پرش به محتوا

تفسیر امامیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۸۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل...» ایجاد کرد)
 
خط ۲۶: خط ۲۶:
==[[تفاسیر]] [[امامیه]]==
==[[تفاسیر]] [[امامیه]]==
چند نمونه از آثار مهم [[شیعه]] در زمینه [[تفسیر]] [[قرآن‌ کریم]]:
چند نمونه از آثار مهم [[شیعه]] در زمینه [[تفسیر]] [[قرآن‌ کریم]]:
#تفسیر [[محمد بن مسعود بن محمد بن عیاش]] از علمای [[قرن سوم هجری]]، معروف به [[تفسیر عیاشی (کتاب)|تفسیر عیاشی]]؛
#تفسیر [[محمد بن مسعود بن محمد عیاشی تمیمی کوفی سمرقندی]] مشهور به [[عیاشی]] از علمای [[قرن سوم هجری]]، معروف به [[تفسیر عیاشی (کتاب)|تفسیر عیاشی]]؛
#تفسیر [[علی بن ابراهیم قمی]] (ایشان که تا [[سال ۳۰۷ ق]] می‌زیسته، از بزرگان روات شیعه و تفسیر وی از مشهورترین مصادر تفسیر امامیه است)؛
#[[تفسیر قمی (کتاب)|تفسیر قمی]] منسوب به [[علی بن ابراهیم قمی]] (ایشان که تا [[سال ۳۰۷ ق]] می‌زیسته، از بزرگان روات شیعه و تفسیر وی از مشهورترین مصادر تفسیر امامیه است)؛
# [[تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید (کتاب)|تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید]]؛ [[شیخ مفید]] را باید از بزرگ‌ترین [[متکلمان شیعه]] دانست. اثر [[تفسیری]] ایشان از میان نوشته‌ها و تألیفات متعدد به جای مانده از وی استخراج شده است و شامل همه [[آیات قرآن]] نیست؛
# [[تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید (کتاب)|تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید]]؛ [[شیخ مفید]] را باید از بزرگ‌ترین [[متکلمان شیعه]] دانست. اثر [[تفسیری]] ایشان از میان نوشته‌ها و تألیفات متعدد به جای مانده از وی استخراج شده است و شامل همه [[آیات قرآن]] نیست؛
# [[تفسیر التبیان (کتاب)|تفسیر التبیان ([[التبیان فی تفسیر القرآن]])، تألیف شیخ [[ابوجعفر محمد بن حسن طوسی]]، نخستین [[تفسیر شیعه]] که میان نقل و [[عقل]] جمع کرده است و بسیاری از [[مفسران]] از جمله مرحوم [[طبرسی]]، صاحب [[تفسیر مجمع‌البیان (کتاب)|تفسیر مجمع‌البیان]] به آن [[اعتماد]] کرده‌اند؛
# [[التبیان فی تفسیر القرآن (کتاب)|التبیان فی تفسیر القرآن]] ([[تفسیر التبیان]])، تألیف شیخ [[ اب‍ی‌ج‍ع‍ف‍ر م‍ح‍م‍د ب‍ن‌ ح‍س‍ن‌ طوس‍ی‌]] مشهور به [[شیخ طوسی]]، نخستین [[تفسیر شیعه]] که میان نقل و [[عقل]] جمع کرده است و بسیاری از [[مفسران]] از جمله مرحوم [[طبرسی]]، صاحب [[تفسیر مجمع‌البیان (کتاب)|تفسیر مجمع‌البیان]] به آن [[اعتماد]] کرده‌اند؛
# [[روض‌الجنان و روح‌الجنان (کتاب)|روض‌الجنان و روح‌الجنان]] به [[زبان فارسی]]، تألیف [[ابوالفتوح جمال الدین حسین]] معروف به شیخ [[ابوالفتوح رازی شیعی]] به زبان فارسی که در دقت‌نظر کم‌نظیر است و مفسران بزرگی نظیر [[زمخشری]]، [[فخر رازی]]، فتح‌الله کاشانی و... به‌این تفسیر اعتماد کرده‌اند؛
# [[ روض الجنان و روح الجنان (کتاب)| روض الجنان و روح الجنان]] به [[زبان فارسی]]، تألیف [[جمال‌الدین حسین بن علی بن محمد بن احمد خزاعی]] معروف به [[ابوالفتوح رازی]] به زبان فارسی که در دقت‌نظر کم‌نظیر