روح القدس در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'حضرت جبرئیل' به 'حضرت جبرئیل'
جز (جایگزینی متن - 'حضرت جبرئیل' به 'حضرت جبرئیل')
خط ۵۱: خط ۵۱:
۸. در روایتی دیگر بیان شده است که روح در [[قلب]] [[پیامبران]] و [[مؤمنان]] قرار داده می‌شود و در آن، نیروی [[معرفتی]] و تأییدکنندگی وجود دارد: {{متن حدیث|إِنَّمَا الرُّوحُ خَلْقٌ مِنْ خَلْقِهِ لَهُ بَصَرٌ وَ قُوَّةٌ وَ تَأْيِيدٌ يَجْعَلُهُ اللَّهُ فِي قُلُوبِ الرُّسُلِ وَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۶۳؛ محمد بن علی صدوق، التوحید، ص۱۷۱. سند این روایت، موثق است.</ref>؛ به نظر می‌رسد با توجه به اینکه برای روح در این روایت، همان کاری معرفی شده که در [[روایات]] دیگر برای روح القدس آمده است، مقصود از این روح، روح القدس باشد. ممکن است از این تعبیر که روح (القدس) در قلب پیامبران و مؤمنان قرار می‌گیرد، چنین برداشت شود که روح القدس مرتبه‌ای از روح پیامبران و [[برگزیدگان خداوند]] است<ref>هر چند در مقابل، تعبير {{متن حدیث|خَلْقٌ مِنْ خَلْقِهِ‌}}؛ در تمایز روح القدس از ارواح آنان ظهور دارد.</ref>.
۸. در روایتی دیگر بیان شده است که روح در [[قلب]] [[پیامبران]] و [[مؤمنان]] قرار داده می‌شود و در آن، نیروی [[معرفتی]] و تأییدکنندگی وجود دارد: {{متن حدیث|إِنَّمَا الرُّوحُ خَلْقٌ مِنْ خَلْقِهِ لَهُ بَصَرٌ وَ قُوَّةٌ وَ تَأْيِيدٌ يَجْعَلُهُ اللَّهُ فِي قُلُوبِ الرُّسُلِ وَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۶۳؛ محمد بن علی صدوق، التوحید، ص۱۷۱. سند این روایت، موثق است.</ref>؛ به نظر می‌رسد با توجه به اینکه برای روح در این روایت، همان کاری معرفی شده که در [[روایات]] دیگر برای روح القدس آمده است، مقصود از این روح، روح القدس باشد. ممکن است از این تعبیر که روح (القدس) در قلب پیامبران و مؤمنان قرار می‌گیرد، چنین برداشت شود که روح القدس مرتبه‌ای از روح پیامبران و [[برگزیدگان خداوند]] است<ref>هر چند در مقابل، تعبير {{متن حدیث|خَلْقٌ مِنْ خَلْقِهِ‌}}؛ در تمایز روح القدس از ارواح آنان ظهور دارد.</ref>.


۹. در برخی روایات، از [[همراهی]] همیشگی روح القدس با پیامبران و اوصیای آنان خبر داده شده است: {{متن حدیث|لَا يُفَارِقُهُمْ رُوحُ الْقُدُسِ وَ لَا يُفَارِقُونَهُ‌}}<ref>محمد بن على صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۳-۱۲۴؛ همچنین ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۶۳.</ref>. این تفسير از روح القدس، با [[حضرت]] [[جبرئیل]]{{ع}} [[هماهنگی]] ندارد؛ زیرا حضرت جبرئیل{{ع}} همواره نزد [[اهل بیت]]{{ع}} نبوده است. بنابراین می‌توان آن را شاهدی بر محتوای روایات ارواح پنج گانه دانست. البته این تفسیر، با همراهی همیشگی موجودی مستقل (غير از حضرت جبرئیل) با [[ائمه]]{{عم}} منافات ندارد و از همین روی، شاهدی [[قوی]] به شمار نمی‌آید.<ref>[[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]] ص۲۱۰.</ref>
۹. در برخی روایات، از [[همراهی]] همیشگی روح القدس با پیامبران و اوصیای آنان خبر داده شده است: {{متن حدیث|لَا يُفَارِقُهُمْ رُوحُ الْقُدُسِ وَ لَا يُفَارِقُونَهُ‌}}<ref>محمد بن على صدوق، علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۳-۱۲۴؛ همچنین ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۶۳.</ref>. این تفسير از روح القدس، با [[حضرت جبرئیل]]{{ع}} [[هماهنگی]] ندارد؛ زیرا حضرت جبرئیل{{ع}} همواره نزد [[اهل بیت]]{{ع}} نبوده است. بنابراین می‌توان آن را شاهدی بر محتوای روایات ارواح پنج گانه دانست. البته این تفسیر، با همراهی همیشگی موجودی مستقل (غير از حضرت جبرئیل) با [[ائمه]]{{عم}} منافات ندارد و از همین روی، شاهدی [[قوی]] به شمار نمی‌آید.<ref>[[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]] ص۲۱۰.</ref>


===[[روح القدس]]؛ موجودی مستقل از [[ائمه]]{{عم}}===
===[[روح القدس]]؛ موجودی مستقل از [[ائمه]]{{عم}}===
در مقابل، شواهدی نیز بر [[استقلال]] روح القدس از [[پیامبران]] و ائمه{{عم}} دلالت دارند. مهم‌ترین این شواهد را می‌توان این گونه برشمرد:
در مقابل، شواهدی نیز بر [[استقلال]] روح القدس از [[پیامبران]] و ائمه{{عم}} دلالت دارند. مهم‌ترین این شواهد را می‌توان این گونه برشمرد:


