وکیع بن جراح رؤاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{امامت}}

'''وکیع بن جراح رؤاسی''' از [[مفسران]] دوران حضور [[ائمه]]{{ع}} است و نیز از حافظان بزرگ [[حدیث]] است. از او به وثاقت و [[امانت]] و [[راستگویی]] یاد شده است و بر وثاقت و [[صداقت]] و امانت و [[زهد]] و ورع او اتفاق نظر وجود دارد. البته میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] درباره وثاقت او [[اختلاف]] نظر وجود دارد.

[[ابوسفیان وکیع بن جراح بن ملیح بن عدی بن فرس رؤاسی کوفی]] اهل [[کوفه]]<ref>الثقات ۷/۵۶۲.</ref> و از طایفه [[بنی عامر بن صعصعه]] بود<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref>. در اصل و نسبش [[اختلاف]] است: برخی اصل او را از [[نیشابور]] و گروهی از «سُغد»<ref> تاریخ بغداد ۱۳/۵۱۲.</ref>، ناحیه‌ای خوش آب و هوا بین [[سمرقند]] و بخارا<ref> معجم البلدان ۳/۲۲۲.</ref> گفته‌اند. [[تاریخ]] ولادتش به اختلاف بین سال‌های ۱۲۷ تا ۱۲۹هـ نقل شده است<ref>تهذیب الکمال ۳۰/۴۸۳.</ref>. لذا از [[مفسران]] صاحب [[تفسیر]] [[عصر حضور]] است. پدرش [[ریاست]] [[بیت المال]] [[مهدی عباسی]] را به عهده داشت<ref>الثقات ۷/۵۶۲.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۸۱۱.</ref>

وی [[امام]] اهل کوفه بود و از کسانی چون [[اسماعیل بن خالد]]، [[هشام بن عروه]]، [[سلیمان اعمش]]، [[ابن جریج]]، [[اوزاعی]] و [[سفیان ثوری]] [[حدیث]] شنیده و [[روایت]] کرده است<ref>الانساب ۳/۹۷.</ref>. [[راویان]] و [[محدثان]] برجسته‌ای نیز از ایشان روایت کرده‌اند که از آن میان افرادی همچون [[عبدالله بن مبارک]]، [[یحیی بن آدم]]، [[قتیبة بن سعید]] و [[احمد بن حنبل]] را می‌‌توان نام برد<ref>الانساب ۳/۹۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۸۱۱.</ref>

وی در سال ۱۴۵هـ به [[بصره]] رفت<ref>التاریخ الکبیر ۸/۱۷۹.</ref> و بارها نیز به [[بغداد]] [[سفر]] کرد که در یکی از این دفعات، [[هارون]] خواست وی را به [[قضاوت]] [[منصوب]] کند که نپذیرفت<ref>تاریخ بغداد ۱۳/۴۶۷.</ref>. وکیع کثیرالحدیث، [[ثقه]]<ref>الطبقات الکبری ۶/۳۹۴.</ref>، [[اهل]] فضل و از [[حافظان]] [[استوار]] بود<ref>مشاهیر علماء الامصار ۲۷۲.</ref>. گفته‌اند که وی هرگز کتابی به دست نمی‌گرفت، بلکه کتاب‌هایش را از [[حفظ]] می‌‌خواند<ref>تاریخ بغداد ۱۳/۴۷۵.</ref>. او فردی [[عابد]] و صائم بود و گویند که هر شب [[قرآن]] را ختم می‌‌کرد<ref>الانساب ۳/۹۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۸۱۱.</ref>

[[رجالیان]] از او به [[وثاقت]] و [[امانت]] و [[راستگویی]] یاد کرده‌اند. علاوه بر [[زهد]] و [[پرهیز]] او از زخارف [[دنیا]] و گریزانی او از دربار [[امیران]] و [[سلاطین]] وقت، همه بزرگان ـ با آنکه بعضا او را با عنوان «[[رافضی]]» و از [[موالیان اهل بیت]]{{عم}} یاد می‌کنند ـ بر وثاقت و [[صداقت]] و امانت و زهد و [[ورع]] او [[اتفاق نظر]] دارند.

از او روایاتی درباره [[فضایل امام علی]]{{ع}} نقل شده که برخی از آنها می‌‌تواند از [[اعتقاد به امامت]] و [[تشیع]] وی خبر دهد از جمله آنها [[حدیث نبوی]] {{متن حدیث|مَنْ فَضَّلَ أَحَداً مِنْ أَصْحَابِي عَلَى عَلِيٍّ فَقَدْ كَفَرَ}} است<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث ۸/۱۰۴ و۱۰۵.</ref>.<ref>[[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، [[تفسیر و مفسران (کتاب)|تفسیر و مفسران]]، ص۴۲۶-۴۲۵؛ [[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۳۵؛ [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۸۱۱.</ref>

وی هنگام بازگشت از [[حج]] در مکانی به نام فید<ref>تاریخ الاسلام ۱۳/۴۵۵ الطبقات الکبری ۶/۳۹۴.</ref>، از روستاهای میان راه [[مکه]] و [[مدینه]]<ref>معجم البلدان ۴/۲۸۲.</ref> درگذشت. [[سال]] وفاتش به [[اختلاف]] از ۱۹۶ تا ۱۹۸هـ نقل شده است<ref>تذکرة الحفاظ ۱/۳۰۹ تهذیب الکمال ۳۰/۴۸۴.</ref>. وکیع دارای آثار و تألیفاتی نیز بوده که عبارت‌اند از: «کتاب السنن»<ref>الاعلام ۸/۱۱۷.</ref>، «المعرفة و التاریخ»<ref>معجم المؤلفین ۱۳/۱۶۶.</ref>، «کتاب فی اختلاف العدد»<ref>الفهرست (الندیم) ۴۰.</ref>، [[تفسیر]] القرآن و «کتاب الزهد»<ref>هدیة العارفین ۲/۵۰۰.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۸۱۱.</ref>