بحث:ام‌الکتاب: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۶۷: خط ۱۶۷:


اگر حقیقت وحی با توجه به آثار‌ و عوارض‌ آن، از جمله ارسال کتابی اعجازآمیز‌ مثل‌ قرآن و از‌ جهت‌ گیرندگان‌ وحی، ممکن باشد، باز‌ پرسش این‌جاست که آیا این حقیقت با توجه به مبدأ و وحی‌کننده که یک مقام کاملا‌ً غیبی‌ و در غایت خفا و نهان بودن است‌ نیز‌ امکانپذیر‌ است؟آیا با‌ علوم‌ اکتسابی و با اتکا‌ به‌ ابزارهای عقلی و حسی می‌توان حقیقت قرآن را فهمید؟ در یک پاسخ کوتاه می‌توان بدین پرسش جواب منفی‌‌ داد‌. چون‌ ابزارهای مناسب و توان درک حقیقت وحی و قرآن‌ را‌ انسان‌ها‌ یعادی‌ ندارند‌ و ازاین‌رو‌، تنها راه شناخت این حقیقت مراجعه به خدا، نقل، رسولان و قرآن است. در قرآن مجید، جایگاه و خاستگاه قرآن و سایر کتاب‌های آسمانی به «ام الکتاب» و «[[لوح محفوظ]]» نسبت‌ داده شده است. به عنوان شاهد، در سوره زخرف، پس از این‌که بر عربی بودن زبان قرآن برای تعقل تأکید شده است، می‌خوانیم که: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ }}﴾}}<ref> و بی‌گمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است؛ سوره زخرف، آیه ۴.</ref>. و نیز در آیات ۲۱ تا ۲۲ سوره بروج، در وصف قرآن می‌خوانیم‌: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَّجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَّحْفُوظٍ}}﴾}} <ref> این سخن، جادو و دروغ نیست بلکه قرآنی ارجمند است،  در لوحی نگهداشته؛ سوره بروج، آیه ۲۱ - ۲۲.</ref><ref>[http://www.ensani.ir/storage/Files/20101201141035-112.pdf وحی؛ ص۴.]</ref>.
اگر حقیقت وحی با توجه به آثار‌ و عوارض‌ آن، از جمله ارسال کتابی اعجازآمیز‌ مثل‌ قرآن و از‌ جهت‌ گیرندگان‌ وحی، ممکن باشد، باز‌ پرسش این‌جاست که آیا این حقیقت با توجه به مبدأ و وحی‌کننده که یک مقام کاملا‌ً غیبی‌ و در غایت خفا و نهان بودن است‌ نیز‌ امکانپذیر‌ است؟آیا با‌ علوم‌ اکتسابی و با اتکا‌ به‌ ابزارهای عقلی و حسی می‌توان حقیقت قرآن را فهمید؟ در یک پاسخ کوتاه می‌توان بدین پرسش جواب منفی‌‌ داد‌. چون‌ ابزارهای مناسب و توان درک حقیقت وحی و قرآن‌ را‌ انسان‌ها‌ یعادی‌ ندارند‌ و ازاین‌رو‌، تنها راه شناخت این حقیقت مراجعه به خدا، نقل، رسولان و قرآن است. در قرآن مجید، جایگاه و خاستگاه قرآن و سایر کتاب‌های آسمانی به «ام الکتاب» و «[[لوح محفوظ]]» نسبت‌ داده شده است. به عنوان شاهد، در سوره زخرف، پس از این‌که بر عربی بودن زبان قرآن برای تعقل تأکید شده است، می‌خوانیم که: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ }}﴾}}<ref> و بی‌گمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است؛ سوره زخرف، آیه ۴.</ref>. و نیز در آیات ۲۱ تا ۲۲ سوره بروج، در وصف قرآن می‌خوانیم‌: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَّجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَّحْفُوظٍ}}﴾}} <ref> این سخن، جادو و دروغ نیست بلکه قرآنی ارجمند است،  در لوحی نگهداشته؛ سوره بروج، آیه ۲۱ - ۲۲.</ref><ref>[http://www.ensani.ir/storage/Files/20101201141035-112.pdf وحی؛ ص۴.]</ref>.
در تفاسیر شیعی‌، در‌ شرح آیات فوق و پیرامون ام‌ الکتاب‌ و لوح محفوظ می‌خوانیم که واژه «امّ» در لغت به معنی اصل و اساس هرچیزی است و ام الکتاب، به معنی کتابی است که اصل و اساس همه کتاب‌های‌ آسمانی است. همان لوحی‌ است‌ که نزد خداوند از هرگونه تغییر و تبدیل و تحریفی محفوظ است. این همان کتاب علم پروردگار است که نزد او بوده و همه حقایق عالم و همه حوادث آینده و گذشته، و حقایق کتاب‌های آسمانی‌ در‌ آن درج است. هیچ‌کس به آن راه ندارد و جز آنچه که خدا بخواهد، از آن افشا نمی‌شود. این توصیف بزرگی است برای قرآن‌که از علم بی‌پایان حق سرچشمه گرفته و اصل‌ و اساسش‌ نزد اوست‌. به همین دلیل، در توصیف بعدی می‌گوید این کتابی است والامقام (لعلیّ)و در توصیف دیگری می‌فرماید حکمت‌آموز‌، مستحکم، متین و حساب‌ شده (حکیم)است<ref>[http://www.ensani.ir/storage/Files/20101201141035-112.pdf وحی؛ ص۵.]</ref>
در تفاسیر شیعی‌، در‌ شرح آیات فوق و پیرامون ام‌ الکتاب‌ و لوح محفوظ می‌خوانیم که واژه «امّ» در لغت به معنی اصل و اساس هرچیزی است و ام الکتاب، به معنی کتابی است که اصل و اساس همه کتاب‌های‌ آسمانی است. همان لوحی‌ است‌ که نزد خداوند از هرگونه تغییر و تبدیل و تحریفی محفوظ است. این همان کتاب علم پروردگار است که نزد او بوده و همه حقایق عالم و همه حوادث آینده و گذشته، و حقایق کتاب‌های آسمانی‌ در‌ آن درج است. هیچ‌کس به آن راه ندارد و جز آنچه که خدا بخواهد، از آن افشا نمی‌شود. این توصیف بزرگی است برای قرآن‌که از علم بی‌پایان حق سرچشمه گرفته و اصل‌ و اساسش‌ نزد اوست‌. به همین دلیل، در توصیف بعدی می‌گوید این کتابی است والامقام «لعلیّ» و در توصیف دیگری می‌فرماید حکمت‌آموز‌، مستحکم، متین و حساب‌ شده «حکیم»است<ref>[http://www.ensani.ir/storage/Files/20101201141035-112.pdf وحی؛ ص۵.]</ref>


