پرش به محتوا

بحث:ام‌الکتاب: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۶۹: خط ۱۶۹:
===حقیقت قرآن در ام الکتاب===
===حقیقت قرآن در ام الکتاب===


اگر حقیقت وحی با توجه به آثار‌ و عوارض‌ آن، از جمله ارسال کتابی اعجازآمیز‌ مثل‌ قرآن و از‌ جهت‌ گیرندگان‌ وحی، ممکن باشد، باز‌ پرسش این‌جاست که آیا این حقیقت با توجه به مبدأ و وحی‌کننده که یک مقام کاملا‌ غیبی‌ و در غایت خفا و نهان بودن است‌ نیز‌ امکانپذیر‌ است؟آیا با‌ علوم‌ اکتسابی و با اتکا‌ به‌ ابزارهای عقلی و حسی می‌توان حقیقت قرآن را فهمید؟ در یک پاسخ کوتاه می‌توان بدین پرسش جواب منفی‌‌ داد‌. چون‌ ابزارهای مناسب و توان درک حقیقت وحی و قرآن‌ را‌ انسان‌ها‌ یعادی‌ ندارند‌ و ازاین‌رو‌، تنها راه شناخت این حقیقت مراجعه به خدا، نقل، رسولان و قرآن است. در قرآن مجید، جایگاه و خاستگاه قرآن و سایر کتاب‌های آسمانی به«ام الکتاب»و«لوح محفوظ»نسبت‌ داده شده است.به عنوان شاهد، در سورهء زخرف، پس از این‌که بر عربی بودن زبان قرآن برای تعقل تأکید شده است، می‌خوانیم که: و انّه فی ام الکتاب لدینا لعلی‌ حکیم‌‌3؛ «همانا این کتاب نزد ما در لوح محفوظ که اصل مخزن کتاب‌های آسمانی است، بسی بلندپایه و محکم‌اساس است.» و نیز در آیات 2 تا 21 سورهء بروج، در وصف قرآن می‌خوانیم‌: بل‌ هو قرآن مجید.فی لوح محفوظ؛ «بلکه این کتاب، قرآنی شریف و ارجمند است کهدر لوح محفوظ حق نگاشته شده است.»
اگر حقیقت وحی با توجه به آثار‌ و عوارض‌ آن، از جمله ارسال کتابی اعجازآمیز‌ مثل‌ قرآن و از‌ جهت‌ گیرندگان‌ وحی، ممکن باشد، باز‌ پرسش این‌جاست که آیا این حقیقت با توجه به مبدأ و وحی‌کننده که یک مقام کاملا‌ً غیبی‌ و در غایت خفا و نهان بودن است‌ نیز‌ امکانپذیر‌ است؟آیا با‌ علوم‌ اکتسابی و با اتکا‌ به‌ ابزارهای عقلی و حسی می‌توان حقیقت قرآن را فهمید؟ در یک پاسخ کوتاه می‌توان بدین پرسش جواب منفی‌‌ داد‌. چون‌ ابزارهای مناسب و توان درک حقیقت وحی و قرآن‌ را‌ انسان‌ها‌ یعادی‌ ندارند‌ و ازاین‌رو‌، تنها راه شناخت این حقیقت مراجعه به خدا، نقل، رسولان و قرآن است. در قرآن مجید، جایگاه و خاستگاه قرآن و سایر کتاب‌های آسمانی به«ام الکتاب»و«لوح محفوظ»نسبت‌ داده شده است.به عنوان شاهد، در سورهء زخرف، پس از این‌که بر عربی بودن زبان قرآن برای تعقل تأکید شده است، می‌خوانیم که: و انّه فی ام الکتاب لدینا لعلی‌ حکیم‌‌3؛ «همانا این کتاب نزد ما در لوح محفوظ که اصل مخزن کتاب‌های آسمانی است، بسی بلندپایه و محکم‌اساس است.» و نیز در آیات 2 تا 21 سورهء بروج، در وصف قرآن می‌خوانیم‌: بل‌ هو قرآن مجید.فی لوح محفوظ؛ «بلکه این کتاب، قرآنی شریف و ارجمند است کهدر لوح محفوظ حق نگاشته شده است.»


در تفاسیر شیعی‌، در‌ شرح آیات فوق و پیرامون ام‌ الکتاب‌ و لوح محفوظ می‌خوانیم که واژهء«امّ»در لغت به معنی اصل و اساس هرچیزی است و ام الکتاب، به معنی کتابی است که اصل و اساس همهء‌ کتاب‌های‌ آسمانی است. همان لوحی‌ است‌ که نزد خداوند از هرگونه تغییر و تبدیل و تحریفی محفوظ است.این همان کتاب علم پروردگار است که نزد او بوده و همهء حقایق عالم و همهء حوادث آینده و گذشته، و حقایق کتاب‌های آسمانی‌ در‌ آن درج است. هیچ‌کس به آن راه ندارد و جز آنچه که خدا بخواهد، از آن افشا نمی‌شود.این توصیف بزرگی است برای قرآن‌که از علم بی‌پایان حق سرچشمه گرفته و اصل‌ و اساسش‌ نزد اوست‌.به همین دلیل، در توصیف بعدی می‌گوید این کتابی است والامقام(لعلیّ)و در توصیف دیگری می‌فرماید حکمت‌آموز‌، مستحکم، متین و حساب‌شده (حکیم)است.
در تفاسیر شیعی‌، در‌ شرح آیات فوق و پیرامون ام‌ الکتاب‌ و لوح محفوظ می‌خوانیم که واژهء«امّ»در لغت به معنی اصل و اساس هرچیزی است و ام الکتاب، به معنی کتابی است که اصل و اساس همهء‌ کتاب‌های‌ آسمانی است. همان لوحی‌ است‌ که نزد خداوند از هرگونه تغییر و تبدیل و تحریفی محفوظ است.این همان کتاب علم پروردگار است که نزد او بوده و همهء حقایق عالم و همهء حوادث آینده و گذشته، و حقایق کتاب‌های آسمانی‌ در‌ آن درج است. هیچ‌کس به آن راه ندارد و جز آنچه که خدا بخواهد، از آن افشا نمی‌شود.این توصیف بزرگی است برای قرآن‌که از علم بی‌پایان حق سرچشمه گرفته و اصل‌ و اساسش‌ نزد اوست‌.به همین دلیل، در توصیف بعدی می‌گوید این کتابی است والامقام(لعلیّ)و در توصیف دیگری می‌فرماید حکمت‌آموز‌، مستحکم، متین و حساب‌شده (حکیم)است.
۱۱۵٬۲۶۲

ویرایش