جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۲
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۱) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۲) |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
ابراهیم حذاء<ref>ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۲۶، ش۳۵۰؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۳۳، ش۱۵۸.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به نقل از [[کتاب کافی]] آمده: {{متن حدیث|مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ الْحَذَّاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَغِيرٍ عَنْ جَدِّهِ شُعَيْبٍ عَنْ مُفَضَّلٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} لَوْ لَا إِلْحَاحُ هَذِهِ الشِّيعَةِ عَلَى اللَّهِ فِي طَلَبِ الرِّزْقِ لَنَقَلَهُمْ مِنَ الْحَالِ الَّتِي هُمْ فِيهَا إِلَى مَا هُوَ أَضْيَقُ مِنْهَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸ به گزارش از الکافی، ج۲، ص۲۶۴، ح۱۶.</ref> | ابراهیم حذاء<ref>ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۲۶، ش۳۵۰؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۳۳، ش۱۵۸.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به نقل از [[کتاب کافی]] آمده: {{متن حدیث|مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ الْحَذَّاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَغِيرٍ عَنْ جَدِّهِ شُعَيْبٍ عَنْ مُفَضَّلٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} لَوْ لَا إِلْحَاحُ هَذِهِ الشِّيعَةِ عَلَى اللَّهِ فِي طَلَبِ الرِّزْقِ لَنَقَلَهُمْ مِنَ الْحَالِ الَّتِي هُمْ فِيهَا إِلَى مَا هُوَ أَضْيَقُ مِنْهَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸ به گزارش از الکافی، ج۲، ص۲۶۴، ح۱۶.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۵۹.</ref> | ||
==شرح حال [[راوی]]== | ==شرح حال [[راوی]]== | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
به قرینه [[اتحاد]] راوی (محمد بن علی) و مروی عنه (محمد بن صغیر) دو احتمال در اینجا هست: | به قرینه [[اتحاد]] راوی (محمد بن علی) و مروی عنه (محمد بن صغیر) دو احتمال در اینجا هست: | ||
#[[صحت]] هر دو عنوان «ابراهیم حذاء»؛ «داود حذاء» چون نام هر دو نفر در [[سند روایت]] یاد شده است<ref>ر.ک: عنوان [[داود]] الحذاء ([[الکافی]]، ج۶، ص۴۶۶، ح۷)؛ نیز عنوان ابراهیم الحذاء. | # [[صحت]] هر دو عنوان «ابراهیم حذاء»؛ «داود حذاء» چون نام هر دو نفر در [[سند روایت]] یاد شده است<ref>ر.ک: عنوان [[داود]] الحذاء ([[الکافی]]، ج۶، ص۴۶۶، ح۷)؛ نیز عنوان ابراهیم الحذاء. | ||
(الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷؛ ج۶، ص۳۷۶، ح۴).</ref>. | (الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷؛ ج۶، ص۳۷۶، ح۴).</ref>. | ||
#[[اتحاد]] دو عنوان و تصحیف یکی از آن دو، به دلیل [[اتحاد]] [[راوی]] و مروی عنه. | # [[اتحاد]] دو عنوان و تصحیف یکی از آن دو، به دلیل [[اتحاد]] [[راوی]] و مروی عنه. | ||
از آنجا که این دو عنوان فقط در اسناد بعضی [[روایات]] قرار گرفتهاند و در کتب رجالی قدما نامی از آنها نیست و [[رجالیان]] متأخر هم تنها به ذکر اسم آنها اشاره و به روایتشان در کتب رجالی بسنده کردند و هیچ گزارشی از این دو راوی ارائه نکردند، نمیتوان به اتحاد یا تغایر این دو عنوان نظر داد و حال آنان نیز مجهول یا مهمل است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۵۹-۲۶۰.</ref> | از آنجا که این دو عنوان فقط در اسناد بعضی [[روایات]] قرار گرفتهاند و در کتب رجالی قدما نامی از آنها نیست و [[رجالیان]] متأخر هم تنها به ذکر اسم آنها اشاره و به روایتشان در کتب رجالی بسنده کردند و هیچ گزارشی از این دو راوی ارائه نکردند، نمیتوان به اتحاد یا تغایر این دو عنوان نظر داد و حال آنان نیز مجهول یا مهمل است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۵۹-۲۶۰.