از این آیات روشن می‌شود که‌ حقیقت‌ قرآن‌ مجید مافوق تعقل عقول است و مراد از ام الکتاب، [[لوح محفوظ]] است و اگر لوح محفوظ را ام ‌‌الکتاب‌‌ <ref> در قرآن مجید، واژه «ام الکتاب» یک بار در سوره آل عمران، آیه۷ به عنوان مخزن آیات محکم و یک بار نیز در سوره رعد، آیه ۳۹ در بحث پیرامون اقسام سرنوشت‌ها آمده که سرنوشت‌های تثبیت شده و غیر قابل محو شدن، به ام الکتاب نسبت داده شده‌اند.</ref> نامیده‌اند، بدین دلیل است که این لوح ریشهء تمامی کتاب‌های آسمانی است و همهء‌ کتاب‌های‌ آسمانی‌ از آن استنتاج می‌شوند.برای فهم و درک عقول، قرآن کریم درخور درک بشری و به زبان‌ عربی نازل شده است.
از این آیات روشن می‌شود که‌ حقیقت‌ قرآن‌ مجید مافوق تعقل عقول است و مراد از ام الکتاب، [[لوح محفوظ]] است و اگر لوح محفوظ را ام ‌‌الکتاب‌‌ <ref> در قرآن مجید، واژه «ام الکتاب» یک بار در سوره آل عمران، آیه۷ به عنوان مخزن آیات محکم و یک بار نیز در سوره رعد، آیه ۳۹ در بحث پیرامون اقسام سرنوشت‌ها آمده که سرنوشت‌های تثبیت شده و غیر قابل محو شدن، به ام الکتاب نسبت داده شده‌اند.</ref> نامیده‌اند، بدین دلیل است که این لوح ریشهء تمامی کتاب‌های آسمانی است و همهء‌ کتاب‌های‌ آسمانی‌ از آن استنتاج می‌شوند.برای فهم و درک عقول، قرآن کریم درخور درک بشری و به زبان‌ عربی نازل شده است.
<ref>[http://www.ensani.ir/storage/Files/20101201141035-112.pdf وحی؛ ص۵.]</ref>
<ref>[http://www.ensani.ir/storage/Files/20101201141035-112.pdf وحی؛ ص۵.]</ref>
منبع: '''[[وحی ۱ (مقاله)]]'''
منبع: '''[[وحی ۱ (مقاله)]]'''


۱۱۵٬۲۷۵

ویرایش