است و مفسران بزرگی نظیر [[زمخشری]]، [[فخر رازی]]، [[فتح‌الله کاشانی]] و... به‌این تفسیر اعتماد کرده‌اند؛
# [[مجمع‌البیان (کتاب)|مجمع‌البیان]] تألیف [[ابوعلی فضل بن حسن طبرسی]] از [[بهترین]] و مشهورترین تفسیرهای شیعه و دارای ترتیب و تبویب دقیق. در این تفسیر، میان لغت و إعراب و بیان [[سبب نزول]] و... جمع شده است؛
# [[مجمع البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)|مجمع البیان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[فضل بن حسن طبرسی]] از [[بهترین]] و مشهورترین تفسیرهای شیعه و دارای ترتیب و تبویب دقیق. در این تفسیر، میان لغت و إعراب و بیان [[سبب نزول]] و... جمع شده است؛
# [[کنزالدقائق (کتاب)|کنزالدقائق]]، تألیف میرزا [[محمد مشهدی]] تفسیری به [[زبان عربی]] که تفسیر همه آیات قرآن را دارد و مفسِّر کوشیده است تا چکیده همه تفسیرهای پیش از خود را در آن گردآورد؛
# [[تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب (کتاب)|تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب]]، تألیف میرزا [[محمد بن محمد رضا قمی مشهدی]] تفسیری به [[زبان عربی]] که تفسیر همه آیات قرآن را دارد و مفسِّر کوشیده است تا چکیده همه تفسیرهای پیش از خود را در آن گردآورد؛
# [[نورالثقلین (کتاب)|نورالثقلین]] اثر شیخ [[عبدالعلی بن جمعه عروسی حویزی]]، کاری [[روایی]] که در آن به [[روایات پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{ع}} تکیه شده است؛
# [[تفسیر نورالثقلین (کتاب)|تفسیر نورالثقلین]] اثر شیخ [[عبد علی بن جمعه عروسی حویزی]]، کاری [[روایی]] که در آن به [[روایات پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{ع}} تکیه شده است؛
# [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)|البرهان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[علامه]] [[سید هاشم بن سلیمان بن اسماعیل حسینی بحرانی]]، حاوی [[روایات تفسیری]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[ائمه اطهار]]{{ع}}؛
# [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)|البرهان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[علامه]] [[سید هاشم بن سلیمان بن اسماعیل بحرانی]] مشهور به [[سید هاشم بحرانی]]، حاوی [[روایات تفسیری]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[ائمه اطهار]]{{ع}}؛
# [[الفرقان فی تفسیر القرآن (کتاب)|الفرقان فی تفسیر القرآن]]، نوشته شیخ [[علی روحانی نجف آبادی]]. مؤلف پس از ذکر [[آیه]]، نخست معنای آن را توضیح و لغات مشکل را واژه‌شناسی می‌کند. چنانچه روایتی از طریق [[اهل بیت]]{{ع}} به مناسبت [[سوره]] و آیه رسیده باشد ذکر می‌نماید. در این زمینه به اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] و گاه گفتار [[اصحاب]] [[مذاهب]] توجه می‌کند و بیان آنها را در تشریح مطالب آیه به کار می‌گیرد. اگر آیه‌ای جزء [[آیات الاحکام]] باشد، مسائل [[فقهی]] آن را متعرض می‌شود. جلد اول و جلد دوم این [[تفسیر]] در [[قم]] (بی تا بی‌نا) به چاپ رسیده و بقیه مجلدات تنها به صورت تایپ و دستی در نسخه‌های