</ref> | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی اطلاعی در دسترس نیست؛ لکن در [[اسناد روایات]] از کسانی مانند [[محمد بن صغیر]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.</ref>، [[احمد بن عبدالله اسدی]]<ref>الکافی، ج۶، ص۳۷۶، ح۴.</ref> و [[فضیل بن عثمان]]<ref>تهذیب الأحکام، ج۵، ص۲۲۵، ح۷۶۲؛ الإستبصار، ج۲، ص۲۷۴، ح۹۷۱.</ref> [[روایت]] کرده که از [[مشایخ]] [[حدیثی]] وی شمرده میگردند، چنان که [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.</ref> و [[محمد بن علی]] (أبوسمینة)<ref>الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷.</ref> از ایشان [[حدیث]] نقل کردهاند که از [[شاگردان]] حدیثی وی به شمار میآیند. | از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی اطلاعی در دسترس نیست؛ لکن در [[اسناد روایات]] از کسانی مانند [[محمد بن صغیر]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.</ref>، [[احمد بن عبدالله اسدی]]<ref>الکافی، ج۶، ص۳۷۶، ح۴.</ref> و [[فضیل بن عثمان]]<ref>تهذیب الأحکام، ج۵، ص۲۲۵، ح۷۶۲؛ الإستبصار، ج۲، ص۲۷۴، ح۹۷۱.</ref> [[روایت]] کرده که از [[مشایخ]] [[حدیثی]] وی شمرده میگردند، چنان که [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.</ref> و [[محمد بن علی]] (أبوسمینة)<ref>الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷.</ref> از ایشان [[حدیث]] نقل کردهاند که از [[شاگردان]] حدیثی وی به شمار میآیند. | ||
[[آیت الله بروجردی]]، در [[طبقات رجال]] کافی احتمال میدهد که ابراهیم حذاء از طبقه هفتم باشد<ref>ر.ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۲۸.</ref> | [[آیت الله بروجردی]]، در [[طبقات رجال]] کافی احتمال میدهد که ابراهیم حذاء از طبقه هفتم باشد<ref>ر.ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۲۸.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۶۱.</ref> | ||
==جایگاه حدیثی راوی== | ==جایگاه حدیثی راوی== | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
از اسناد روایات فهمیده میشود که «محمد بن علی» و «احمد بن محمد بن عیسی» از وی حدیث نقل کردند. (چنان که گذشت) مراد از «محمد بن علی»، [[محمد بن علی صیرفی]] معروف به «أبوسمینة» است که از سوی [[احمد بن محمد بن عیسی]] به جهت نقل از [[ضعفا]] و [[غلو]] در احادیثش از [[قم]] [[اخراج]] گردید<ref>ر.ک: خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۲۵۳، ش۲۹.</ref>. بر این اساس، شاید کسی به [[ضعیف]] بودن ابراهیم حذاء نظر دهد؛ ولی از سوی دیگر، [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری قمی]] که از بزرگان دوران خود<ref>{{متن حدیث|... و أبوجعفر، شیخ القمیین، و وجههم و فقیههم، غیر مدافع. و کان أیضاً الرئیس الذی یلقی السلطان بها، و لقی الرضا{{ع}} و له کتب و لقی أباجعفر الثانی{{ع}} و أبا الحسن العسکری{{ع}}}}؛ (رجال النجاشی، ص۸۲ - ۸۳، ش۱۹۸)؛ نیز ر.ک: الفهرست (طوسی)، ص۶۰، ش۷۵؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۳ - ۱۴، ش۲.</ref> و در امر [[حدیث]] بسیار سختگیر بوده و [[راویان]] بزرگی مانند [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] و [[سهل بن زیاد]] را به بهانه [[نقل روایت]] از ضعفا از قم اخراج کرده<ref>ر.ک: الرجال (ابن الغضائری)، ص۳۹، ش۱۰، الرجال (ابن داود)، ص۴۰، ش۱۱۹؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۴ - ۱۵، ش۷.