←دربارهٔ کتاب
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۷۷: | خط ۷۷: | ||
از نظر محتوا نیز روایات این کتاب را میتوان به سه دسته تقسیم کرد: | از نظر محتوا نیز روایات این کتاب را میتوان به سه دسته تقسیم کرد: | ||
#روایاتی که محتوای آنها پشتوانۀ [[عقلی]] یا عقلایی و یا [[قرآنی]] و [[شرعی]] داشته و [[حق]] بودن آنها معلوم است؛ مانند روایتی که {{متن قرآن|الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پروردهای؛ که نه بر ایشان خشم آوردهای و نه گمراهاند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> را به [[ناصبیها]] و {{متن قرآن|الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پروردهای؛ که نه بر ایشان خشم آوردهای و نه گمراهاند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> را به شککنندگان (در [[امامت امامان معصوم]] یا مطلق [[اصول دین | #روایاتی که محتوای آنها پشتوانۀ [[عقلی]] یا عقلایی و یا [[قرآنی]] و [[شرعی]] داشته و [[حق]] بودن آنها معلوم است؛ مانند روایتی که {{متن قرآن|الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پروردهای؛ که نه بر ایشان خشم آوردهای و نه گمراهاند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> را به [[ناصبیها]] و {{متن قرآن|الضَّالِّينَ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پروردهای؛ که نه بر ایشان خشم آوردهای و نه گمراهاند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> را به شککنندگان (در [[امامت امامان معصوم]] یا مطلق [[اصول دین]] و کسانی که [[امام]] [[زمان]] خود) را نمیشناسد، [[تفسیر]] کرده است<ref>ر.ک: تفسیر القمی، ج۱، ص۵۸.</ref>. | ||
#روایاتی که محتوای آنها مورد [[اعراض]] همۀ [[مسلمانان]] بوده و یا مخالف ضروریات و [[قطعیات]] [[دینی]] است؛ مانند روایتی که میگوید [[امام صادق]]{{ع}} {{متن قرآن|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پروردهای؛ که نه بر ایشان خشم آوردهای و نه گمراهاند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> {{عربی|"صراط من انعمت عليهم و غير المغضوب عليهم"}} قرائت کرده است<ref>ر.ک: تفسیر القمی، ج۱، ص۵۸.</ref> و حال آنکه این قرائت مورد [[اعراض]] همۀ [[مسلمانان]] اعم از [[شیعه]] و [[سنی]] است، و یا روایتی که در ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا}}<ref>«خداوند پروا ندارد که به پشه یا فراتر از آن مثلی بزند» سوره بقره، آیه ۲۶.</ref> {{متن قرآن|بَعُوضَةً}} را به [[امیر مؤمنان]] و {{متن قرآن|فَمَا فَوْقَهَا}} را به [[رسول خدا]]{{صل}} [[تأویل]] و تطبیق کرده است<ref>ر.ک: تفسیر القمی، ج۱، ص۶۴.</ref>، و حال آنکه این تأویل به صورتی که در این [[تفسیر]] نقل شده، نادرست و با [[عظمت مقام]] امیر مؤمنان{{ع}} و رسول خدا{{صل}} ناسازگار است<ref>برای آگاهی از تغییر و تحریفی که در این روایت پدید آمده، ر.ک: بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۱۶۰، قسمت آخر ح۲.</ref>، و یا روایتی که در ذیل آیه {{متن قرآن|وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ}}<ref>سوره ص، آیه ۲۴.</ref> داستانی را که با [[مقام نبوت]] [[حضرت داوود]] مناسب نیست، بیان کرده است<ref>ر.ک: تفسیر القمی، ج۲، ص۲۳۲-۲۳۵. نمونه دیگر این روایات را در ج۱، ص۲۷۷-۲۷۹ ذیل آیه ۱۸۹-۱۹۰ سورۀ اعراف بنگرید.</ref>. | #روایاتی که محتوای آنها مورد [[اعراض]] همۀ [[مسلمانان]] بوده و یا مخالف ضروریات و [[قطعیات]] [[دینی]] است؛ مانند روایتی که میگوید [[امام صادق]]{{ع}} {{متن قرآن|صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ}}<ref>«راه آنان که به نعمت پروردهای؛ که نه بر ایشان خشم آوردهای و نه گمراهاند» سوره فاتحه، آیه ۷.</ref> {{عربی|"صراط من انعمت عليهم و غير المغضوب عليهم"}} قرائت کرده است<ref>ر.ک: تفسیر القمی، ج۱، ص۵۸.</ref> و حال آنکه این قرائت مورد [[اعراض]] همۀ [[مسلمانان]] اعم از [[شیعه]] و [[سنی]] است، و یا روایتی که در ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا}}<ref>«خداوند پروا ندارد که به پشه یا فراتر از آن مثلی بزند» سوره بقره، آیه ۲۶.</ref> {{متن قرآن|بَعُوضَةً}} را به [[امیر مؤمنان]] و {{متن قرآن|فَمَا فَوْقَهَا}} را به [[رسول خدا]]{{صل}} [[تأویل]] و تطبیق کرده است<ref>ر.ک: تفسیر القمی، ج۱، ص۶۴.</ref>، و حال آنکه این تأویل به صورتی که در این [[تفسیر]] نقل شده، نادرست و با [[عظمت مقام]] امیر مؤمنان{{ع}} و رسول خدا{{صل}} ناسازگار است<ref>برای آگاهی از تغییر و تحریفی که در این روایت پدید آمده، ر.ک: بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۱۶۰، قسمت آخر ح۲.</ref>، و یا روایتی که در ذیل آیه {{متن قرآن|وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ}}<ref>سوره ص، آیه ۲۴.</ref> داستانی را که با [[مقام نبوت]] [[حضرت داوود]] مناسب نیست، بیان کرده است<ref>ر.ک: تفسیر القمی، ج۲، ص۲۳۲-۲۳۵. نمونه دیگر این روایات را در ج۱، ص۲۷۷-۲۷۹ ذیل آیه ۱۸۹-۱۹۰ سورۀ اعراف بنگرید.</ref>. | ||
#روایاتی که [[صحت]] محتوای آنها عقلاً و شرعاً ممکن بوده و هیچ محذور ثبوتی ندارند، ولی راه [[اثبات]] آنها منحصر به [[سند صحیح]] یا قراین [[قطعی]] دال بر صدور آنها از [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} است و چهبسا اکثر [[قریب]] به [[اتفاق]] [[روایات]] این تفسیر از این قبیل باشد و روایات دو دسته قبل تعداد اندکی را به خود اختصاص دهند. [[روایات]] این دسته خود دارای اقسامی است: | #روایاتی که [[صحت]] محتوای آنها عقلاً و شرعاً ممکن بوده و هیچ محذور ثبوتی ندارند، ولی راه [[اثبات]] آنها منحصر به [[سند صحیح]] یا قراین [[قطعی]] دال بر صدور آنها از [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} است و چهبسا اکثر [[قریب]] به [[اتفاق]] [[روایات]] این تفسیر از این قبیل باشد و روایات دو دسته قبل تعداد اندکی را به خود اختصاص دهند. [[روایات]] این دسته خود دارای اقسامی است: | ||