محدود تکثیر و در برخی از کتابخانه‌های قم مانند دارالقرآن و مرکز [[فرهنگ قرآن]] موجود می‌باشد؛
# [[الفرقان فی تفسیر القرآن (کتاب)|الفرقان فی تفسیر القرآن]]، نوشته شیخ [[علی روحانی نجف آبادی]]. مؤلف پس از ذکر [[آیه]]، نخست معنای آن را توضیح و لغات مشکل را واژه‌شناسی می‌کند. چنانچه روایتی از طریق [[اهل بیت]]{{ع}} به مناسبت [[سوره]] و آیه رسیده باشد ذکر می‌نماید. در این زمینه به اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] و گاه گفتار [[اصحاب]] [[مذاهب]] توجه می‌کند و بیان آنها را در تشریح مطالب آیه به کار می‌گیرد. اگر آیه‌ای جزء [[آیات الاحکام]] باشد، مسائل [[فقهی]] آن را متعرض می‌شود. جلد اول و جلد دوم این [[تفسیر]] در [[قم]] (بی تا بی‌نا) به چاپ رسیده و بقیه مجلدات تنها به صورت تایپ و دستی در نسخه‌های محدود تکثیر و در برخی از کتابخانه‌های قم مانند دارالقرآن و مرکز [[فرهنگ قرآن]] موجود می‌باشد؛
# [[تفسیر کاشف (کتاب)|تفسیر کاشف]]، اثر [[محمد جواد مغنیه]] که به سبک المنار اما موجزتر از آن است و از [[تأویل]] بی‌جا اجتناب کرده است؛
# [[تفسیر الکاشف (کتاب)|تفسیر الکاشف]]، اثر [[محمد جواد مغنیه]] که به سبک [[تفسیر المنار  (کتاب)|تفسیر المنار]] اما موجزتر از آن است و از [[تأویل]] بی‌جا اجتناب کرده است؛
# [[المیزان فی تفسیر القرآن (کتاب)|المیزان فی تفسیر القرآن]] نوشته علاّمه [[سید محمد حسین طباطبایی]]. این تفسیر از مهم‌ترین و [[جامع‌ترین]] [[تفاسیر شیعه]] به شمار می‌آید. دکتر [[فهد الرومی]] درباره [[تفسیر المیزان]] می‌گوید: "با نگاهی کوتاه در این تفسیر معلوم می‌شود این کتاب برای [[علما]] نوشته شده است، نه [[عوام]]؛ زیرا مباحث دقیق و عمیقی در این کتاب وجود دارد… این تفسیر از [[بهترین]] [[تفاسیر قرآن]] در قرن حاضر است."<ref>رومی،فهدبن عبدالرحمان،اتجاهات التفسیر فی القرن الرابع عشر،جلد۱،صفحه ۲۴۹؛ ذهبی، محمد حسین،التفسیروالمفسرون،جلد۲،صفحه (۴۶-۴۹)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم،صفحه (۸۲۷-۸۲۹)؛ کمالی دزفولی، علی، تاریخ تفسیر،صفحه (۲۶۱-۴۸۵)</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۶۸۶.</ref>
# [[المیزان فی تفسیر القرآن (کتاب)|المیزان فی تفسیر القرآن]] نوشته علاّمه [[سید محمد حسین طباطبایی]]. این تفسیر از مهم‌ترین و [[جامع‌ترین]] [[تفاسیر شیعه]] به شمار می‌آید. دکتر [[فهد الرومی]] درباره [[تفسیر المیزان]] می‌گوید: "با نگاهی کوتاه در این تفسیر معلوم می‌شود این کتاب برای [[علما]] نوشته شده است، نه [[عوام]]؛ زیرا مباحث دقیق و عمیقی در این کتاب وجود دارد… این تفسیر از [[بهترین]] [[تفاسیر قرآن]] در قرن حاضر است"<ref>رومی،فهدبن عبدالرحمان،اتجاهات التفسیر فی القرن الرابع عشر،جلد۱،صفحه ۲۴۹؛ ذهبی، محمد حسین،التفسیروالمفسرون،جلد۲،صفحه (۴۶-۴۹)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم،صفحه (۸۲۷-۸۲۹)؛ کمالی دزفولی، علی، تاریخ تفسیر،صفحه (۲۶۱-۴۸۵)</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۶۸۶.</ref>
 
 
 
 
 
 


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش