←تفاسیر امامیه
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
چند نمونه از آثار مهم [[شیعه]] در زمینه [[تفسیر]] [[قرآن کریم]]: | چند نمونه از آثار مهم [[شیعه]] در زمینه [[تفسیر]] [[قرآن کریم]]: | ||
#تفسیر [[محمد بن مسعود بن محمد عیاشی تمیمی کوفی سمرقندی]] مشهور به [[عیاشی]] از علمای [[قرن سوم هجری]]، معروف به [[تفسیر عیاشی (کتاب)|تفسیر عیاشی]]؛ | #تفسیر [[محمد بن مسعود بن محمد عیاشی تمیمی کوفی سمرقندی]] مشهور به [[عیاشی]] از علمای [[قرن سوم هجری]]، معروف به [[تفسیر عیاشی (کتاب)|تفسیر عیاشی]]؛ | ||
#[[تفسیر قمی (کتاب)|تفسیر قمی]] منسوب به [[علی بن ابراهیم قمی]] (ایشان که تا [[سال ۳۰۷ ق]] میزیسته، از بزرگان روات شیعه و تفسیر وی از مشهورترین مصادر تفسیر امامیه است)؛ | # [[تفسیر قمی (کتاب)|تفسیر قمی]] منسوب به [[علی بن ابراهیم قمی]] (ایشان که تا [[سال ۳۰۷ ق]] میزیسته، از بزرگان روات شیعه و تفسیر وی از مشهورترین مصادر تفسیر امامیه است)؛ | ||
# [[تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید (کتاب)|تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید]]؛ [[شیخ مفید]] را باید از بزرگترین [[متکلمان شیعه]] دانست. اثر [[تفسیری]] ایشان از میان نوشتهها و تألیفات متعدد به جای مانده از وی استخراج شده است و شامل همه [[آیات قرآن]] نیست؛ | # [[تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید (کتاب)|تفسیر القرآن المجید المستخرج من تراث الشیخ المفید]]؛ [[شیخ مفید]] را باید از بزرگترین [[متکلمان شیعه]] دانست. اثر [[تفسیری]] ایشان از میان نوشتهها و تألیفات متعدد به جای مانده از وی استخراج شده است و شامل همه [[آیات قرآن]] نیست؛ | ||
# [[التبیان فی تفسیر القرآن (کتاب)|التبیان فی تفسیر القرآن]] ([[تفسیر التبیان]])، تألیف شیخ [[ ابیجعفر محمد بن حسن طوسی]] مشهور به [[شیخ طوسی]]، نخستین [[تفسیر شیعه]] که میان نقل و [[عقل]] جمع کرده است و بسیاری از [[مفسران]] از جمله مرحوم [[طبرسی]]، صاحب [[تفسیر مجمعالبیان (کتاب)|تفسیر مجمعالبیان]] به آن [[اعتماد]] کردهاند؛ | # [[التبیان فی تفسیر القرآن (کتاب)|التبیان فی تفسیر القرآن]] ([[تفسیر التبیان]])، تألیف شیخ [[ابیجعفر محمد بن حسن طوسی]] مشهور به [[شیخ طوسی]]، نخستین [[تفسیر شیعه]] که میان نقل و [[عقل]] جمع کرده است و بسیاری از [[مفسران]] از جمله مرحوم [[طبرسی]]، صاحب [[تفسیر مجمعالبیان (کتاب)|تفسیر مجمعالبیان]] به آن [[اعتماد]] کردهاند؛ | ||
# [[ روض الجنان و روح الجنان (کتاب)| روض الجنان و روح الجنان]] به [[زبان فارسی]]، تألیف [[جمالالدین حسین بن علی بن محمد بن احمد خزاعی]] معروف به [[ابوالفتوح رازی]] به زبان فارسی که در دقتنظر کمنظیر است و مفسران بزرگی نظیر [[زمخشری]]، [[فخر رازی]]، [[فتحالله کاشانی]] و... بهاین تفسیر اعتماد کردهاند؛ | # [[روض الجنان و روح الجنان (کتاب)| روض الجنان و روح الجنان]] به [[زبان فارسی]]، تألیف [[جمالالدین حسین بن علی بن محمد بن احمد خزاعی]] معروف به [[ابوالفتوح رازی]] به زبان فارسی که در دقتنظر کمنظیر است و مفسران بزرگی نظیر [[زمخشری]]، [[فخر رازی]]، [[فتحالله کاشانی]] و... بهاین تفسیر اعتماد کردهاند؛ | ||
# [[مجمع البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)|مجمع البیان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[فضل بن حسن طبرسی]] از [[بهترین]] و مشهورترین تفسیرهای شیعه و دارای ترتیب و تبویب دقیق. در این تفسیر، میان لغت و إعراب و بیان [[سبب نزول]] و... جمع شده است؛ | # [[مجمع البیان فی تفسیر القرآن (کتاب)|مجمع البیان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[فضل بن حسن طبرسی]] از [[بهترین]] و مشهورترین تفسیرهای شیعه و دارای ترتیب و تبویب دقیق. در این تفسیر، میان لغت و إعراب و بیان [[سبب نزول]] و... جمع شده است؛ | ||
# [[تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب (کتاب)|تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب]]، تألیف میرزا [[محمد بن محمد رضا قمی مشهدی]] تفسیری به [[زبان عربی]] که تفسیر همه آیات قرآن را دارد و مفسِّر کوشیده است تا چکیده همه تفسیرهای پیش از خود را در آن گردآورد؛ | # [[تفسیر جوامع الجامع (کتاب)|تفسیر جوامع الجامع]] تألیف فضل بن حسن طبرسی | ||
# [[تفسیر صافی (کتاب)|تفسیر صافی]] تألیف [[فیض کاشانی]] | |||
# [[تفسیر المیزان (کتاب)|تفسیر المیزان]] تألیف [[سید محمد حسین طباطبائی]]؛ از بزرگترین [[مفاخر]] [[جهان اسلام]] | |||
# [[تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب (کتاب)|تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب]]، تألیف میرزا [[محمد بن محمد رضا قمی مشهدی]] [[تفسیری]] به [[زبان عربی]] که [[تفسیر]] همه [[آیات قرآن]] را دارد و [[مفسِّر]] کوشیده است تا چکیده همه تفسیرهای پیش از خود را در آن گردآورد؛ | |||
# [[تفسیر نورالثقلین (کتاب)|تفسیر نورالثقلین]] اثر شیخ [[عبد علی بن جمعه عروسی حویزی]]، کاری [[روایی]] که در آن به [[روایات پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{ع}} تکیه شده است؛ | # [[تفسیر نورالثقلین (کتاب)|تفسیر نورالثقلین]] اثر شیخ [[عبد علی بن جمعه عروسی حویزی]]، کاری [[روایی]] که در آن به [[روایات پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{ع}} تکیه شده است؛ | ||
# [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)|البرهان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[علامه]] [[سید هاشم بن سلیمان بن اسماعیل بحرانی]] مشهور به [[سید هاشم بحرانی]]، حاوی [[روایات تفسیری]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[ائمه اطهار]]{{ع}}؛ | # [[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)|البرهان فی تفسیر القرآن]] تألیف [[علامه]] [[سید هاشم بن سلیمان بن اسماعیل بحرانی]] مشهور به [[سید هاشم بحرانی]]، حاوی [[روایات تفسیری]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[ائمه اطهار]]{{ع}}؛ | ||
# [[الفرقان فی تفسیر القرآن (کتاب)|الفرقان فی تفسیر القرآن]]، نوشته شیخ [[علی روحانی نجف آبادی]]. مؤلف پس از ذکر [[آیه]]، نخست معنای آن را توضیح و لغات مشکل را واژهشناسی میکند. چنانچه روایتی از طریق [[اهل بیت]]{{ع}} به مناسبت [[سوره]] و آیه رسیده باشد ذکر مینماید. در این زمینه به اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] و گاه گفتار [[اصحاب]] [[مذاهب]] توجه میکند و بیان آنها را در تشریح مطالب آیه به کار میگیرد. اگر آیهای جزء [[آیات الاحکام]] باشد، مسائل [[فقهی]] آن را متعرض میشود. جلد اول و جلد دوم این | # [[الفرقان فی تفسیر القرآن (کتاب)|الفرقان فی تفسیر القرآن]]، نوشته شیخ [[علی روحانی نجف آبادی]]. مؤلف پس از ذکر [[آیه]]، نخست معنای آن را توضیح و لغات مشکل را واژهشناسی میکند. چنانچه روایتی از طریق [[اهل بیت]]{{ع}} به مناسبت [[سوره]] و آیه رسیده باشد ذکر مینماید. در این زمینه به اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] و گاه گفتار [[اصحاب]] [[مذاهب]] توجه میکند و بیان آنها را در تشریح مطالب آیه به کار میگیرد. اگر آیهای جزء [[آیات الاحکام]] باشد، مسائل [[فقهی]] آن را متعرض میشود. جلد اول و جلد دوم این تفسیر در [[قم]] (بی تا بینا) به چاپ رسیده و بقیه مجلدات تنها به صورت تایپ و دستی در نسخههای محدود تکثیر و در برخی از کتابخانههای قم مانند دارالقرآن و مرکز [[فرهنگ قرآن]] موجود میباشد؛ | ||
# [[تفسیر الکاشف (کتاب)|تفسیر الکاشف]]، اثر [[محمد جواد مغنیه]] که به سبک [[تفسیر القرآن الحکیم (کتاب)|تفسیر المنار]] اما موجزتر از آن است و از [[تأویل]] بیجا اجتناب کرده است؛ | # [[تفسیر الکاشف (کتاب)|تفسیر الکاشف]]، اثر [[محمد جواد مغنیه]] که به سبک [[تفسیر القرآن الحکیم (کتاب)|تفسیر المنار]] اما موجزتر از آن است و از [[تأویل]] بیجا اجتناب کرده است؛ | ||
# [[المیزان فی تفسیر القرآن (کتاب)|المیزان فی تفسیر القرآن]] نوشته علاّمه [[سید محمد حسین طباطبایی]]. این تفسیر از مهمترین و [[جامعترین]] [[تفاسیر شیعه]] به شمار میآید. دکتر [[فهد الرومی]] درباره [[تفسیر المیزان]] میگوید: "با نگاهی کوتاه در این تفسیر معلوم میشود این کتاب برای [[علما]] نوشته شده است، نه [[عوام]]؛ زیرا مباحث دقیق و عمیقی در این کتاب وجود دارد… این تفسیر از [[بهترین]] [[تفاسیر قرآن]] در قرن حاضر است"<ref>رومی،فهدبن عبدالرحمان،اتجاهات التفسیر فی القرن الرابع عشر،جلد۱،صفحه ۲۴۹؛ ذهبی، محمد حسین،التفسیروالمفسرون،جلد۲،صفحه (۴۶-۴۹)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم،صفحه (۸۲۷-۸۲۹)؛ کمالی دزفولی، علی، تاریخ تفسیر،صفحه (۲۶۱-۴۸۵)</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۶۸۶.</ref> | # [[المیزان فی تفسیر القرآن (کتاب)|المیزان فی تفسیر القرآن]] نوشته علاّمه [[سید محمد حسین طباطبایی]]. این تفسیر از مهمترین و [[جامعترین]] [[تفاسیر شیعه]] به شمار میآید. دکتر [[فهد الرومی]] درباره [[تفسیر المیزان]] میگوید: "با نگاهی کوتاه در این تفسیر معلوم میشود این کتاب برای [[علما]] نوشته شده است، نه [[عوام]]؛ زیرا مباحث دقیق و عمیقی در این کتاب وجود دارد… این [[تفسیر]] از [[بهترین]] [[تفاسیر قرآن]] در قرن حاضر است"<ref>رومی،فهدبن عبدالرحمان،اتجاهات التفسیر فی القرن الرابع عشر،جلد۱،صفحه ۲۴۹؛ ذهبی، محمد حسین،التفسیروالمفسرون،جلد۲،صفحه (۴۶-۴۹)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم،صفحه (۸۲۷-۸۲۹)؛ کمالی دزفولی، علی، تاریخ تفسیر،صفحه (۲۶۱-۴۸۵)</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۶۸۶.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||