۱. چنان که گفته شد، ظاهر آیاتی که از روح القدس یاد کرده است، این مطلب را می‌رساند که روح القدس مخلوقی مستقل است. نسبت دادن [[نزول قرآن]] به روح القدس و [[حضرت]] [[جبرئیل]]{{ع}}<ref>{{متن قرآن|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ}} «بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲؛ {{متن قرآن|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ}} «بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>، [[تأیید]] کننده آن است که مقصود از روح القدس در [[آیه]] یادشده، همان جبرئیل{{ع}} است. در روایتی، روح القدس جبرئیل{{ع}} معرفی شده است. {{متن حدیث|هُوَ جَبْرَئِيلُ وَ الْقُدُسُ الطَّاهِرُ}}<ref>علی بن ابراهیم قمی، تفسیر قمی، ج۱، ص۳۹۰.</ref>. در برخی [[تفاسیر]] نیز روح القدس در این [[آیه شریفه]] به حضرت جبرئیل{{ع}} [[تفسیر]] شده است<ref>ر.ک: علی بن ابراهیم قمی، محمد بن حسن طوسی، التبيان في تفسير القرآن، ج۶، ص۴۲۶؛ فضل بن حسن طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج۶، ص۵۹۵؛ ملا محسن فیض کاشانی، تفسير الصافی، ج۳، ص۱۵۶.</ref>. ظاهر تعبير تأیید [[حضرت عیسی]]{{ع}} به روح القدس نیز تمایز او را از حضرت عیسی{{ع}} می‌رساند<ref>.{{متن قرآن|وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ}} «و او را با روح القدس نیرومند کردیم» سوره بقره، آیه ۸۷؛ همچنین ر.ک: مائده، ۱۱۰.</ref>.
۱. چنان که گفته شد، ظاهر آیاتی که از روح القدس یاد کرده است، این مطلب را می‌رساند که روح القدس مخلوقی مستقل است. نسبت دادن [[نزول قرآن]] به روح القدس و [[حضرت جبرئیل]]{{ع}}<ref>{{متن قرآن|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ}} «بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژده‌ای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲؛ {{متن قرآن|قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ}} «بگو: هر که دشمن جبرئیل است (آگاه باشد که) بی‌گمان او، آن (قرآن) را بر دلت با اذن خداوند فرو فرستاده است در حالی که آنچه را پیش از آن بوده است راست می‌شمارد و رهنمود و نویدی برای مؤمنان است» سوره بقره، آیه ۹۷.</ref>، [[تأیید]] کننده آن است که مقصود از روح القدس در [[آیه]] یادشده، همان جبرئیل{{ع}} است. در روایتی، روح القدس جبرئیل{{ع}} معرفی شده است. {{متن حدیث|هُوَ جَبْرَئِيلُ وَ الْقُدُسُ الطَّاهِرُ}}<ref>علی بن ابراهیم قمی، تفسیر قمی، ج۱، ص۳۹۰.</ref>. در برخی [[تفاسیر]] نیز روح القدس در این [[آیه شریفه]] به حضرت جبرئیل{{ع}} [[تفسیر]] شده است<ref>ر.ک: علی بن ابراهیم قمی، محمد بن حسن طوسی، التبيان في تفسير القرآن، ج۶، ص۴۲۶؛ فضل بن حسن طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج۶، ص۵۹۵؛ ملا محسن فیض کاشانی، تفسير الصافی، ج۳، ص۱۵۶.</ref>. ظاهر تعبير تأیید [[حضرت عیسی]]{{ع}} به روح القدس نیز تمایز او را از حضرت عیسی{{ع}} می‌رساند<ref>.{{متن قرآن|وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ}} «و او را با روح القدس نیرومند کردیم» سوره بقره، آیه ۸۷؛ همچنین ر.ک: مائده، ۱۱۰.</ref>.


۲۔ [[روایات]] متعددی بیانگر آن‌اند که اگر ائمه{{عم}} [[آگاهی]] از مطلبی را [[اراده]] کنند، [[روح القدس]] آن [[دانش]] را برای ایشان می‌آورد: {{متن حدیث|فَإِذَا وَرَدَ عَلَيْنَا شَيْ‌ءٌ لَيْسَ عِنْدَنَا تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ‌}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۵۱-۴۵۴. روایات این باب، مستفیض‌اند. همچنين ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۲، ص۳۲۳-۳۲۵.</ref>؛ ظاهر این تعبیر که روح القدس مطالبی را برای [[ائمه]]{{عم}} می‌آورد، جدایی بین ائمه{{عم}} و این [[روح]] را می‌رساند.
۲۔ [[روایات]] متعددی بیانگر آن‌اند که اگر ائمه{{عم}} [[آگاهی]] از مطلبی را [[اراده]] کنند، [[روح القدس]] آن [[دانش]] را برای ایشان می‌آورد: {{متن حدیث|فَإِذَا وَرَدَ عَلَيْنَا شَيْ‌ءٌ لَيْسَ عِنْدَنَا تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ‌}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۵۱-۴۵۴. روایات این باب، مستفیض‌اند. همچنين ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۲، ص۳۲۳-۳۲۵.</ref>؛ ظاهر این تعبیر که روح القدس مطالبی را برای [[ائمه]]{{عم}} می‌آورد، جدایی بین ائمه{{عم}} و این [[روح]] را می‌رساند.
۲۲۴٬۹۹۹

ویرایش