یک سوره است. [[خداوند حکیم]] برای [[اثبات]] [[حقانیت قرآن]] و [[صدق]] [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} [[منکران]] را در مرحله [[اول]] به آوردن مثل کلّ [[قرآن]] فراخواند، و پس از عجز آنان در این [[مبارزه]]، تحدی به ده سوره را مطرح کرد که با [[ناتوانی]] [[کافران]] رو به رو شد؛ ازاینرو، در مرحله بعدی، تحدی به یک سوره را پیش کشید. تحدی به یک سوره، نخستین بار در [[آیه]] {{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«یا میگویند (پیامبر) آن را بربافته است، بگو: اگر راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و هر کس جز خداوند را میتوانید فرا خوانید» سوره یونس، آیه ۳۸.</ref> و سپس در آیات {{متن قرآن|وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستادهایم تردیدی دارید، چنانچه راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید» سوره بقره، آیه ۲۳.</ref>، {{متن قرآن|فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ}}<ref>«و اگر چنین نکردید- که هرگز نمیتوانید کرد- پس، از آتشی پروا کنید که هیزم آن آدمیان و سنگهاست؛ برای کافران آماده شده است» سوره بقره، آیه ۲۴.</ref> مطرح شده است<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)،جلد۲،صفحه ۱۱۰؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۴؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، جلد۴، صفحه ۳۰؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، جلد۲، صفحه ۳۵۶؛ خالدی،صلاح عبدالفتاح،البیان فی اعجازالقرآن،صفحه ۶۴</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۱۳۶۸.</ref> | ||
==[[تحدی قرآن]]== | |||
«[[تحدی]]» یکی از مباحث وابسته به [[اعجاز قرآن]] و یک [[واقعیت]] [[تاریخی]] [[قرآنی]] غیر قابل [[انکار]] به شمار میآید. | |||
تحدی در لغت یعنی مبارزطلبی و پیشخواندن [[خصم]] برای [[مبارزه]]، و [[غلبه]] بر او تا عجز او ظاهر شود. و در اصطلاح به معنای پیشنهاد [[خداوند]] به [[منکران]] [[وحی]] و [[رسالت]] [[خاتمالانبیاء]] برای آوردن نظیر [[قرآن]] است؛ زیرا آنان قرآن را ساخته [[ذهن]] [[پیامبر]]{{صل}} و از مقوله سجع [[کاهنان]] و [[اساطیر]] و افسانه پیشینیان میدانستند. | |||
[[قرآنکریم]] به دو دلیل تحدّی را مطرح کرده است: | |||
#منکران[[رسالت]] ادعا میکردند {{متن قرآن|لَوْ نَشَاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَذَا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ}}<ref>«و چون آیات ما بر آنان خوانده میشد میگفتند: شنیدیم و اگر میخواستیم مانند آن میگفتیم؛ این (آیات) جز افسانههای پیشینیان نیست» سوره انفال، آیه ۳۱.</ref>. | |||
#در عرف و [[فرهنگ]] [[عرب جاهلی]] که [[شعر]] و [[خطابه]]، [[هنر]] اصلی آنان بود، [[شیوه]] تحدی ادبی و [[هنری]] وجود داشته است. | |||
خداوند منکران وحی را به تحدی فراخواند تا از گفتن نظیر آن عاجز شده، و به آسمانی بودن قرآن و [[صدق]] رسالت [[حضرت محمد]]{{صل}} پیببرند و [[اقرار]] کنند. | |||
منکران تمام [[ثروت]] و امکانات خود را برای مبارزه با پیامبر{{صل}} بهکاربردند و به [[جنگ]] تن دادند؛ [[ولی]] در پاسخ به تحدی قرآن [[ناتوان]] ماندند. | |||
مراحل تحدی قرآن عبارتند از: | |||
#تحدی به کل قرآن: {{متن قرآن|قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا}}<ref>«بگو: اگر آدمیان و پریان فراهم آیند تا مانند این قرآن آورند هر چند یکدیگر را پشتیبانی کنند همانند آن نمیتوانند آورد» سوره اسراء، آیه ۸۸.</ref>؛ | |||
#تحدی به ده [[سوره]]: {{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«یا میگویند که آن (قرآن) را بربافته است (و از خداوند نیست)! بگو اگر راست میگویید ده سورهای بربافته مانند آن بیاورید و هر که را هم میتوانید به جای خداوند، (به یاوری) فرا خوانید» سوره هود، آیه ۱۳.</ref>؛ | |||
# [[تحدی]] به یک [[سوره]]: {{متن قرآن|وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستادهایم تردیدی دارید، چنانچه راست میگویید سورهای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید» سوره بقره، آیه ۲۳.</ref>.<ref>زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن(باحاشیه)،جلد۲،صفحه ۱۱۰؛ طریحی، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین،جلد۴،صفحه ۹۷؛ صفی پور، عبد الرحیم بن عبد الکریم،منتهی الارب،صفحه ۲۳۰؛ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن،جلد۴،صفحه ۳۰؛ زرقانی، محمد عبد العظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن،جلد۲،صفحه ۳۵۶.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۱۳۷۰.</ref> | |||
==منابع== | ==منابع== | ||