←جستارهای وابسته
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
بیان شد که در روایتی، این مطلب به [[صراحت]] آمده است: «[[خداوند]] [[پیامبر]] یا رسولی را نفرستاده، مگر آنکه عقل او را کامل کرده و عقلش [[برتر]] از عقل تمام امتش بوده است... [[بنده]] نمیتواند دستورهای خداوند را انجام دهد، مگر آنکه آنها را [[تعقل]] کند؛ و [[عبادت کنندگان]] در [[برتری]] عبادتشان به مقامی که [[عاقل]] رسیده است، نمیرسند»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۰: {{متن حدیث|وَ لَا بَعَثَ اللَّه نَبِيّاً وَ لَا رَسُولًا حَتَّى يَسْتَكْمِلَ الْعَقْلَ، وَ يَكُونَ عَقْلُهُ أَفْضَلَ مِنْ عُقُولِ جَمِيعِ أُمَّتِهِ... وَ مَا أَدَّى الْعَبْدُ فَرَائِضَ اللَّهِ حَتّى عَقَلَ عَنْهُ، وَ لا بَلَغَ جَمِيعُ الْعَابِدِينَ فِي فَضْلِ عِبَادَتِهِمْ مَا بَلَغَ الْعَاقِلُ...}}؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ج۱، ص۱۹۳؛ حسن بن علی بن شعبه، تحف العقول، ص۳۹۷.</ref>. در [[روایت]] معروف [[جنود]] «[[عقل]] و [[جهل]]» آمده است: «تمام این ویژگیها که از [[سپاهیان]] عقلاند، در کسی جز [[پیامبر]]، [[وصی پیامبر]] یا مؤمنی که [[خداوند]] [[قلب]] او را با [[ایمان]] [[امتحان]] کرده باشد، جمع نمیشوند»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۱؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ج۱، ص۱۹۷-۱۹۸. سند این روایت، صحیح است.</ref>. در روایت دیگر آمده است که [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: {{متن حدیث|مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} الْعِبَادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ وَ قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنَّا- مَعَاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ- أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلى قَدْرِ عُقُولِهِمْ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۵۱.</ref>؛ [[رسول خدا]]{{صل}} هرگز با بالاترین (درجه) عقل خود با [[بندگان]] (خداوند) سخن نگفت؛ (زیرا) آن [[حضرت]] میفرمودند: ما گروه [[پیامبران]] دستور داریم که با [[مردم]] به اندازه عقل آنان سخن بگوییم». با توجه به این گونه [[روایات]]، روشن است که پیامبران و [[ائمه]]{{عم}} بیش از دیگران از این [[نعمت الهی]] بهرهمند بودهاند.<ref>[[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]] ص ۲۹۶.</ref> | بیان شد که در روایتی، این مطلب به [[صراحت]] آمده است: «[[خداوند]] [[پیامبر]] یا رسولی را نفرستاده، مگر آنکه عقل او را کامل کرده و عقلش [[برتر]] از عقل تمام امتش بوده است... [[بنده]] نمیتواند دستورهای خداوند را انجام دهد، مگر آنکه آنها را [[تعقل]] کند؛ و [[عبادت کنندگان]] در [[برتری]] عبادتشان به مقامی که [[عاقل]] رسیده است، نمیرسند»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۰: {{متن حدیث|وَ لَا بَعَثَ اللَّه نَبِيّاً وَ لَا رَسُولًا حَتَّى يَسْتَكْمِلَ الْعَقْلَ، وَ يَكُونَ عَقْلُهُ أَفْضَلَ مِنْ عُقُولِ جَمِيعِ أُمَّتِهِ... وَ مَا أَدَّى الْعَبْدُ فَرَائِضَ اللَّهِ حَتّى عَقَلَ عَنْهُ، وَ لا بَلَغَ جَمِيعُ الْعَابِدِينَ فِي فَضْلِ عِبَادَتِهِمْ مَا بَلَغَ الْعَاقِلُ...}}؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ج۱، ص۱۹۳؛ حسن بن علی بن شعبه، تحف العقول، ص۳۹۷.</ref>. در [[روایت]] معروف [[جنود]] «[[عقل]] و [[جهل]]» آمده است: «تمام این ویژگیها که از [[سپاهیان]] عقلاند، در کسی جز [[پیامبر]]، [[وصی پیامبر]] یا مؤمنی که [[خداوند]] [[قلب]] او را با [[ایمان]] [[امتحان]] کرده باشد، جمع نمیشوند»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۱؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ج۱، ص۱۹۷-۱۹۸. سند این روایت، صحیح است.</ref>. در روایت دیگر آمده است که [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: {{متن حدیث|مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} الْعِبَادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ وَ قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنَّا- مَعَاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ- أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلى قَدْرِ عُقُولِهِمْ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۵۱.</ref>؛ [[رسول خدا]]{{صل}} هرگز با بالاترین (درجه) عقل خود با [[بندگان]] (خداوند) سخن نگفت؛ (زیرا) آن [[حضرت]] میفرمودند: ما گروه [[پیامبران]] دستور داریم که با [[مردم]] به اندازه عقل آنان سخن بگوییم». با توجه به این گونه [[روایات]]، روشن است که پیامبران و [[ائمه]]{{عم}} بیش از دیگران از این [[نعمت الهی]] بهرهمند بودهاند.<ref>[[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]] ص ۲۹۶.</ref> | ||
==رؤیای صادقه== | |||
دیدن برخی [[حقایق]] در [[عالم رؤیا]] امری شایع و تردیدناپذیر است. البته رؤیاهای [[بندگان]] [[برگزیده خداوند]]، با ویژگیهایی همچون صادقه بودن همراهاند. نمونه روشن این روش دریافت پیامهای [[الهی]] را میتوان در داستان [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} در [[قرآن کریم]] دید. [[خداوند]] دستور [[ذبح اسماعیل]]{{ع}} را در [[خواب]] به حضرت ابراهیم{{ع}} صادر کرد<ref>{{متن قرآن|فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَى قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ}} «و چون در تلاش، همپای او گشت (ابراهیم) گفت: پسرکم! من در خواب میبینم که تو را سر میبرم پس بنگر که چه میبینی؟ گفت: ای پدر! آنچه فرمان مییابی انجام ده که- اگر خداوند بخواهد- مرا از شکیبایان خواهی یافت» سوره صافات، آیه ۱۰۲.</ref>. نمونههایی از اینگونه دریافتها را در [[روایات]] نیز میتوان دید. از آنجا که روایات این موضوع اندک است، مطالب این بحث، بر خلاف مباحث پیشین، نیازمند دورهبندی نیست. | |||
در روایاتی از برخی [[ائمه]]{{عم}} نقل شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} را در خواب میدیدند و مطالبی را از ایشان دریافت میکردند. برای مثال، در [[نقلی]] آمده است که [[امام حسین]]{{ع}} به برادرش، [[محمد بن حنفیه]] - که آن [[حضرت]] را از خارج شدن از [[مدینه]] منع میکرد - خبر داد که رسول خدا{{صل}} را در خواب دیده است و ایشان دستور حرکت را به ایشان دادهاند<ref>ر.ک: علی بن موسی بن طاووس، اللهوف علی قتلی الطفوف، ترجمه احمد فهری زنجانی، ص۶۴-۶۵؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۶۴.</ref>. در [[روایت]] دیگر آمده است که آن حضرت در [[مکه]]، در پاسخ به [[عبدالله بن جعفر]] که ایشان را از حرکت به سوی [[عراق]] منع میکرد، به [[فرمان]] رسول خدا{{صل}} در عالم رؤیا استناد کردند<ref>ر.ک: محمد بن علی بن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب{{ع}}، ج۴، ص۹۴؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، تحقیق علی شیری، ج۵، ص۶۷.</ref>. | |||
بنا بر روایتی، [[امام زین العابدین]]{{ع}} در [[عالم رؤیا]] از [[تولد]] [[فرزندی]] برای خود به نام زید [[آگاه]] شدند<ref>ر.ک: محمد بن علی صدوق، الأمالی، ص۳۳۵.</ref>. در گزارشی [[تاریخی]] نقل شده است که [[امام صادق]]{{ع}} دعایی را در [[خواب]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فراگرفتند<ref>ر.ک: محمد بن حسن طوسی، الأمالی، ص۴۶۲.</ref>. بنا بر روایتی، [[آزادی]] [[امام کاظم]]{{ع}} در یکی از موارد از [[زندان]]، به سبب دعایی بود که آن [[حضرت]] در خواب از [[رسول خدا]]{{صل}} آموختند<ref>ر.ک: محمد بن علی صدوق، عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۷۴.</ref>. در روایتی از [[امام رضا]]{{ع}} به [[صراحت]] بیان شده است که امام صادق{{ع}} به خواب پدرشان امام کاظم{{ع}} میآمدند و ایشان را [[راهنمایی]] میکردند که چه کاری انجام دهد<ref>ر.ک: عبدالله بن جعفر حمیری، قرب الإسناد، ص۳۴۸. سند این روایت، موثق است.</ref>. در [[روایت]] دیگری آمده است که امام رضا{{ع}} جد بزرگوارشان رسول خدا{{صل}} را در خواب دیدند که از ایشان میخواست در فلان [[روز]] به صحرا بروند و [[نماز باران]] بخوانند تا [[خداوند]] [[باران]] نازل سازد و [[مقام]] ایشان نزد خداوند در میان [[مردم]] بیشتر شناخته شود<ref>ر.ک: محمد بن علی صدوق، عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۱۶۸.</ref>. بنا بر روایتی دیگر، آن حضرت در عالم رؤیا رسول خدا{{صل}} را دیدند و خبر نزدیکی [[شهادت]] خود را دریافت کردند<ref>ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۴۶.</ref>. | |||
بنابراین دریافت برخی [[علوم]] در عالم رؤیا، یکی دیگر از شیوههای دریافت علوم توسط [[ائمه]]{{عم}} است.<ref>[[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]] ص ۳۰۵.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||