</ref>، از ایشان [[روایت]] کرده، که [[نشانه]] [[اعتماد]] وی به ابراهیم حذاء است، پس ممکن است کسی به حُسن حال وی [[حکم]] کند، مگر گفته شود که نقل روایت [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]] از ابراهیم حذاء بر اثر اعتماد به وی نبوده، بلکه به جهت متن روایت بوده که [[آثار صدق]] از آن آشکار است و این احتمال را عبارت [[شیخ طوسی]] [[تأیید]] میکند که در ترجمه «محمد بن علی صیرفی» مینویسد که ایشان دارای [[کتب حدیثی]] متعدد بوده و گروهی از [[اصحاب]]، آنها را روایت کردند، مگر آن روایاتی را که با تخلیط، یا غلو یا تدلیس همراه بوده است<ref>{{عربی|محمد بن علی الصیرفی الکوفی، یکنی أباسمینة، له کتب، و قیل إنها مثل کتب الحسین بن سعید. أخبرنا جماعة، عن محمد بن علی بن الحسین، عن أبیه و محمد بن الحسن و محمد بن علی ماجیلویه، عن محمد بن أبی القاسم، عن محمد بن علی الصیرفی، إلا ما کان فیها من تخلیط أو غلو أو تدلیس أو ینفرد به و لا یعرف من غیر طریقه}}؛ (الفهرست (طوسی)، ص۴۱۲، ش۶۲۵).</ref>. | از اسناد روایات فهمیده میشود که «محمد بن علی» و «احمد بن محمد بن عیسی» از وی حدیث نقل کردند. (چنان که گذشت) مراد از «محمد بن علی»، [[محمد بن علی صیرفی]] معروف به «أبوسمینة» است که از سوی [[احمد بن محمد بن عیسی]] به جهت نقل از [[ضعفا]] و [[غلو]] در احادیثش از [[قم]] [[اخراج]] گردید<ref>ر.ک: خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۲۵۳، ش۲۹.</ref>. بر این اساس، شاید کسی به [[ضعیف]] بودن ابراهیم حذاء نظر دهد؛ ولی از سوی دیگر، [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری قمی]] که از بزرگان دوران خود<ref>{{متن حدیث|... و أبوجعفر، شیخ القمیین، و وجههم و فقیههم، غیر مدافع. و کان أیضاً الرئیس الذی یلقی السلطان بها، و لقی الرضا{{ع}} و له کتب و لقی أباجعفر الثانی{{ع}} و أبا الحسن العسکری{{ع}}}}؛ (رجال النجاشی، ص۸۲ - ۸۳، ش۱۹۸)؛ نیز ر.ک: الفهرست (طوسی)، ص۶۰، ش۷۵؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۳ - ۱۴، ش۲.</ref> و در امر [[حدیث]] بسیار سختگیر بوده و [[راویان]] بزرگی مانند [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] و [[سهل بن زیاد]] را به بهانه [[نقل روایت]] از ضعفا از قم اخراج کرده<ref>ر.ک: الرجال (ابن الغضائری)، ص۳۹، ش۱۰، الرجال (ابن داود)، ص۴۰، ش۱۱۹؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۴ - ۱۵، ش۷.</ref>، از ایشان [[روایت]] کرده، که [[نشانه]] [[اعتماد]] وی به ابراهیم حذاء است، پس ممکن است کسی به حُسن حال وی [[حکم]] کند، مگر گفته شود که نقل روایت [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]] از ابراهیم حذاء بر اثر اعتماد به وی نبوده، بلکه به جهت متن روایت بوده که [[آثار صدق]] از آن آشکار است و این احتمال را عبارت [[شیخ طوسی]] [[تأیید]] میکند که در ترجمه «محمد بن علی صیرفی» مینویسد که ایشان دارای [[کتب حدیثی]] متعدد بوده و گروهی از [[اصحاب]]، آنها را روایت کردند، مگر آن روایاتی را که با تخلیط، یا غلو یا تدلیس همراه بوده است<ref>{{عربی|محمد بن علی الصیرفی الکوفی، یکنی أباسمینة، له کتب، و قیل إنها مثل کتب الحسین بن سعید. أخبرنا جماعة، عن محمد بن علی بن الحسین، عن أبیه و محمد بن الحسن و محمد بن علی ماجیلویه، عن محمد بن أبی القاسم، عن محمد بن علی الصیرفی، إلا ما کان فیها من تخلیط أو غلو أو تدلیس أو ینفرد به و لا یعرف من غیر طریقه}}؛ (الفهرست (طوسی)، ص۴۱۲، ش۶۲۵).</ref>. | ||
با این احتمال، دلیلی بر [[حُسن]] حال ابراهیم حذاء نیست؛ ولی به روایاتش میتوان [[اعتماد]] کرد؛ زیرا از قوت متن برخوردار است، از این رو بعضی از محققان نوشتهاند: روایاته سدیدة <ref>تنقیح المقال، ج۳، پانوشت ص۳۴۲، ش۱۸۹.</ref> | با این احتمال، دلیلی بر [[حُسن]] حال ابراهیم حذاء نیست؛ ولی به روایاتش میتوان [[اعتماد]] کرد؛ زیرا از قوت متن برخوردار است، از این رو بعضی از محققان نوشتهاند: روایاته سدیدة <ref>تنقیح المقال، ج۳، پانوشت ص۳۴۲، ش۱۸۹.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۶۱-۲۶۳.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||